Background: #fff
Foreground: #000
PrimaryPale: #8cf
PrimaryLight: #18f
PrimaryMid: #04b
PrimaryDark: #014
SecondaryPale: #ffc
SecondaryLight: #fe8
SecondaryMid: #db4
SecondaryDark: #841
TertiaryPale: #eee
TertiaryLight: #ccc
TertiaryMid: #999
TertiaryDark: #666
Error: #f88
<!--{{{-->
<div class='toolbar' macro='toolbar [[ToolbarCommands::EditToolbar]]'></div>
<div class='title' macro='view title'></div>
<div class='editor' macro='edit title'></div>
<div macro='annotations'></div>
<div class='editor' macro='edit text'></div>
<div class='editor' macro='edit tags'></div><div class='editorFooter'><span macro='message views.editor.tagPrompt'></span><span macro='tagChooser excludeLists'></span></div>
<!--}}}-->
To get started with this blank [[TiddlyWiki]], you'll need to modify the following tiddlers:
* [[SiteTitle]] & [[SiteSubtitle]]: The title and subtitle of the site, as shown above (after saving, they will also appear in the browser title bar)
* [[MainMenu]]: The menu (usually on the left)
* [[DefaultTiddlers]]: Contains the names of the tiddlers that you want to appear when the TiddlyWiki is opened
You'll also need to enter your username for signing your edits: <<option txtUserName>>
<<importTiddlers>>
<!--{{{-->
<link rel='alternate' type='application/rss+xml' title='RSS' href='index.xml' />
<!--}}}-->
These [[InterfaceOptions]] for customising [[TiddlyWiki]] are saved in your browser

Your username for signing your edits. Write it as a [[WikiWord]] (eg [[JoeBloggs]])

<<option txtUserName>>
<<option chkSaveBackups>> [[SaveBackups]]
<<option chkAutoSave>> [[AutoSave]]
<<option chkRegExpSearch>> [[RegExpSearch]]
<<option chkCaseSensitiveSearch>> [[CaseSensitiveSearch]]
<<option chkAnimate>> [[EnableAnimations]]

----
Also see [[AdvancedOptions]]
<!--{{{-->
<div class='header' role='banner' macro='gradient vert [[ColorPalette::PrimaryLight]] [[ColorPalette::PrimaryMid]]'>
<div class='headerShadow'>
<span class='siteTitle' refresh='content' tiddler='SiteTitle'></span>&nbsp;
<span class='siteSubtitle' refresh='content' tiddler='SiteSubtitle'></span>
</div>
<div class='headerForeground'>
<span class='siteTitle' refresh='content' tiddler='SiteTitle'></span>&nbsp;
<span class='siteSubtitle' refresh='content' tiddler='SiteSubtitle'></span>
</div>
</div>
<div id='mainMenu' role='navigation' refresh='content' tiddler='MainMenu'></div>
<div id='sidebar'>
<div id='sidebarOptions' role='navigation' refresh='content' tiddler='SideBarOptions'></div>
<div id='sidebarTabs' role='complementary' refresh='content' force='true' tiddler='SideBarTabs'></div>
</div>
<div id='displayArea' role='main'>
<div id='messageArea'></div>
<div id='tiddlerDisplay'></div>
</div>
<!--}}}-->
/*{{{*/
body {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}

a {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
a:hover {background-color:[[ColorPalette::PrimaryMid]]; color:[[ColorPalette::Background]];}
a img {border:0;}

h1,h2,h3,h4,h5,h6 {color:[[ColorPalette::SecondaryDark]]; background:transparent;}
h1 {border-bottom:2px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];}
h2,h3 {border-bottom:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];}

.button {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; border:1px solid [[ColorPalette::Background]];}
.button:hover {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; border-color:[[ColorPalette::SecondaryMid]];}
.button:active {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::SecondaryMid]]; border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryDark]];}

.header {background:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.headerShadow {color:[[ColorPalette::Foreground]];}
.headerShadow a {font-weight:normal; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
.headerForeground {color:[[ColorPalette::Background]];}
.headerForeground a {font-weight:normal; color:[[ColorPalette::PrimaryPale]];}

.tabSelected {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]];
	background:[[ColorPalette::TertiaryPale]];
	border-left:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];
	border-top:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];
	border-right:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];
}
.tabUnselected {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.tabContents {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; background:[[ColorPalette::TertiaryPale]]; border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.tabContents .button {border:0;}

#sidebar {}
#sidebarOptions input {border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
#sidebarOptions .sliderPanel {background:[[ColorPalette::PrimaryPale]];}
#sidebarOptions .sliderPanel a {border:none;color:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
#sidebarOptions .sliderPanel a:hover {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
#sidebarOptions .sliderPanel a:active {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]]; background:[[ColorPalette::Background]];}

.wizard {background:[[ColorPalette::PrimaryPale]]; border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.wizard h1 {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; border:none;}
.wizard h2 {color:[[ColorPalette::Foreground]]; border:none;}
.wizardStep {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];
	border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.wizardStep.wizardStepDone {background:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.wizardFooter {background:[[ColorPalette::PrimaryPale]];}
.wizardFooter .status {background:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; color:[[ColorPalette::Background]];}
.wizard .button {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; border: 1px solid;
	border-color:[[ColorPalette::SecondaryPale]] [[ColorPalette::SecondaryDark]] [[ColorPalette::SecondaryDark]] [[ColorPalette::SecondaryPale]];}
.wizard .button:hover {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::Background]];}
.wizard .button:active {color:[[ColorPalette::Background]]; background:[[ColorPalette::Foreground]]; border: 1px solid;
	border-color:[[ColorPalette::PrimaryDark]] [[ColorPalette::PrimaryPale]] [[ColorPalette::PrimaryPale]] [[ColorPalette::PrimaryDark]];}

.wizard .notChanged {background:transparent;}
.wizard .changedLocally {background:#80ff80;}
.wizard .changedServer {background:#8080ff;}
.wizard .changedBoth {background:#ff8080;}
.wizard .notFound {background:#ffff80;}
.wizard .putToServer {background:#ff80ff;}
.wizard .gotFromServer {background:#80ffff;}

#messageArea {border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryMid]]; background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
#messageArea .button {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]]; background:[[ColorPalette::SecondaryPale]]; border:none;}

.popupTiddler {background:[[ColorPalette::TertiaryPale]]; border:2px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]];}

.popup {background:[[ColorPalette::TertiaryPale]]; color:[[ColorPalette::TertiaryDark]]; border-left:1px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]]; border-top:1px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]]; border-right:2px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]]; border-bottom:2px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}
.popup hr {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; background:[[ColorPalette::PrimaryDark]]; border-bottom:1px;}
.popup li.disabled {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.popup li a, .popup li a:visited {color:[[ColorPalette::Foreground]]; border: none;}
.popup li a:hover {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; border: none;}
.popup li a:active {background:[[ColorPalette::SecondaryPale]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; border: none;}
.popupHighlight {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
.listBreak div {border-bottom:1px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.tiddler .defaultCommand {font-weight:bold;}

.shadow .title {color:[[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.title {color:[[ColorPalette::SecondaryDark]];}
.subtitle {color:[[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.toolbar {color:[[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.toolbar a {color:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.selected .toolbar a {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.selected .toolbar a:hover {color:[[ColorPalette::Foreground]];}

.tagging, .tagged {border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryPale]]; background-color:[[ColorPalette::TertiaryPale]];}
.selected .tagging, .selected .tagged {background-color:[[ColorPalette::TertiaryLight]]; border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.tagging .listTitle, .tagged .listTitle {color:[[ColorPalette::PrimaryDark]];}
.tagging .button, .tagged .button {border:none;}

.footer {color:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}
.selected .footer {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}

.error, .errorButton {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::Error]];}
.warning {color:[[ColorPalette::Foreground]]; background:[[ColorPalette::SecondaryPale]];}
.lowlight {background:[[ColorPalette::TertiaryLight]];}

.zoomer {background:none; color:[[ColorPalette::TertiaryMid]]; border:3px solid [[ColorPalette::TertiaryMid]];}

.imageLink, #displayArea .imageLink {background:transparent;}

.annotation {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; border:2px solid [[ColorPalette::SecondaryMid]];}

.viewer .listTitle {list-style-type:none; margin-left:-2em;}
.viewer .button {border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryMid]];}
.viewer blockquote {border-left:3px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.viewer table, table.twtable {border:2px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}
.viewer th, .viewer thead td, .twtable th, .twtable thead td {background:[[ColorPalette::SecondaryMid]]; border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]]; color:[[ColorPalette::Background]];}
.viewer td, .viewer tr, .twtable td, .twtable tr {border:1px solid [[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.viewer pre {border:1px solid [[ColorPalette::SecondaryLight]]; background:[[ColorPalette::SecondaryPale]];}
.viewer code {color:[[ColorPalette::SecondaryDark]];}
.viewer hr {border:0; border-top:dashed 1px [[ColorPalette::TertiaryDark]]; color:[[ColorPalette::TertiaryDark]];}

.highlight, .marked {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]];}

.editor input {border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]];}
.editor textarea {border:1px solid [[ColorPalette::PrimaryMid]]; width:100%;}
.editorFooter {color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
.readOnly {background:[[ColorPalette::TertiaryPale]];}

#backstageArea {background:[[ColorPalette::Foreground]]; color:[[ColorPalette::TertiaryMid]];}
#backstageArea a {background:[[ColorPalette::Foreground]]; color:[[ColorPalette::Background]]; border:none;}
#backstageArea a:hover {background:[[ColorPalette::SecondaryLight]]; color:[[ColorPalette::Foreground]]; }
#backstageArea a.backstageSelTab {background:[[ColorPalette::Background]]; color:[[ColorPalette::Foreground]];}
#backstageButton a {background:none; color:[[ColorPalette::Background]]; border:none;}
#backstageButton a:hover {background:[[ColorPalette::Foreground]]; color:[[ColorPalette::Background]]; border:none;}
#backstagePanel {background:[[ColorPalette::Background]]; border-color: [[ColorPalette::Background]] [[ColorPalette::TertiaryDark]] [[ColorPalette::TertiaryDark]] [[ColorPalette::TertiaryDark]];}
.backstagePanelFooter .button {border:none; color:[[ColorPalette::Background]];}
.backstagePanelFooter .button:hover {color:[[ColorPalette::Foreground]];}
#backstageCloak {background:[[ColorPalette::Foreground]]; opacity:0.6; filter:alpha(opacity=60);}
/*}}}*/
/*{{{*/
* html .tiddler {height:1%;}

body {font-size:.75em; font-family:arial,helvetica; margin:0; padding:0;}

h1,h2,h3,h4,h5,h6 {font-weight:bold; text-decoration:none;}
h1,h2,h3 {padding-bottom:1px; margin-top:1.2em;margin-bottom:0.3em;}
h4,h5,h6 {margin-top:1em;}
h1 {font-size:1.35em;}
h2 {font-size:1.25em;}
h3 {font-size:1.1em;}
h4 {font-size:1em;}
h5 {font-size:.9em;}

hr {height:1px;}

a {text-decoration:none;}

dt {font-weight:bold;}

ol {list-style-type:decimal;}
ol ol {list-style-type:lower-alpha;}
ol ol ol {list-style-type:lower-roman;}
ol ol ol ol {list-style-type:decimal;}
ol ol ol ol ol {list-style-type:lower-alpha;}
ol ol ol ol ol ol {list-style-type:lower-roman;}
ol ol ol ol ol ol ol {list-style-type:decimal;}

.txtOptionInput {width:11em;}

#contentWrapper .chkOptionInput {border:0;}

.externalLink {text-decoration:underline;}

.indent {margin-left:3em;}
.outdent {margin-left:3em; text-indent:-3em;}
code.escaped {white-space:nowrap;}

.tiddlyLinkExisting {font-weight:bold;}
.tiddlyLinkNonExisting {font-style:italic;}

/* the 'a' is required for IE, otherwise it renders the whole tiddler in bold */
a.tiddlyLinkNonExisting.shadow {font-weight:bold;}

#mainMenu .tiddlyLinkExisting,
	#mainMenu .tiddlyLinkNonExisting,
	#sidebarTabs .tiddlyLinkNonExisting {font-weight:normal; font-style:normal;}
#sidebarTabs .tiddlyLinkExisting {font-weight:bold; font-style:normal;}

.header {position:relative;}
.header a:hover {background:transparent;}
.headerShadow {position:relative; padding:4.5em 0 1em 1em; left:-1px; top:-1px;}
.headerForeground {position:absolute; padding:4.5em 0 1em 1em; left:0; top:0;}

.siteTitle {font-size:3em;}
.siteSubtitle {font-size:1.2em;}

#mainMenu {position:absolute; left:0; width:10em; text-align:right; line-height:1.6em; padding:1.5em 0.5em 0.5em 0.5em; font-size:1.1em;}

#sidebar {position:absolute; right:3px; width:16em; font-size:.9em;}
#sidebarOptions {padding-top:0.3em;}
#sidebarOptions a {margin:0 0.2em; padding:0.2em 0.3em; display:block;}
#sidebarOptions input {margin:0.4em 0.5em;}
#sidebarOptions .sliderPanel {margin-left:1em; padding:0.5em; font-size:.85em;}
#sidebarOptions .sliderPanel a {font-weight:bold; display:inline; padding:0;}
#sidebarOptions .sliderPanel input {margin:0 0 0.3em 0;}
#sidebarTabs .tabContents {width:15em; overflow:hidden;}

.wizard {padding:0.1em 1em 0 2em;}
.wizard h1 {font-size:2em; font-weight:bold; background:none; padding:0; margin:0.4em 0 0.2em;}
.wizard h2 {font-size:1.2em; font-weight:bold; background:none; padding:0; margin:0.4em 0 0.2em;}
.wizardStep {padding:1em 1em 1em 1em;}
.wizard .button {margin:0.5em 0 0; font-size:1.2em;}
.wizardFooter {padding:0.8em 0.4em 0.8em 0;}
.wizardFooter .status {padding:0 0.4em; margin-left:1em;}
.wizard .button {padding:0.1em 0.2em;}

#messageArea {position:fixed; top:2em; right:0; margin:0.5em; padding:0.5em; z-index:2000; _position:absolute;}
.messageToolbar {display:block; text-align:right; padding:0.2em;}
#messageArea a {text-decoration:underline;}

.tiddlerPopupButton {padding:0.2em;}
.popupTiddler {position: absolute; z-index:300; padding:1em; margin:0;}

.popup {position:absolute; z-index:300; font-size:.9em; padding:0; list-style:none; margin:0;}
.popup .popupMessage {padding:0.4em;}
.popup hr {display:block; height:1px; width:auto; padding:0; margin:0.2em 0;}
.popup li.disabled {padding:0.4em;}
.popup li a {display:block; padding:0.4em; font-weight:normal; cursor:pointer;}
.listBreak {font-size:1px; line-height:1px;}
.listBreak div {margin:2px 0;}

.tabset {padding:1em 0 0 0.5em;}
.tab {margin:0 0 0 0.25em; padding:2px;}
.tabContents {padding:0.5em;}
.tabContents ul, .tabContents ol {margin:0; padding:0;}
.txtMainTab .tabContents li {list-style:none;}
.tabContents li.listLink { margin-left:.75em;}

#contentWrapper {display:block;}
#splashScreen {display:none;}

#displayArea {margin:1em 17em 0 14em;}

.toolbar {text-align:right; font-size:.9em;}

.tiddler {padding:1em 1em 0;}

.missing .viewer,.missing .title {font-style:italic;}

.title {font-size:1.6em; font-weight:bold;}

.missing .subtitle {display:none;}
.subtitle {font-size:1.1em;}

.tiddler .button {padding:0.2em 0.4em;}

.tagging {margin:0.5em 0.5em 0.5em 0; float:left; display:none;}
.isTag .tagging {display:block;}
.tagged {margin:0.5em; float:right;}
.tagging, .tagged {font-size:0.9em; padding:0.25em;}
.tagging ul, .tagged ul {list-style:none; margin:0.25em; padding:0;}
.tagClear {clear:both;}

.footer {font-size:.9em;}
.footer li {display:inline;}

.annotation {padding:0.5em; margin:0.5em;}

* html .viewer pre {width:99%; padding:0 0 1em 0;}
.viewer {line-height:1.4em; padding-top:0.5em;}
.viewer .button {margin:0 0.25em; padding:0 0.25em;}
.viewer blockquote {line-height:1.5em; padding-left:0.8em;margin-left:2.5em;}
.viewer ul, .viewer ol {margin-left:0.5em; padding-left:1.5em;}

.viewer table, table.twtable {border-collapse:collapse; margin:0.8em 1.0em;}
.viewer th, .viewer td, .viewer tr,.viewer caption,.twtable th, .twtable td, .twtable tr,.twtable caption {padding:3px;}
table.listView {font-size:0.85em; margin:0.8em 1.0em;}
table.listView th, table.listView td, table.listView tr {padding:0 3px 0 3px;}

.viewer pre {padding:0.5em; margin-left:0.5em; font-size:1.2em; line-height:1.4em; overflow:auto;}
.viewer code {font-size:1.2em; line-height:1.4em;}

.editor {font-size:1.1em;}
.editor input, .editor textarea {display:block; width:100%; font:inherit;}
.editorFooter {padding:0.25em 0; font-size:.9em;}
.editorFooter .button {padding-top:0; padding-bottom:0;}

.fieldsetFix {border:0; padding:0; margin:1px 0px;}

.zoomer {font-size:1.1em; position:absolute; overflow:hidden;}
.zoomer div {padding:1em;}

* html #backstage {width:99%;}
* html #backstageArea {width:99%;}
#backstageArea {display:none; position:relative; overflow: hidden; z-index:150; padding:0.3em 0.5em;}
#backstageToolbar {position:relative;}
#backstageArea a {font-weight:bold; margin-left:0.5em; padding:0.3em 0.5em;}
#backstageButton {display:none; position:absolute; z-index:175; top:0; right:0;}
#backstageButton a {padding:0.1em 0.4em; margin:0.1em;}
#backstage {position:relative; width:100%; z-index:50;}
#backstagePanel {display:none; z-index:100; position:absolute; width:90%; margin-left:3em; padding:1em;}
.backstagePanelFooter {padding-top:0.2em; float:right;}
.backstagePanelFooter a {padding:0.2em 0.4em;}
#backstageCloak {display:none; z-index:20; position:absolute; width:100%; height:100px;}

.whenBackstage {display:none;}
.backstageVisible .whenBackstage {display:block;}
/*}}}*/
/***
StyleSheet for use when a translation requires any css style changes.
This StyleSheet can be used directly by languages such as Chinese, Japanese and Korean which need larger font sizes.
***/
/*{{{*/
body {font-size:0.8em;}
#sidebarOptions {font-size:1.05em;}
#sidebarOptions a {font-style:normal;}
#sidebarOptions .sliderPanel {font-size:0.95em;}
.subtitle {font-size:0.8em;}
.viewer table.listView {font-size:0.95em;}
/*}}}*/
/*{{{*/
@media print {
#mainMenu, #sidebar, #messageArea, .toolbar, #backstageButton, #backstageArea {display: none !important;}
#displayArea {margin: 1em 1em 0em;}
noscript {display:none;} /* Fixes a feature in Firefox 1.5.0.2 where print preview displays the noscript content */
}
/*}}}*/
<!--{{{-->
<div class='toolbar' role='navigation' macro='toolbar [[ToolbarCommands::ViewToolbar]]'></div>
<div class='title' macro='view title'></div>
<div class='subtitle'><span macro='view modifier link'></span>, <span macro='view modified date'></span> (<span macro='message views.wikified.createdPrompt'></span> <span macro='view created date'></span>)</div>
<div class='tagging' macro='tagging'></div>
<div class='tagged' macro='tags'></div>
<div class='viewer' macro='view text wikified'></div>
<div class='tagClear'></div>
<!--}}}-->
/***
|''Name:''|BackstageSidebarPlugin|
|''Description:''|Moves the sidebar to the backstage, as suggested at http://www.tiddlywiki.org/wiki/Dev:Backstage#Customization|
|''Author''|JonathanLister|
|''CodeRepository:''|n/a |
|''Version:''|0.1|
|''Comments:''|Please make comments at http://groups.google.co.uk/group/TiddlyWikiDev |
|''License''|[[BSD License|http://www.opensource.org/licenses/bsd-license.php]] |
|''~CoreVersion:''|2.4|

***/

//{{{
if(!version.extensions.BackstageSidebarPlugin) {
version.extensions.BackstageSidebarPlugin = {installed:true};

config.tasks.sidebar = {
	text: "sidebar",
	tooltip: "sidebar options",
	content: "<<tiddler SideBarOptions>><<tiddler SideBarTabs>>"
};
config.backstageTasks.push("sidebar");

config.macros.BackstageSidebarPlugin = {
	tiddler:tiddler
};

config.macros.BackstageSidebarPlugin.init = function() {
	var tiddler = this.tiddler;
	setStylesheet(store.getTiddlerText(tiddler.title+'##Stylesheet'),'BackstageSidebarPlugin');
};

} //# end of 'install only once'
//}}}

/***
!Stylesheet

#sidebar {
	display:none;
}

!(end of Stylesheet)
***/
[[search]]
{{{


## A  

a - przy, z, na, w, u  
a jong - być wycentrowanym, być w środku  
a ke - gdzie  
a kon - razem (wspólnie)  
a late - być obok  
a lin - online (na linii, w sieci)  
a medi - między (wśród, pośród)  
a min de - oprócz, minus  
a neu - właśnie, dopiero co, ostatnio, niedawno  
a nice - pod (poniżej)  
a poli mar - często  
a pos - później (w przyszłości)  
a ri - znowu (ponownie)  
a sabu de - ponieważ, bo  
a supra - nad  
a vo - tu (tutaj, tam)  
abies - jodła  
acar - marynować  
acar di - kiszony (marynowany)  
acar hiyar - korniszon  
aci - kichać (apsik!)  
acini yum - aktyn  
ada - nawyk (przyzwyczajenie)  
ada di - zwyczajny (rutynowy, normalny)  
adamas - diament  
adil - sprawiedliwy  
adilta - sprawiedliwość  
adres - adres  
adres zi - małpa (znak na  
Afghan - Afganistan  
Afrika - Afryka  
agile - zwinny, sprawny  
agresi - atak (agresja, napaść)  
agresi tabi - agresywny  
agri - uprawić, uprawiać  
agrija - rolnik, farmer  
agrinomi - agronomia  
agristan - wieś, tereny wiejskie  
agristan di - wiejski, rustykalny  
aha - rozumieć, pojmować  
air - powietrze  
air gun - siły powietrzne  
air porte - lotnisko (port lotniczy)  
air prese - ciśnienie atmosferyczne  
air prese metre gi - barometr  
ais - lód  
ais di - lodowy  
ais hoki - hokej na lodzie  
ais krem - lody  
Aiti - Haiti  
ajabu - dziw (cudo, zachwyt)  
ajabu di - zachwycający (zdumiewający, zadziwiający)  
ajila - popędzić, popędzać, pośpieszyć, pośpieszać, ponaglić, ponaglać  
akare - klescz (roztocze)  
akasia - akacja  
akrabe - skorpion  
Alaska - Alaska  
alga - alga (wodorost)  
alga fungu - porost  
alga jangal - las wodorostów  
alkasus - lukrecja  
alkol - alkohol  
alkol di - alkoholowy  
almari - kredens (szafa, szafka)  
alo - inny  
alo di - w innym wypadku (inaczej)  
alofa - zmienić (zmieniać)  
alo fen di - dyskretny (kwantowy)  
alo fon - alofon  
alo nam - innymi słowy  
alo rai - niezgoda  
alo romanse di - heteroromantyczny  
alo sexe di - heteroseksualny  
alo sifa - różnica  
alo sifa di - różny (inny)  
alumin - glin (aluminium)  
ama - ale (lecz)  
ama - miłość (afekt)  
ama di - kochany (drogi)  
Amara - Amhara, amharski  
amenbil - lojalny (wierny)  
amenbilta - lojalność (wierność)  
amen xin - ufać (wierzyć, liczyć, polegać)  
Amerika - Ameryka (kontynent)  
Amerika di - amerykański  
Amerika Samoa - Amerykańska Samoa  
amerika yum - ameryk  
amir - rozkaz, komenda  
amir dexa - emirat  
amir ja - emir  
amper - amper  
ampul - ampułka  
an- - negatywny (przeciwny, nie)  
ancovi - sardela  
anda - jajko (jajo)  
Andes - Andy  
andesite - andezyt  
Andora - Andora  
angar - kotwica  
Angola - Angola  
angul - palec  
angul ring - pierścień, pierścionek; obrączka  
anime - animacja  
anis - anyż  
anjil - wiadomość  
anjil ja - posłaniec (wysłannik)  
Antartika - Antarktyka  
Antartika Hai - Ocean Antarktyczny (Ocean Południowy)  
antena - antena  
Antigua - Antigua  
Antigua e Barbuda - Antigua i Barbuda  
anus - odbyt  
anus di - analny, odbytni  
aple - jabłko  
aple sos - sos jabłkowy  
aplika - zastosowanie, aplikacja  
aposum - opos  
Apsni - Abchazja  
arabi - arabski  
arabi babul - akacja arabska  
arane - pająk  
arane fobi - arachnofobia  
arane nete - pajęczyna  
arbuza - arbuz  
Arcah - Abchazja  
area - powierzchnia, region, teren  
argente - srebro  
Argentina - Argentyna  
argon - argon  
argu - argument  
arka - łuk  
arka ja - łucznik  
arka suta - łucznictwo  
armi - broń  
aroma - zapach (aromat, smród, odór)  
aroma melon - melon koreański  
arsen yum - arsen  
artefete intelige (AI) - sztuczna inteligencja  
Artika - Arktyka  
Artika Hai - Ocean Arktyczny  
Aruba - Aruba  
asal - źródło, początek, pochodzenie  
asal Amerka jen - indiański  
asal Australia jen - aborygeński  
asal di - źródłowy, początkowy, oryginalny  
asan - postawa ciała; asana  
asar - rezult, wynik  
asia - azjatycki  
Asia - Azja  
askete - asceta  
asma - astma  
asparge - szparag; szparagia  
astatin - astat  
astro nave ja - astronauta  
astro nomi - astronomia  
astro nomi ja - astronom  
ata - jabłko cukrowe  
• deativi - deaktywować (wyłączyć, zatrzymać)  
• ativi - aktywować (włączyć, uruchomić)  
• anativi - zdeaktywowany (wyłączony, zatrzymany)  
atlanti bakalau - dorsz atlantycki  
Atlanti Hai - Ocean Atlantycki  
atlanti salmon - łosoś atlantycki  
atom - atom  
audi - usłyszeć, słyszeć; słuchać  
auro - złoto  
Australia - Australia  
auto - jaźń (tożsamość)  
auto krati - monarchia  
auto loga - monolog  
auto move - samobieżny  
auto nomi - autonomia  
auto nomi di - autonomiczny  
avakate - awokado  
avar - obrażenia (rana, krzywda)  
avar ja - krzywdzący (szkodliwy)  
axa - nadzieja, życzenie  
axa hin - beznadziejny  
axe - oś  
Axur - Aszur  
Axur dexa - Asyria  
ayo - aj!, ał!  
Azerbaijan - Azerbejdżan  

## B  

babu - rozdział, sekcja  
babuce - kapeć (papeć, bambosz)  
baca - dziecko (nieletni)  
badal - wymieniać, wymienić, zamieniać, zamienić  
badam - migdał  
badan - ciało  
badan di - cielesny  
badavi - beduiński; nomadyczny  
bagaje - bagaż  
bagre - tygrys  
bagre oselote - ocelot tygrysi  
bah - pfuj (fuj)  
baha din - bahaizm  
baha din ja - bahaista  
Bahama - Bahamy  
Bahrain - Bahrajn  
baka - piec  
baka ja - piekarz  
bakakan - piekarnia  
baka poto - terakota  
bakalau - dorsz  
baku - biały  
baku coi - kapusta pekińska  
baku margarite - jastrun właściwy  
baku salmon - keta  
bala - silny  
• anbala - słaby  
balata - siła  
balaton - akcent, nacisk  
baldi - wiadro  
balon - balon  
balon pexe - ryba rozdymkowata  
baluta - dąb  
baluta frute - żołądź  
bambu - bambus  
banana - banan  
banda - zespół (drużyna, grupa)  
bande - taśma; bandaż  
bandera - flaga, sztandar  
bangla baxa - banglijski  
Bangla dexa - Bangladesz  
banka - oszczędzać (deponować)  
bankakan - bank  
bankar - bankier  
bano - tablica (deska)  
bano geme - gra planszowa  
banya - kąpiel  
banya kamar - łazienka  
bar - bar  
bara - blokować, hamować  
bara mur - bariera  
Barbados - Barbados  
barbar - barbarzyńca  
Barbuda - Barbuda  
barde - broda  
bari metal - metal ciężki  
bari yum - bar  
barka - gratulacje!  
Barti - Indie  
barti - Indyjski  
Barti Hai - Ocean Indyjski  
baru - niedźwiedź  
barude - proch strzelniczy  
bas - wystarczający  
basen - basen  
baske - kosz  
baske bol - piłka do koszykówki (koszykówka)  
bata - kaczka  
bata krote - dziobak  
bati - osiem (8)  
batri - bateria  
bau - skarb; skrabiec  
bau di - cenny  
bau seku - klejnot  
baxa - język; komunikacja; mówić  
• dubaxaka - dwujęzyczny  
• konbaxa - wspólny język  
• polibaxaka - wielojęzyczny  
• trabaxa - tłumaczyć (interpretować; tłumaczenie, interpretacja)  
• trabaxar - tłumacz  
baxa jinse - rodzaj gramatyczny  
baxakanun - gramatyka  
baxakanun di - gramatyczny  
baxalogi - językoznastwo  
baya - zatoka  
bazar - rynek, bazar  
bazar huru sim - liberalizm rynkowy  
baze - podstawa, baza, fundament  
baze bol - bejsbol (baseball)  
baze di - bazowy, podstawowy  
baze ja - założyciel  
bazekanun - konstytucja  
baze petra - skała macierzysta  
baze xulakan - szkoła podstawowa  
be - być poddanym, doświadczyć, doświadczać (ubierniający czasownik)  
be ais - marznąć (zamarznąć)  
be ajabu - zachwycić się (być zachwyconym)  
be biomute - fermentować  
be boi - dryfować (pływać, płynąć)  
be boli - ugotować się, gotować się  
be bum - eksplodować (wybuchnąć, wybuchać)  
be cen - poprzedzić, poprzedzać  
be dai - urosnąć, rosnąć, wzrosnąć, wzrastać  
be dara - latać (fruwać)  
be dom - mieszkać  
be duka - martwić  
be dur - trwać, zająć czas; przez  
be estasi - nie ruszać się  
be fatige - męczyć się (nużyć się)  
be fen - pęknąć (rozpaść się)  
be gamo - czuć, odczuć, odczuwać  
be gas - zamieniać się w gaz (parować)  
be gau - wznosić się (wznieść się, wstawać, wstać, powstać, unosić się, unieść się)  
be gene - urodzić się, rodzić się  
be ging - iść wzdłuż (pójść wzdłuż)  
be halte - zatrzymać się  
be hogo - spłonąć, płonąć  
be in bum - implodować  
be islam - poddać się, poddawać się, podporządkować się, podporządkowywać się, ulec, ulegać, być posłusznym  
be jin - posuwać się do przodu (dokonywać postępu, wejść)  
be kai - otworzyć się, otwierać się  
be karibu - zbliżać się (zbliżyć się)  
be krus - przejść w poprzek  
be kux - leżeć  
be laxe - pozostawać w tyle (zwlekać)  
be loka - być umiejscowionym (być ulokowanym, stać)  
be mal - należeć  
be mata - umrzeć, umierać  
be migra - przesuwać (przesunąć, poruszać, poruszyć, przesiedlać, przesiedlić)  
be mirde - niknąć (blaknąć, gasnąć, słabnąć)  
be nam - być wezwanym, być wzywanym, być nazwanym, być nazywanym  
be nice - iść w dół (iść pod spód, iść na dno)  
be pasi - cierpieć  
be pute - rozłożyć się (rozkładać się, gnić, psuć się)  
be raste - wzrastać  
be razon - mieć sens  
be reste - zostać, zostawać  
be retro - wrócić, wracać, wycofać się, wycofywać się  
be rota - obrócić się (kręcić się)  
be rupa - wyglądać (wydawać się)  
be rute galte - zbłąkać się (wykoleić się)  
be sam rupa - być podobnym, być jak  
be sel - powinien  
be sona - spać  
be suka - lubić, cieszyć się  
be supra - przekroczyć, przekraczać, przejść nad, iść nad  
be tele loka - teleportować się  
be teza - wzmacniać się (wzmagać, pogłębiać się)  
be turbe - przejmować się (zawracać sobie głowę)  
be vanu - cieszyć się (zażywać, bawić się)  
be vide - być widzianym  
be xuru - zaczyna (zacząć, rozpoczynać, rozpocząć)  
be yung liga - łączyć (złączyć)  
be zai - pojawić się  
bebe - niemowlę  
bebe bede - kojec  
bede - łóżko  
bedinjan - bakłażan, oberżyna  
bega - uciec, uciekać  
behe - koza  
Beijing - Pekin  
bel - bel  
Belarus - Białoruś  
bele - łopata (szpadel)  
Belgi - Belgia  
Belize - Belize  
ben - dziecko, potomek  
bennan - syn  
benni - córka  
benci - ławka  
Benin - Benin  
benzin - benzyna  
bere - beret  
beri - jagoda  
beril yum - beryl  
berkli yum - berkel  
Bermuda - Bermudy  
bete - burak  
beton - beton  
betula - brzoza  
Biblia - Biblia  
bibre - bóbr  
bil - móc, umieć, możliwy, prawdopodobnie  
bil si - może  
bilor - kryształ  
bina - budynek (struktura)  
bina plan - architektura  
bina plan ja - architekt  
bindu - punkt  
bio - organiczny  
biojinse - płeć biologiczna  
biologi - biologia (nauka o życiu)  
biomute di - sfermentowany  
biosana xe - kompost  
biosistem - biom  
biotoxi - toksyna  
bioxe - życie organiczne  
bir - piwo  
birkan - bar, knajpa  
Bisau Ginia - Guinea Bissau  
biskute - biszkopt, ciastko  
bismute - bizmut  
biznes - biznes, interes (aktywność komercyjna)  
biznes ja - osoba biznesu, biznesman  
blabla - luźna rozmowa, gadanina  
blablakan - pokój rozmów, chat  
bloge - blog  
bobo - głupiec, bufon  
boce - boks  
boi - spławik (boja)  
boikote - bojkot  
boka - usta  
bol - piłka  
Bolgaria - Bułgaria  
boli - zapomnieć, zapominać  
Bolivia - Boliwia  
bomba - bomba  
bon - dobry  
bon darja - aktualizować (zaktualizować, ulepszać, ulepszyć)  
bon guste di - pyszny  
bon max xe - dodatkowy  
bon moral - cnota (moralność)  
bon moral di - cnotliwy (prawy)  
bon sifa di - wspaniały  
bon sifata - cecha, atrybut, własność; -ość  
bon sin di - obiecujący (dobrze wróżący)  
bon vide di - przystojny, atrakcyjny, ładny  
bon zar - dobry los, szczęście  
bor yum - bohr  
bori - nuda (znudzenie)  
bori di - znudzony  
boron - bor  
Bosna e Hercegovina - Bośnia i Harcegowina  
Bote - Tybet  
botel - butelka  
brauza - poszukiwać (badać, eksplorować, przeglądać, wyszukiwać)  
bravo - Odwarzny (  
bravo - brawo (gratulacje)  
Brazavil Kongo - Republika Konga  
Brazil - Brazyla  
briko - morela (śliwka)  
Britan - Zjednoczone Królestwo  
brom - brom  
broxa - szczotka  
Brunei - Brunei Darussalam  
brus - rodzeństwo, brat lub siostra  
bu! - bu!  
Buda - Budda  
Buda din - Buddyzm  
Buda din ja - buddysta  
budi - uświadomienie, świadomość; oświecenie, bodhi  
budi di - świadomy; oświecony  
bufete - bufet (szwedzki stół)  
bujete - budżet  
buku - książka  
bulbul - słowik  
bum - wybuch (eksplozja)  
burge - zamek, forteca, twierdza  
Burkina Faso - Burkina Faso  
buro - biuro, urząd  
buro ja - sekretarz  
buro ja grupe - sekretariat  
burokan - biuro (pokój)  
bus - autobus, autokar  
bus halte - przystanek autobusowy  
buste - biust  
buta - but  
buton - klawisz, przycisk, przełącznik, guzik  
buton bano - klawiatura  
buyu - baobab  

## C  

gata a caku - ciąć  
cade - Czad  
cai - herbata  
cai camaca - łyżeczka  
caikan - herbaciarnia  
cai kupa - kubek do herbaty  
cai pote - imbryk (czajnik)  
cakra - koło  
caku - nóż  
camaca - łyżka  
campion - czempion  
canse - szansa  
capati - płaski chleb, ćapati  
cape - odcisk, ślad; stempel, pieczęć  
carme - czar (urok, wdzięk)  
cati - dach  
cau - trawa  
caustan - łąka  
cavi - klucz  
ceke - sprawdzić, sprawdzać, skontrolować, kontrolować, zbadać, badać  
ceke - czek  
celsius darja - stopień Celsjusza  
cen - wcześniej (uprzednio, poprzednio, przedtem)  
cen den - wczoraj  
cen di - poprzedni  
cen fixe - przedrostek (prefiks)  
cen gar - zakładać (założyć)  
cen vide - przewidzieć (spodziewać się)  
cen vide di - spodziewany (przewidziany)  
• ancen vide di - niespodziewany  
cen yang di - klasyczny  
cen zaman - przeszłość  
cen zaman di - stary, starożytny  
cen zaman xe - relikwia  
ceng - warstwa (poziom, piętro, kondygnacja)  
cepe - złapać, łapać, schwytać, chwytać  
• excepe - wyrzucać (wyrzucić, wydalać, wydalić, pominąć, wyłączyć, poza, oprócz)  
Ceres - Ceres (planeta karłowata)  
ceres yum - cer  
ceri - wiśnia (czereśnia)  
cernagora - Czarnogóra  
cesi yum - cez  
ceska - Republika Czeska, Czechy  
ceti - siedem (7)  
cetiden - tydzień  
cile - Chile  
cili - papryka  
cili fun - papryka  
cimpanzi - szympans  
cin - rodzic (matka lub ojciec)  
cin brus ben - kuzyn  
cin ma - babcia (babka)  
cin pa - dziadek (dziad)  
cincila - szynszyla  
cing - prosić  
cing lai - zaprosić, zapraszać  
cini - porcelana  
cipe - Albania  
cira - drzeć (rwać, rozrywać, rozdzierać, rozszczepiać)  
cira cira - strzępić (drzeć)  
cira cira di - rozstrzępiony (podarty)  
cita - gepard  
cize - ser  
coda - jebać, kopulować  
coi - zielenina  
coklate - czekolada  
coklatekane - baton czekoladowy  
congcing - Chongqing  
copu - motyka  
cori - kradzież  
cori ja - złodziej  
cosen - Korea  
cosen di - koreański  
Cuana - Botswana  
culi - proces, procedura  
cum - całus  
cun - wieś, wioska  
cupu - ssać  
cuti - wyjśćie, opuszczenie  
cuti mun - drzwi wyjściowe  
cuze - wybór, elekcja, selekcja  
cuze xe - opcja (wybór)  
cuze yo gol - przeznaczyć  

## D  

da - dać, dawać  
daxe - podarunek, dar, prezent  
dai - duży  
dai anjil ja - ambasador  
dai anjilkan - ambasada  
dai darja - wzmacniać (wzmocnić)  
dai dom - pałac  
dai hai - ocean  
dai lasun - czosnek olbrzymi  
dai pau - działo  
dai pau ja - kanonier  
dai pote - kocioł  
dai seku - głaz  
daita - rozmiar  
dai xulakan - uniwersytet  
daka - pokrycie; pokrywa, wieko, dekiel; pokład  
• andaka - odsłonić, odsłaniać  
dalil - dowód; zeznanie  
dama geme - warcaby  
dana - cząstka (ziarno, kula, pocisk)  
dana sekur - kuloodporny  
dang - dzwonić (dźwięczeć, szczękać)  
dang gi - dzwon (dzwonek)  
danse - taniec  
Danske - duński  
Danske dexa - Dania  
dante - ząb  
dante baluta - dąb zębaty  
dante broxa - szczoteczka do zębów  
dante dava ja - dentysta  
dante hin - bezzębny  
dara mate - ciecz (płyn)  
dara mate di - ciekły (płynny)  
dara tubo - lejek  
darba - bić, uderzyć, uderzać  
darja - stopień, poziom, ranga, klasa  
darja di - stopniowy  
darja medan - gradient (gradacja, stopniowanie)  
darja mute - rozwój  
darmestadi yum - darmsztadt  
darte - grunt (ziemia, próchnica)  
darte bon ja - nawóz  
darte di - ziemny (glebowy, gruntowy)  
darvin sim - darwinizm  
darvin sim ja - darwinista  
data - dane  
data banke - baza danych (bank danych)  
data culilogi - informatyka  
data table - tablioca, macierz  
dau - droga, szosa, ulica  
dau din - taoizm  
dau din ja - taoista  
dava - uleczyć, leczyć, uzdrowić, uzdrawiać  
dava ja - doktor, lekarz, uzdrowiciel  
davalogi - medycyna  
dava sui - eliksir (magiczny napój)  
de - z (partykuła posiadania)  
de - z (od)  
defa - obrona  
defa bano - tarcza  
defa ja - obrońca  
defa kaska - zbroja  
dele do - czekać  
demi - lud, społeczeństwo  
demi di - publiczny  
demi grafi - demografia  
demi krati - demokracja  
demi krati di - demokratyczny  
demi krati ja - demokrata  
demi multita - populacja  
demon - demon  
den un - poniedziałek  
den du - wtorek  
den tri - środa  
den nelu - czwartek  
den lima - piątek  
den luka - sobota  
den ceti - niedziela  
des - dziesięć (10)  
des kilo - dziesięć tysięcy  
desen - rysunek, obraz  
desi - decy-, dziesiąta część  
desi bel - decybel  
detal - detal, szczegół  
deu - bóg, bóstwo  
deu di - boski  
deu din - teizm  
deu din ja - teistyczny  
deu kata - mit (boska opowieść)  
deu krati - teokracja  
deulogi - teologia  
deu nagar zi - dewanagari  
• andeu sim ja - ateista  
deu sofi - teozofia  
dexa - kraj, ziemia  
dexa jen - obywatel  
dia - dzień  
dia yam - obiad, lunch  
dika - cel (celować; kierunek)  
din - religia, wyznanie  
din di - religijny  
din guru - ksiądz, kleryk, kaznodzieja  
din ja - wierzący (osoba religijna)  
• andin ja - niewierny  
dinamite - dynamit  
dinde - indyk  
dingi - kolec  
dino saur - dinozaur  
diorite - dioryt  
dipe - niski  
dipe moka - krzak (krzew)  
dipe tela - dywan  
diske - dysk  
disprosi yum - dysproz  
divan - szalony  
divanta - szaleństwo  
Divehi - Malediwy (Republika Malediwów)  
dobe - cegła  
Doice - Niemcy  
doice di - niemiecki  
dokumen - dokument  
dokumen sanduku - folder (teczka)  
dolar - dolar  
dolfin - delfin  
dom - dom, mieszkanie  
dom di - domowy  
dom zeze - mucha  
Dominika - Dominika (Wspólnota Dominiki)  
Dominika Vakilkrati - Republika Dominikańska (Dominikana)  
domino geme - domino  
dong - wschód  
dong di - wschodni  
dong gorila - goryl wschodni  
Dong Timor - Timor Wschodni (Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego)  
donjon ventur - przygoda w lochu  
dosil - oswojony (potulny, posłuszny)  
dosil gene di - udomowiony (domowy)  
dosti - przyjaciel  
• andosti - wróg (nieprzyjaciel)  
dosti di - przyjacielski (uprzejmy, miły)  
dostita - przyjaźń  
dotor - doktor (uczony, który osiągnął doktorat)  
dotorta - doktorat  
dou - fasola lub groch, roślina strączkowa  
doxa - wina, grzech; defekt, wada  
doxa di - winny  
doze - porcja, dawka  
drama - dramat  
drama ironi - ironia dramatyczna  
droge - narkotyk  
du - dwa (2)  
du baxa di - dwujęzyczny  
du mar - dwukrotnie (dwa razy)  
du o tri - parę  
du romanse di - biromantyczny  
du semi di - dwuznacznik  
du sexe di - biseksualny  
du xe sim - dualizm  
dua - modlitwa  
• dusdua - kląć (przeklinać; przekleństwo)  
dubna yum - dubn  
dudu - owad  
duka - żal, smutek  
duka di - smutny  
duku - czytać  
duman - dym  
dunia - świat  
dunia baxa - język świata, język ogólnoświatowy  
dunia di - globalny  
dur - trwanie  
durbil - trwały (wytrzymały, podtrzymywalny)  
dur di - chroniczny  
dur metre gi - stoper (sekundomierz)  
dur zaman - czas (epoka, era)  
dus darja - dezaktualizować (pogorszyć)  
dus hal - trudność (trud)  
dus nam - obraza (obelga)  
dus sin di - złowieszczy  
dus vide - brzydki  
dus zar - zły los  
dute - wątpliwość, zwątpienie, niewiara, niedowierzanie, nieufność  
dutebil - wątpliwy (niewiarygodny, podejrzany)  
dute ja - niepewny (podejrzliwy, niedowierzący)  
dux - prysznic  

## E  

e - i, oraz  
eglisa - kościół  
einstein yum - einstein  
Eire - Irlandia  
eko - natura, środowisko  
eko di - środowiskowy, naturalny  
eko gene di - dziki  
ekologi - ekologia (nauka o środowisku)  
ekore - wiewiórka  
ekran - ekran  
Ekuador - Ekwador  
elasti - elastyczny  
eletro - elektryczność  
eletro di - elektryczny  
eletro lin - kabel (linia)  
eletro posta (e-posta) - poczta elektroniczna  
eletro radi - piorun (grom)  
eletron - elektron  
energi - energia  
Englix - Anglia  
englix di - Anglik; angielski  
englix fili ja - anglofil  
englix margarita - stokrotka pospolita  
enjenir - inżynier  
enzim - enzym  
erbi yum - erb  
Eris - Eris (planeta karłowata)  
Eritra - Erytrea  
esai - esej  
eskale - schody (drabina)  
• aneskale - zejść (schodzić, zstąpić, zstępować)  
eskale tana - pnącz  
eskandi yum - skand  
Eskandinavia - Skandynawia  
Eskote - Szkocja  
eskulte - rzeźba  
eskulte ja - rzeźbiarz  
eskulte suta - rzeźbiarstwo  
Espanya - Hiszpania  
esperanto - Esperanto  
esponje - gąbka  
esporte - sport, lekkoatletyka  
esporte ja - hałas  
estadi - stadion, arena  
estan - cynk  
estasi - stacja  
estasi di - statyczny, stacjonarny, nieruchomy  
Esti - Estonia  
estibi yum - antymon  
estronti yum - stront  
estude ja - student  
estudekan - studio (pracownia)  
Etiopia - Etiopia  
eu - korzystny (dobry)  
eu anjil - ewangelia  
eu loga - laudacja  
Eurasia - Eurazja  
eureka - znaleźć, znajdywać, odkryć, odkrywać  
euro - euro (€)  
Europa - Europa  
europa baluta - dąb szypułkowy  
europa di - europejski  
Europa Unta - Unia Europejska (EU)  
europa yum - europ  

## F  

fa - zrobić (stworzyć, wykreować)  
fa acar - kisić (marynować)  
fa ajabu - zachwycać (zachwycić, zdumiewać, zdumieć, zadziwiać, zadziwić)  
fa alo rai - nie zgadzać się  
fa an zai - usuwać (usunąć, likwidować, zlikwidować, wymazywać, wymazać, pozbywać się, pozbyć się)  
fa anime - animować  
fa aplika - zastosować, stosować  
fa aroma - wąchać  
fa aroma - pachnieć  
fa asar - poprowadzić do (doprowadzić do, powodować)  
fa bande - związać, wiązać; zapiąć, zapinać  
fa banya - kąpać się  
fa barka - gratulować; błogosławić  
fa baze - zakładać (założyć, ustanowić)  
fa bina - zbudować, budować, konstruować  
fa biznes lona - negocjować  
fa budi - uświadomić sobie, zdać sobie sprawę, pojąć, pojmować  
fa cape - naciskać, zostawiać ślad  
fa cori - ukraść, kraść  
fa culi - traktować  
fa cuti - wyjść, wychodzić, wyjechać, wyjeżdżać, wypłynąć, wypływać  
fa cuze - wybrać, wybierać, selekcjonować  
fa daka - przykryć, przykrywać, ukryć, ukrywać  
fa dalil - dowieść, dowodzić; zeznać, zeznawać  
fa darte bon - nawozić (nawieźć)  
fa defa - obronić (chronić)  
fa dika - celować  
fa dipe - obniżać (obniżyć)  
fa dom - dać mieszkanie (zakwaterować)  
fa dosil - oswoić (oswajać, tresować, trenować)  
fa dosil gene - udomowić (kultywować)  
fa dua - pomodlić się, modlić się  
fa duka - zasmucić (zasmucać)  
fa dur - minąć, mijać (czas)  
fa dus nam - obrazić  
fa englix kitabu - anglizować (zanglizować)  
fa eskale - wspinać się (wspiąć się)  
fa eskulte - rzeźbić  
fa fantazi - wyobrazić, wyobrażać, fantazjować  
fa fei - latać, lecieć  
fa fen - dzielić  
fa fen do du - przepołowić (podzielić przez dwa)  
fa fen gata - analizować  
fa festa - świętować, imprezować  
fa fikir - myśleć, dumać, rozmyślać, zastanawiać się, rozważać  
fa fili - lubić  
fa fin - skończyć, kończyć  
fa fixe - przyczepić, przymocować  
fa fokus - skupić, się, skoncentrować się  
fa fon - wymawiać (wymówić)  
fa forma - ukształtować, kształtować, urzeźbić, rzeźbić  
fa fuku - nosić ubrania  
fa galte - popełnić błąd  
fa gami - ożenić się, poślubić, wyjść za mąż  
fa gan - suszyć (wysuszyć)  
fa gas - zamieniać w gaz  
fa gau - podnosić (podnieść)  
fa geme - grać w grę  
fa gene - urodzić, rodzić; rozmnożyć się, rozmnażać się, spłodzić, płodzić  
fa glu - lepić (kleić)  
fa gola - otoczyć, otaczać  
fa grafi - opisywać, ilustorawć; przedstawiać  
fa guste - smakować, próbować smaku  
fa halal - pozwolić, pozwalać, zezwolić, zezwalać  
fa halte - zatrzymać  
fa harabu - rujnować, dewastwować, burzyć  
fa haram - zabronić (wzbronić, zakazać)  
fa has - rozróżniać (rozróżnić)  
fa hava - dmuchać  
fa hisabu - kalkulować  
fa hogo - spalić, palić  
fa ici - chcieć (pragnąć)  
fa jaga - obudzić, budzić  
fa jama - kolekcjonować, zebrać, zbierać  
fa javabu - odpowiedzieć, odpowiadać  
fa jela - uwięzić, więzić, pozbawić wolności  
fa jiva - żyć (żywy, żyjący)  
fa jong - centrować, skupić, skupiać  
fa jude - sądzić (osądzić)  
fa juxa - wstrzyknąć, wstrzykiwać  
fa kai - otworzyć, otwierać  
fa kaka - defekować, srać  
fa kanal - kierować (doprowadzać, prowadzić, służyć jako kanał)  
fa kanca dake - szklić (glazurować)  
fa kata - opowiedzieć, opowiadać  
fa keka - odwiedzić, odwiedzać  
fa kino - ruszać, przenościć, zmieniać miejsce, inspirować  
fa klar - wyklarować (rozjaśnić)  
fa klas - klasyfikować, kategoryzować  
fa klon - klonować, repilikować  
fa klus - zamknąć (zamykać)  
fa kode - kodować  
fa koloni - kolonizować  
fa komputa - policzyć, liczyć, przetwarzać dane  
fa komun - dzielić (współdzielić)  
fa kon sabe - poinformować, informować, zakomunikować, komunikować  
fa kopi - kopiować, replikować  
fa koste - kosztować  
fa krus fixe - ukrzyżować  
fa kung - przebić (perforować, dziurawić)  
fa kux - położyć  
fa lanse grafi - wyświetlać  
fa Latin kitabu - zromanizować  
fa lenxi - ćwiczyć  
fa libu - postawić (stawiać)  
fa lifafa - zawijać (zawinąć)  
fa liga - stowarzyszać się (zrzeszać się)  
fa lika - wzmocnić (wzmocnić, wzmóc)  
fa linke - łączyć, wiązać, złączyć  
fa loga - mówić, rozmawiać  
fa loka - umieścić (postawić)  
fa lona - debatować, prowadzić dyskurs  
fa long - przedłużyć, przedłużać  
fa mal - mieć (posiadać)  
fa manera - zachowywać się (działać)  
fa marce - iść, maszerować  
fa marke - zaznaczyć, znaczy, oznaczyć, oznaczać, zostawić ślad, zostawiać ślad  
fa max lika - wesprzeć (wzmocnić, zasilić)  
fa maxim - zmaksymalizować  
fa mece - konkurować, rywalizować; odbyć mecz, odbywać mecz  
fa mede - pomóc, pomagać, asystować  
fa mei daka - dekorować  
fa memo - pamiętać  
fa migra - ruszać się (migrować, poruszać się, przenieść się, przesiedlać się, przesiedlić się)  
fa min darja - zmniejszyć o jeden  
fa ming - rozjaśnić  
fa minim - zminimalizować  
fa model - modelować (projektować, zaprojektować)  
fa mol - zemleć (mleć, mielić)  
fa multi - podwoić  
fa multi do du - podwajać (podwoić, pomnożyć przez dwa)  
fa muzika - grać muzykę  
fa nam - nazwać, nazywać, wezwać, wzywać  
fa neu - odnowić, odnawiać, uczynić nowym  
fa node - zawiązywać (zawiązać węzeł)  
fa nomi - zarządzać (organizować, kierować)  
fa note - powiadomić, powiadamiać  
fa nume - liczyć  
fa oke - zaakceptować, akceptować, powiedzieć okej, mówić okej  
fa ore - słuchać  
fa orto - wprostowywać (wyprostować)  
fa pada - upuścić, upuszczać  
fa pake - zapakować, pakować  
fa paraya - gardzić (pogardzać)  
fa parce - stłuc się (rozpaść się na kawałki)  
fa parti - uczestniczyć, wziąć udział, brać udział  
fa pasi - sprawić ból, sprawiać ból  
fa pauza - przerwać, przerywać  
fa pede - pierdzieć  
fa pei - zapłacić, opłacić, płacić  
fa pente - namalować, malować  
fa pin - kłuć (żądlić)  
fa piping - ocenić, oceniać, recenzować, komentować, krytykować  
fa pix - sikać, szczać, oddawać mocz  
fa plan - planować  
fa politi - rządzić  
fa pos - podążać  
fa posta - nadać, wysłać pocztą  
fa poze - pozować, ustawiać się  
fa pul - wypełnić, wypełniać  
fa pul bon - doskonalić (optymalizować, ulepszać)  
fa radi - promieniować  
fa rai - uważać (sądzić)  
fa rande - heblować  
fa ratibu - porządkować, organizować  
fa re - powtórzyć, powtarzać  
fa redi - przygotować, przygotowywać  
fa reporte - raportować, relacjonować, opowiadać  
fa reside - uznać (przynać, przyjąć do wiadomości)  
fa rezerve - rezerwować (zarezerwować)  
fa rol - grać, odgrywać rolę  
fa rolo - toczyć, turlać  
fa romanse - kochać romantycznie  
fa rota - obrócić (kręcić)  
fa sabu - spowodować, powodować  
fa safa - wyczyścić, czyścić  
fa safar - podróżować  
fa sahi - poprawić, poprawiać, prostować, korygować  
fa saide - polować (łowić)  
fa salam - pozdrowić, pozdrawiać  
fa sam rai - potwierdzić, potwierdzać, zgodzić się, zgadzać się  
fa sam sifa - emulować (symulować, naśladować, modelować)  
fa sana - zrobić, robić, wyprodukować, produkować, wytworzyć, wytwarzać  
fa sekur - chronić (ratować)  
fa sense - czuć (poczuć, postrzegać, wykrywać)  
fa serve - służyć  
fa side - siedzieć  
fa sifa - opisać (zakwalifikować)  
fa sina - wierzyć  
fa sing foto - mruganie (błysk)  
fa sir - chować (kryć)  
fa soni - brzmieć, wydać dźwięk, wydawać dźwięk  
fa sor - zamknąć (zamykać, zakluczyć, zakluczać, zapinać, zapiąć)  
fa sosi - socjalizować się  
fa sual - zapytać, spytać, pytać  
fa suje - sugerować, proponować  
fa suka - cieszyć, podobać się  
fa sultan - rządzić, władać  
fa sum - zsumować, sumować, dodać, dodawać  
fa tapa - zatkać, ztykać  
fa tela - tkać (pleść)  
fa tema - być o; dyskutować o  
fa terca - przechylać (przechylić, wychylać, wychylić)  
fa tese - dyskutoać, twierdzić  
fa teste - spróbować, próbować  
fa transe - przejść, przechodzić, przejechać, przejeżdżać  
fa trati - zgodzić się (umówić się)  
fa truke - oszukać (oszukiwać  
fa turbe - przeszkodzić, przeszkadzać, robić kłopot  
fa ulul - wyć  
fa un xe - jednoczyć  
fa vai - wyrzucać (wyrzucić, wydalać, wydalić, pominąć, wyłączyć, poza, oprócz)  
fa vanu - bawić, zabawiać  
fa vise - zastąpić (podstawić, zamienić)  
fa vode - obiecać, angażować się  
fa vote - głosować (złożyć głos)  
fa xarti - wymagać, przewidywać  
fa xipi - moczyć (zmoczyć)  
fa xite - srać (robić gówno)  
fa xiti bai - przegrać, przegrywać  
fa xofer - prowadzić pojazd  
fa xopi - kupić  
fa xukur - dziękować  
fa xula - nauczyć się, uczyć się, studiować  
fa xuli - naprawić, naprawiać  
fa xuru - zacząć, zaczynać  
fa xux - uciszyć (uciszać)  
fa yagu - oszacować, szacować, przybliżyć, przybliżać  
fa yen - patrzeć (oglądać)  
fa zai - wzywać (wezwać, dodawać, dodać)  
faida - zasób (zastosowanie, użyteczność, korzyść, zysk, pożytek, walor, profit, zaleta)  
faida di - użyteczny, pomocny, przydatny, pożyteczny, korzystny  
faida xe - materiał (składnik, zasób)  
false - fałszywy, nieprawdziwy  
false vide - iluzja (halucynacja)  
famili - rodzina  
famili nam - nazwisko, imię rodziny  
fantazi - fantazja (wyobrażenie, wyobraźnia)  
fantazi di - fantastyczny, fantazyjny  
fantom - duch, fantom  
farsi - Pers; perski, farsi  
fase - powierzchnia  
fase area - pole, powierzchnia  
fase tele - głęboki  
fase teleta - głębokość  
fasil - łatwy, prosty  
fasinta - fascynacja  
fate - czyn, uczynek  
fati - dostarczyć (dostarczać, doprowadzić, doprowadzać, wydać, wydawać, opublikować)  
fatige - zmęczenie (wyczerpanie)  
fatura - rachunek (faktura)  
faxa - bandaż, taśma, wstążka  
faxa sim - faszyzm  
faxa sim ja - faszysta  
faxon - moda, trend  
faxon di - popularny, modny  
faze - etap, faza  
febre - gorączka  
fei - lot  
fei gi - samolot  
fei gi di kape ja - porywacz samolotu  
fei muxu - nietoperz  
fem sim - feminizm  
fem sim ja - feminista (feministka)  
fen - część, ułamek  
fen da - wnieć wkład (przyczynić się)  
fen gata - analiza  
fermi yum - ferm  
fero - żelazo  
festa - przyjęcie, święto, festiwal  
festa den - święto  
fete - zrobić (czyn, uczynek)  
• infete - infekcja (zakażenie)  
• perfete - perfekcyjny  
• rifete - powtórzyć, powtarzać  
fetebaxa - język sztuczny  
fetekan - fabryka, manufaktura  
feter - twórca (czynnik)  
feteria - fabryka, manufaktura  
figur - figura, reprezentacja  
Fiji - Fidżi  
fikir - myśl, pomysł  
fili - zamiłowanie (-filia)  
fili ja - miłośnik (fan, -fil)  
Filipin - Filipiny  
Filistin - Terytorium Palestyńskie  
filme - film  
filsofi - filozofia  
filsofi di - filozoficzny  
filsofi ja - filozof  
filtre - filtr  
fin - koniec  
fin - już (skończona czynność)  
finme - ostatni, końcowy  
fine - delikatny, cienki, lekki  
fiorde - fiord  
firuze - turkus  
fito - roślina, sadzonka  
fitologi - botanika  
fito yam sim ja - wegetarianin  
fixe - załącznik (przyrostek, afiks)  
fizika - fizyka  
fizika ja - fizyka  
fizika suta - fizyk  
flece - strzała (bełt)  
flece ja - wytwórca łuków i strzał  
flerof yum - flerow  
flur - fluor  
fobi - strach, fobia  
fokus - skupienie, koncentracja  
fon - głoska  
fonlogi - fonologia  
fonma - fonem  
fon zi - litera, znak  
fong - pszczoła lub osa  
fong nide - ul (gniazdo pszczół lub os)  
fonte - fontanna (studnia, źródło)  
fora - wiercić, borować  
forke - widelec  
forma - forma, kształt, morf  
forma so - morfem  
forum - forum  
foto - światło, oświetlenie  
foto di - jasny, świetlny  
foto frike - polerować (szlifować)  
foto gola - efekt halo  
foto grafi - zdjęcie (fotografia)  
foto grafi gi - kamera, aparat fotograficzny  
foto grafi ja - fotograf  
foto grafi suta - fotografia  
fotokane - pochochodnia (latarka)  
foto minar - latarnia morska  
foto radi - promień światła  
foto so - foton  
France - Francja  
France Guyana - Gujana Francuska  
france krepe - francuski naleśnik (crêpe)  
France Polinesi - Polinezja Francuska  
france yum - frans  
frem - rama  
frike - trzeć (pocierać, obetrzeć, pucować)  
frute - owoc  
fui - fu, fuj  
fuka - wznowić, wznawiać, ponowić, ponawiać, przywrócić, przywracać, odnowić, odnawiać  
fuku - ubranie, ubiór, strój  
fuku vaxi gi - pralka  
fun - pył  
fun cupa gi - odkurzacz  
fungu - grzyb  
fungu frute - sporokarp  
fungu nete - grzybnia  
funsi - funkcja, stanowisko  
• dusfunsi - awaria (wadliwe działanie)  
• konfunsibil - kompatybilny (pasujący)  
funsibil - poprawny (wykonalny)  
furete - tchórz, fretka  
furi - zły (wsciekły, gniewny)  
furita - gniew, furia  
futa - tłuszcz  
futa di - tłusty  
futau - siekera, topór  
fute - stopa  
fute bano - rusztowanie (trap)  
fute bol - piłka nożna  
fute xaka - noga  

## G  

ga - iść  
Gabon - Gabon  
gabur - grób (mogiła, grobowiec, zakopać, pochować)  
gabur bagi - cmentarz  
gabur seku - nagrobek  
gadolin yum - gadolin  
gaja - słoń  
galaxi - galaktyka  
galeri - galeria, sala wystawowa  
gali yum - gal  
Galia - Galia  
galope - cwał (galop)  
galte - błąd (pomyłka)  
galte budi - źle zrozumieć  
galte di - błędny (niepoprawny)  
gamba - krewetka  
Gambia - Gambia  
gamel - wielbłąd, wielbłądzica  
gami - małżeństwo, związek małżeński  
gami di - ożeniony, zamężny, w związku małżeńskim  
gami jen - małżonek (małżonka)  
gaminan - małżonek  
gamini - małżonka  
gamo - emocja, uczucie  
gamo di - emocjonalny (uczuciowy)  
gamo hal - humor (nastrój)  
gamo zi - emoji (emotkon)  
gan - suchy  
gan cau - siano  
gan putau - rodzynka  
gan tela - ręcznik  
Gana - Ghana  
Ganda - Uganda  
Ganga - Ganges  
gani - śpiewać (piosenka, pieśń)  
ganirgrupe - chór  
ganja - konopie  
ganse - gęś  
ganum - pszenica  
ganya - zyskać, zyskiwać, zarobić, zarabiać  
gar - jeśli, jeżeli; przypuścić, przypuszczać, złożyć, zakładać, przyjąć, przyjmowa  
gar - wóz, wózek  
garparke - parking  
garanti - gwarancja  
garde - chronić, strzec,  osłaniać, bronić  
garde ja - strażnik, ochroniarz  
garma - ciepły  
garma masala - garam masala  
garma mosim - lato  
garma mosim medi den - przesilenie letnie (dzień srodka lata)  
garma zona - tropiki  
garma zona caustan - sawanna  
garma zona di - tropikalny  
gas - gaz  
gas di - gazowy  
gati - twardy  
gati mate - ciało stałe  
gati mate di - stały (sztywny)  
gau - góra (szczyt)  
gau di - wysoki  
gau dipe - pionowy  
gauta - wysokość  
gau tanur - wielki piec  
gaze - gaza  
gazel - gazela  
gazeta - magazyn, dziennik, gazeta  
gazeta ja - dziennikarz  
gei - gejowski (homoseksualny)  
gem - miecz  
geme - gra  
geme ja - gracz  
gene di - surowy (niedojrzały)  
gene grupe - pokolenie (generacja)  
gene klas - kasta  
genelogu - genealogia  
genetipe - genotyp  
gene yo hevan - rozmnażać  
geo - ziemia, grunt, gleba  
geo dou - orzech ziemny  
geo forme - teren  
geo gun - wosko lądowe (armia)  
geo kaska krake - uskok  
geo kaska plate - płyta tektoniczna  
geologi - geologia  
Geo Medi Hai - Morze Śródziemne  
geo nice di - podziemny  
geo nice jela - loch  
geo par lin - równik  
Geo Par Lin Ginia - Gwinea Równikowa  
geo sismo - trzęsienie Ziemi  
geo tika - działka (teren)  
german yum - german  
Gernezi - Guernsey  
gi - maszyna  
gida - prowadzić (wskazać drogę)  
gida buku - przewodnik  
gida ja - przewodnik  
giga - bilion, giga-  
ging - równoległy (podłużny)  
ging darja - długość geograficzna  
ging gola - długość geograficzna  
gingam - kumkwat  
giota - kropla  
gitar - gitara  
giuka - żad  
glis - ślizgać się (poślizgnąć się, jeździć na łyżwach)  
glu - klej  
glu di - lepki (kleisty)  
glu poto - glina  
gluten - gluten  
gol - cel  
gola - koło, okrąg  
gola di - okrągły  
gola seku - bruk  
golem - golem  
gomu - guma  
gona - kąt  
gona metre gi - goniometr (kątomierz)  
gorila - goryl  
goro - świnia  
goro nama - wieprzowina  
goton - bawełna  
grafi - opis, przedstawienie; wykres  
grafi buku - książka z obrazkami  
grafi di - obrazowy, graficzny; opisowy  
grafi ja - ilustrator, grafik  
grafi kata - komiks; kreskówka  
grafi lanse gi - projektor (rzutnik)  
grafiprojeter - projektor (rzutnik)  
gram - gram  
granite - granit  
grave - żwir  
Grenada - Grenada  
Grenadin nesi - Grenadyny  
grimas - grymas  
grom - grom, huk  
grom tufan - burza z piorunami  
gros - gruby  
grosta - grubość  
gros zi - pogrubiona litera  
grupe - grupa  
gua - jaskinia  
Guadelupe - Gwadelupa  
guai - dziwny  
Guam - Guam  
guan - urząd, pozycja, stanowisko, funkcja  
guan di - oficjalny  
guan ja - funkcjonariusz, urzędnik  
Guangjou - Kanton  
Guatemala - Gwatemala  
gubu - hipopotam  
gui - ogr (trol, goblin)  
gui papi - mak wschodni  
gujarati - Gudżarat  
gul - połknąć (połykać)  
gule - ghul  
guma - bęben  
gun - armia  
gun jen - żołnierz  
gun raja - szogun  
gun raja dexa - szogunat  
guru - guru, mistrz  
guste - smak  
guste ka - smakować jak  
guta - kolano  
guta kaska oste - rzepka  
Guyana - Gujana  

## H  

ha - mieć (trzymać)  
habar - wiadomość, nius  
habar gazeta - gazeta  
habaxa - abisyński  
Habaxa - Abisynia  
hafen yum - hafn  
hafiza - zachować, zakonserwować, zachować, utrzymać  
hafiza ja - przechowawca, kustosz, opiekun  
haha - śmiać się  
hai - może  
hai alga - wodorosty  
hai amir ja - admirał  
hai cau - trawa mor  
hai di - morski  
hai gun - marynarka (flota)  
hai hiyar - strzykwa  
hai hua - ukwiał  
hai jele - meduza  
hai kinar - wybrzeże  
hai nil - morskoniebieski  
hai porte - port morski (przystań)  
haide - niech my, hajda  
haki - prawo, przywilej  
hal - stan  
halal - dozwolony (dopuszczalny, zezwolony, halal)  
halela - chwalić (wychwalać)  
hali - pusty  
hali zi - spacja  
halifa - kalif  
halifa dexa - kalifat  
halo - halo, cześć  
halte - stop; przerwa, zatrzymanie  
ham - znaczyć (liczyć się, być ważnym)  
ham di - ważny  
hamake - hamak  
hamar - młot, młotek  
hamil - ciężarny (w ciąży)  
hamir - drożdże  
Han - han chiński  
hande - ręka, dłoń  
hande di - ręczny  
hande xaka - ramię (kończyna górna)  
haos - chaos, nieporządek; wrzawa, zgiełk  
harabu - zły, zrujnowany, zepsuty  
harabu mahala - slums  
haram - zabroniony (wzbroniony, nielegalny, haram, tabu)  
harmoni - harmonia  
harmoni di - harmoniczny  
harnes - zaprzęc, zaprzęgać  
has - specjalny, wyraźny, wyrazisty  
hasta - różnica (specjalność)  
haste - zajęty  
• anhaste - powolny (wolny, letargiczny)  
hata - aż do  
hata di - nawet  
hatar - zagrożenie, niebezpieczeństwo  
hatar di - niebezpieczny  
hava - wiatr  
Havai - Hawaje  
Havai nesia - Hawaje (archipelag hawajski)  
haxix - haszysz  
Haye - Armenia  
he - hę?, co?, pardon?  
Helen - Grecja  
Helen di - gracki, helleński; Grek  
heli yum - hel  
helis - helisa  
helis fei gi - helikopter  
hem - dumać, rozmyślać, zastanawiać się, rozważać, brać pod uwagę  
hem… - hmm…  
hema - namiot  
hemi - krew  
anhemia - anemia  
hemiglobin - hemoglobina  
hemiselu - dumać, rozmyślać, zastanawiać się, rozważać, brać pod uwagę  
hen - nienawidzić  
hero - bohater, heros  
hero di - bohaterski, heroiczny, odważny, brawurowy  
herze - herc  
hese yum - has  
hevan - animal  
hevan agri suta - hodowla zwierząt  
hevan bagi - zoo (ogród zoologiczny)  
hevan kata - bajka  
hevanlogi - zoologia  
hevan logi di - zoologiczny  
hibride - hybryda; kundel  
hidrargente - rtęć  
hidro - wodór  
hijabu - welon (woalka)  
hima - śnieg  
hima rose - szron  
Himalaya - Himalaje  
hin - bez  
Hindi din - hinduizm  
Hindi din ja - hinduistyczny  
hindi yum - ind  
hisabu loge - konto  
hisabulogi - matematyka  
hisabulogi ja - matematyk  
hisabu suta - arytmetyka  
histori - historia; annały, roczniki  
histori ja - historyk  
historilogi - historia, badanie historii  
hiyar - ogórek  
Ho ci Min site - Ho Chi Minh (Sajgon)  
hobi - hobby  
hogo - ogień  
hogo di - ognisty  
hogo puja - kult ognia  
hogo san - wulkan  
hogo san kanca - szkło wulkaniczne  
hogo sanduku - latarnia  
hogo seku - krzemień  
hogo tehni - pirotechnika  
hoki - hokej  
holera - cholera  
holme yum - holm  
holo - cały  
holo grafi - hologram  
holota - całość (integralność)  
Hong Gong - Hong Kong  
hor - godzina  
hor loga gi - zegar (zegarek)  
hor loga minar - wieża zegarowa  
hormon - hormon  
Horvati - Chorwacja  
hotel - hotel  
hua - kwiat  
hua mosim - wiosna  
huang - żółty  
hui - popiół  
hui darte - gleba bielicoziemna  
hui rang - szary  
huke - hak  
huke krus - swastyka  
huli - lis  
humus - ciecierzyca  
humus sos - hummus  
huru - wolny, niepodległy, niezależny  
huru di - uwolnić, uwalniać  
huru sim - liberalizm  
huru sim di - liberalny, wolnościowy  
huru sim ja - liberalista, wolnościowiec  
huruta - wolność, niepodległość, niezależność  
huxi - miły, przyjemny, uroczy  

## I  

ibri - hebrajski  
ici - wola, chęć  
• anicija - niechętny  
idea - idea, pomysł  
idea di - pojęciowy  
idea zi - ideogram  
idiote - idiota  
idiote di - głupi (idiotyczny)  
idioteta - idiotyzm (głupota)  
ifrite - ifrit  
iha - osioł  
iha uma - muł  
imperi - władać, panować, rządzić jako imperator  
imperi dexa - imperium  
imperi ja - imperator  
imperi sim - imperializm  
imperi sim ja - imperialista  
in - wnętrze (środek)  
in bum - implozja  
in di - wewnętrzny  
in liste - spis treści (tabela zawartości)  
in mise - importować (zaimportować)  
in nam - endonim  
in puxe - ścisnąć (sciskać, wycisnąć)  
in tene - zawierać  
in xe - treść (zawartość)  
Indonesi - Indonezja  
insan - człowiek, istota ludzka  
insan di - ludzki  
insan haki - prawa człowieka  
insan jong - ludzkość, rodzaj ludzki  
insan sim - humanizm  
insan sim di - humanistyczny  
insan sim ja - humanista  
insulte - obraza, obelga  
insulte di - obraźliwy, niemiły, obelżywy  
internete - internet  
iode - jod; jodyna  
ion - jon  
ion radi - radioaktywność  
ion radi di - radioaktywny  
Iran - Iran  
Iraqi - Irak  
iris yum - iryd  
ironi - ironia  
ironi di - ironiczny  
islam - poddanie się, uległość, pokora, posłuszeństwo  
islam din - Islam  
islam din ja - muzułman, muzułmanin  
islam din xaria - szariat  
islam fobi - islamofobia  
Islande - Islandia  
Israel - Izrael  
Italia - Italia, Włochy  
ite - kamień (kawał skały)  

## J  

ja - przyrostek dla wykonawcy  
jaga - przebudzony, przytomny  
jai - zwyciężyć (wygrać; zwycięstwo, wygrana)  
jain din - dźinizm, dżinizm  
Jakarta - Dżakarta  
jake - kurtka  
Jamaika - Jamajka  
jami - kolekcja, zbiór; zgromadzenie, zebranie  
• ajami - spotkać (spotkanie, zebranie)  
• anjami - rozproszyć, rozpraszać  
• anjami di - rzadki (rozrzedzony, rozproszony)  
jami di - zbiorowy, zbiorczy  
jampe - skoczyć, skakać  
jamul - czapetka kuminowa  
jan - medytować; dumać, rozmyślać, zastanawiać się  
janela - okno  
jang - walka, wojna  
jang di - militarny, wojskowy, wojenny  
jang ja - wojownik, bojownik  
jang suta - sztuka walki  
jangal - las, dżungla, zagajnik  
jara - dzban, dzbanek; słój, słoik; wazon  
jau - jęczmień  
javabu - odpowiedź, odzew  
Jayer - Algieria  
jaze - jazz, dżez  
jebe - kieszeń  
jebra - algebra  
jeka - pożyczyć  
jeka da - pożyczać komuś (pożyczyć komuś)  
jeka loga - zapożyczenie (wyraz obcy)  
jeka na - pożyczać (pożyczyć)  
jela - więzienie, kara więzienia, kara pozbawienia wolności  
jela ja - strażnik więzienny  
jelakan - więzienie, zakład karny  
jele - żel, galareta  
jelosi - zazdrosny  
jen - osoba  
jen di - osobisty, intymny, prywatny  
jenxen - żeń-szeń  
Jerze - Jersey  
jeste - gest  
• injete - zastrzyk (wstrzyknąć, wstrzykiwać)  
• projete - projekt, planowane przedsięwzięcie  
jetegrafi - wyświetlać (rzut, projekcja)  
jiang di - umiejętny (sprawny, zręczny)  
jiang ja - rzemieślnik  
Jibraltar - Gibraltar  
Jibuti - Dżibuti  
jin mun - wejście  
jinse - płeć  
jinse di - płciowy  
jirafa - żyrafa  
jiva - życie  
joke - żart  
joke ja - żartowniś, dowcipniś  
jong - środkowy, centralny  
Jong Afrika Vakilkrati - Republika Środkowoafrykańska  
jong di - centralny (środkowy)  
jong fon - samogłoska  
Jongoku - Chiny  
judau - judo  
jude - wyrok  
jude ja - sędzia  
jul - dżul (J)  
jumla - zdanie (fraza)  
jun - młody  
jun fem - dziewczyna  
jun jen - młodzież, młoda osoba  
junjen - młodzież, młoda osoba  
jun man - chłopak  
jun moka - młode drzewo  
junnen - młodość  
junta - młodość  
jung - gatunek  
jupe - spódnica  
Jupiter - Jowisz  
jus - sok  
juste - tylko (precyzyjny, dokładny)  
juste pau ja - snajper (strzelec wyborowy)  
juxa - zastrzyk  

## K  

ka - jak, niż, od  
kababu - grillować  
kababu nama - kebab  
kabin - kabina, budka  
kaboga - kabaczek (dynia, tykwa)  
Kabu Verde - Wyspy Zielonego Przylądka (Republika Zielonego Przylądka)  
kadim yum - kadm  
kafe - kawa  
kafe alga - brunatnica  
kafekan - kawiarnia  
kafe kupa - filiżanka do kawy  
kafe pote - imbryk do kawy  
kafe rang - brązowy, koloru kawy  
kafe salmon - pstrąg potokowy  
kafir - niewierny (poganin, niewierzący)  
kaguji - papier  
kaguji limon - lima (limonka)  
kai - otwarty, niezamknięty  
Kaiman nesi - Kajmany  
kaka - ekskrement, gówno  
kakau - kakao  
kala - czarny  
Kalal - Grenlandia  
kalam - pióro, długopis  
kalam sui - tusz  
kalenda - kalendarz  
kali guste - gorzki  
kali melon - przepękla ogórkowata (balsamka ogórkowata)  
kali oranje - gorzka pomarańcza  
kali yum - potas  
kaliforni yum - kaliforn  
kalkul - rachunek (formalny system obliczeń)  
kalmar - kałamarnica (mątwa)  
kalsi bilor - marmur  
kalsi mate - wapno  
kalsi petra - wapień  
kalsi yum - wapń  
kalsite - kalcyt  
kam - niewiele (mało)  
kamta - nieliczność  
kama - pożądanie, żadza  
kamar - pokój, sala  
kamar dipe - podłoga  
kamar gau - sufit  
Kambojia - Kambodża  
Kamerun - Kamerun  
kamil - rumianek pospolity  
kamisa - koszula  
kamisa xaka - rękaw  
kamote - słodki ziemniak  
kampe - obozowicz  
kampe ja - obóz  
Kamri - Walia  
kamri - walijski  
Kanada - Kanada  
kanal - kanał  
kanal ja - przewód (kanał)  
kanca - szkło  
kanca daka - glazura (emalia)  
kandela - kandela  
kandi - cukierek, słodycze  
kane - pręt, kij  
kane kasa - klatka  
kane minte - mięta zielona (mięta kłosowa)  
kane pang - bagietka  
kanga - grzebień  
kangaru - kangur  
kanjar - sztylet (puginał)  
kano - kanoe  
kanta - bark (ramię)  
kantalupo melon - kantalupa  
Kantalupo va Sabina - Cantalupo in Sabina  
kanun - prawo  
kanyon - kanion  
kape - złapać, łapać, schwytać, chwytać  
kape truke - pułapka  
kape yo kuanga - kopać (wydobywać)  
kape yo pexe - łapać rybę  
kape yo taxi - zbierać opłaty lub podatki (zebrać opłaty lub podatki)  
kar - pracować  
• konkar - współpracować (kolaborować)  
karja - pracownik  
karlexi - czasownik  
karmeza - biurko  
karxe - praca, zjęcie, zadanie  
karxular - praktykant  
karaoke - karaoke  
karate - karate  
karavi - kminek  
karbau - bawół domowy  
karbon - węgiel  
karbon duoxide - dwutlenek węgla  
karcof - karczoch zwyczajny  
kardon - oset  
kardon karcof - karczoch hiszpański  
karga - ciężar (brzemię)  
kargadan: - nosorożec  
kari - curry  
Karibe - Karaiby  
karibu - bliski (niemal, prawie)  
kaributa - bliskość  
karim - hojność (szczodrość)  
karim di - hojny (szczodry)  
karite - masłosz Parka  
Karnada - Karnataka  
karnada baxa - kannada  
karote - marchew  
karse - szorstki  
karse limon - papeda  
karta - mapa  
kartagrafi - kartografia  
karte - karta  
Kartuli - Gruzja (Republika Gruzji)  
karvan - karawana  
kaska - skorupa (pancerz, muszla)  
kastana - kasztan  
kasu - wydarzenie, przypadek, sytuacja  
kata - opowiadanie, opowieść, legenda, saga  
Katalunia - Katalonia  
katus - kaktus  
Kaukasia - Kaukazja  
kauri - kauri  
kava - kopać (dół, jama)  
kavai - uroczy, słodki  
ke - co?  
ke jen - co?  
ke loka - gdzie?  
ke multi di - ile?  
ke riti - kiedy?  
ke sata - zapytać, pytać  
ke xe - jak?  
ke yang - jaki?  
kecape - keczup  
keci - uprzejmy  
keka - wizyta  
keka ja - wizytant (gość)  
keke - ciasto, ciastko  
kelele - atleta, sportowiec  
kelvin - kelwin  
Keme - Starożytny Egipt (Kemet)  
Kenya - Kenia  
kerne - rdzeń (jądro, pestka)  
kerne arme - broń nuklearna  
kerne cira - rozszczepienie jądra atomowego  
kerne energi - energia nuklearna  
kerne fizika - fizyka nuklearna  
kerne unta - fuzja jądrowa (synteza jądrowa, reakcja termojądrowa)  
kerubi - cherubin  
ketel - czajnik  
kexa - włos  
kexa bande - opaska do włosów  
kexa sabun - szampon  
ki - że  
kilogram - kilogram (kg)  
kilomitre - kilometr  
kimi di - chemiczny  
kimilogi - chemia  
kimono - kimono  
kinar - granica, skraj, brzeg, krawędź  
kinar baryer - płot  
kinar di - peryferyjny  
kinar fon - spółgłoska  
kino - ruch  
kino di - ruchowy, kinetyczny  
kino grafi - kino  
kino grafi arte - kinematografia  
kino grafi di - kinowy  
Kinxasa Kongo - Demokratyczna Republika Konga  
kio - most  
kioske - kiosk  
Kipris - Cypr  
kira - wynająć, wynajmować, zatrudnić, zatrudniać  
kira da - wynająć, oddać w najem  
kira kape - wynająć, oddać w najem  
kirate - karat  
Kirgize - Kirgistan  
Kiribati - Kiribati  
Kiril zi - cyrylica  
kisma - przeznaczenie, los  
kitabu - pismo, tekst  
kitabu forma - formatowanie  
kitabu gi - maszyna do pisania  
kitabukan - biblioteka  
kitabu minister - bibliotekarz  
kivi - owoc kiwi  
klar - przeźroczysty, jasny  
klar! - oczywiście  
klas - klasa, kategoria  
klima - klimat  
klimalogi - klimatologia  
klima mute - zmiana klimatu  
klin - tendencja (być skłonnym)  
klon - klon, replika  
klor - chlor  
klube - klub  
klus di - zamknięty  
koala - koala  
kobalte - kobalt  
koda - ogon  
kode - kod, szyfr  
koka - koka  
Koka Kola - kola (coca-cola)  
koko - kura, kogut, kurczak  
Kokos nesi - Wyspy Kokosowe  
kola jus - kola, napój gazowany  
Kolombia - Kolumbia  
koloni - kolonia, osada  
koloni ja - kolonizator  
koloni sim - kolonializm  
koloni sim ja - kolonialista  
kolum - kolumna, filar  
koma - przecinek  
komal - miękki  
Komoro nesi - Komory  
kompani - firma, kompania, korporacja  
komputa di - cyfrowy  
kon - wspólny (wzajemny)  
kon bon - pasować  
kon funsibil - kompatybilny (pasujący)  
kon gong - współpracować (kolaborować)  
kon sabe - informacja  
kon sana sim - komunizm  
kon sana sim ja - komunista  
kon su - wspólny (wzajemny)  
kon trati - pakt (kontrakt, ugoda, umowa, konwencja)  
konun - wspólny  
Konakri Ginia - Gwinea  
kone - szyszka  
Konkani - konkani  
konserte - koncert  
kontra - być przeciw  
koperni yum - kopernik  
kopi - kopia, replika  
kopi haki - prawa autorskie  
koral - koral  
kore - biec (biegać, pędzić)  
korne - róg  
korne melon - ogórek kiwano  
korona - korona  
korona virus - koronawirus  
korte - krótki  
korte fa - skrócić, skracać  
korte krokodil - aligator  
kosmo - kosmos, wszechświat  
kosmo di - kosmiczny  
kosmo nave ja - kosmonauta  
koso - kaszel; kaszlnięcie  
Kosovo - Kosowo  
Kosta Rika - Kostaryka  
koste - koszt, cena  
koste di - kosztowny (drogi)  
kote - płaszcz  
Kote de Ivar - Wybrzeże Kości Słowniowej  
krabe - krab  
krake - pęknięcie  
kran - kran (zawór)  
krati - rządzić, władać  
kredi - ufać (wierzyć, liczyć, polegać)  
• ankredija - niewierny  
• bekredibil - lojalny (wierny)  
• bekredibilta - lojalność (wierność)  
kredija - wierzący (osoba religijna)  
kredikarte - karta kredytowa  
krem - krem  
krem di - kremowy  
krepe - naleśnik  
krepekan - naleśnikarnia  
krim - przestępstwo  
krim di - kryminalny, przestępczy  
krita - krzyknąć, krzyczeć  
kriton - krypton  
krizi - kryzys  
krizi di - kryzysowy  
krokodil - krokodyl  
krokro - żaba  
krom yum - chrom  
krote - kret  
kruasan - croissant  
krus - krzyż  
krus arka - kusza (balista)  
krus lin - celownik optyczny (siatka lunety)  
kuan - szeroki  
kuanta - szerokość  
kuanga - minerał, ruda  
kuanga ja - górnik (kopacz)  
kuanga san - kopalnia  
kuanga sui - woda mineralna  
kuanga tunel - szyb górniczy  
kuarze - kwarc  
Kuba - Kuba  
kube - sześcian  
kudi - łokieć  
kuke - gotować, szykować jedzenie  
kuke ja - kucharz  
kuke kamar - kuchnia  
Kuke nesi - Wyspy Cooka  
kuku - kukułka  
kul - świetny  
kulombe - kulomb  
kultur - kultura  
kung - dziura  
Kung Fuzi - Konfucjusz  
kung fuzi sim - konfucjanizm  
kupa - kubek  
kupa cati - kopuła  
kupon - kupon  
kupre - miedź  
kuran - Koran  
kurban - ofiara  
kuri yum - kiur  
• prekurser - prekursor  
kursi - kszesło, fotel  
kurva - wygiąć, wyginać, zgiąć, zginać, zakrzywić, zakrzywiać  
kurva di - zakrzywiony  
Kuvaite - Kuwejt  
kux loka - kuszetka (koja)  
kuxen - poduszka  

## L  

laba - róg  
labi - warga  
lage - jezioro  
lai - przyjść, przychodzić, przybyć, przybywać, przyjechać, przyjeżdżać  
laka - lakier  
lala - lulać  
lalabede - kołyska (kolebka)  
lama - lama  
lampa - lampa  
langan - poręcz (balustrada)  
Lanka - Sri Lanka  
lanse - rzucić, rzucać, miotać, cisnąć, ciskać  
lanse grafi - rzut (projekcja)  
lanse xe - pocisk  
lantan - lantan  
larva - larwa, czerw, gąsienica  
lasa - śmieć (odpadek)  
lasatong - śmietnik  
lasun - larwa, czerw, gąsienica  
late - strona (bok)  
late di - z boku (na bok)  
late di - poziomy (horyzontalny, boczny)  
late jen - towarzysz (partner, kumpel)  
Latin zi - alfabet łaciński, łacinka, alfabet rzymski  
Latvia - Łotwa  
Lau - Laos  
lau - stary (sędziwy, wiekowy)  
lau di - laotański  
lau jen - starzec  
laurence yum - lorens  
laxe - pozostawiać (pozostawić)  
laxe xe - pozostałość (szczątek)  
lazanya - lazania  
lazur petra - lapis lazuli  
leng - zimny, chłodny  
leng mosim - zima  
leng mosim di - zimowy  
lense - soczewka  
lenxi - ćwiczenie  
letre - list  
letus - sałata  
leu - lewy (lewostronny, z lewej strony)  
leu di - lewy (lewostronny, z lewej strony)  
leu sim ja - lewicowiec (lewak)  
lexima - słowo  
liama - lama  
Libanen - Liban  
libele - ważka  
Liberia - Liberia  
Libia - Libia  
lici - liczi  
lida - prowadzić, dowodzić, kierować  
lida ja - dowódca, kierownik  
lida lin - smycz (cugiel, lejc, wodza)  
Lietuva - Litwa  
lietuva baxa - litewski  
lifafa - owinięcie (koperta, okładka)  
liga - liga (stowarzyszenie)  
ligu veze di - lekki  
Lihtenstain - Liechtenstein  
lila - lilak  
lila rang - liliowy  
lima - pięć (5)  
lima fase - pięciościan (pryzmat)  
lima gona - pięciokąt (pentagon)  
limfa - limfa  
limite - limit, granica  
• anlimite - nieskończoność  
limite di - skończony (ograniczony)  
limon - cytryna  
limon luga di - limonkowy (limonkowo zielony)  
lin - linia (nić, lina, pas, pręga, smuga, dratwa)  
lin parce - złamanie lini  
lin so - włókno  
linke - połączenie (złącze, styk, związek, powiązanie)  
linse - ryś  
lipa - stać  
lipa bano - półka (regał na książki)  
lipa baze - stojak (wieszak)  
lipa di - postawiony (stojący)  
lipa side - kucać (kucnąć)  
lis - gładki  
lisan - język  
liste - lista, spis, wykaz  
lito yum - lit  
litre - litr  
livermor yum - liwermor  
loba - rzodkiewka  
loga - słowo (mowa)  
loga asal - etymologia  
loga di - słowny (leksykalny)  
loga fen - sylaba (zgłoska)  
loga fili ja - logofil (miłośnik słów)  
loga ironi - sarkazm  
loga jama - słownictwo  
loga liste - lista słów  
loga tabi di - rozmowny  
loge - rejestr  
loge buku - dziennik pokładowy (notatnik)  
logi - nauka, badanie, studiowanie  
logi safar ja - poszukiwacz (badacz, eksplorator)  
logika - logika, dedukcja  
logika di - logiczny  
loka - miejsce, lokacja  
loka di - miejscowy, lokalny  
lona - dyskusja, debata, dyskurs  
London - Londyn  
long - długi  
long krokodil - krokodyl  
long pipre - pieprz długi  
longta - długość  
long tire - rozciągać (rozciągnąć)  
lote - wsad, partia, porcja, seria  
lotra - wydra  
lou - przeciekać, ciec  
lou sang - krwawić  
luga - zielony  
luga melon - melon miodowy  
luka - sześć (6)  
luka fase - sześcian (kostka)  
luka gona - sześciokąt (sześciobok)  
lulu - perła  
lulu table - abak (liczydło)  
luna - księżyc  
lung - smok  
Lung Dexa - Bhutan  
luta - obrabować, splądrować  
luta ja - rabuś (grabieżca)  
Luter din - luteranizm  
Luter din ja - luterański  
lutesi yum - lutet  
Luxemburge - Luksemburg  

## M  

ma - matka, mama  
Madagasi - Madagaskar  
madagasi di - madagaskarski; malagaski  
maf - przepraszam!  
magen yum - magnez  
magi - magia  
magi asar - zaklecie  
magi di - magiczny  
magi ja - magik, czarownik  
Magribi dexa - Maroko  
Magyar - Węgry  
mahala - dzielnica  
mais - kukurydza  
majang - madżong  
majenta - magenta  
Makah - Mekka  
makala - artykuł, tekst  
makan - masło  
makan hua - mlecz  
makas - nożyce, nożyczki  
Makau - Makau  
mal - własność (mienie)  
mal ja - właściciel (posiadacz)  
mal nomi - ekonomia  
Malaisia - Malezja  
malaria - malaria  
Malavi - Malawi  
malayali - malajski  
malayu - malajski  
Mali - Mali  
Malta - Malta  
Malvinas nesi - Falklandy, Malwiny  
mamal - ssak  
mana - znaczenie  
manera - zachowanie (maniery, kultura)  
manete - magnes  
manete di - magnetyczny  
mang - zajęty  
mangan - mangan  
mango - mango  
mangus - mangostan  
Mani - prorok Mani  
mani din - manicheizm  
Manin nesi - Wyspa Man  
manioka - maniok  
mantol - peleryna (płaszcz, opończa)  
mantu - bułka gotowana na parze  
mar - czas; okazja  
marati - marathi  
maraton - maraton  
margai - margaj (ocelot nadrzewny)  
margarin - margaryna  
margarita - stokrotka  
Mariana nesi - Mariany Północne  
marke - znak, trop  
Marse - Mars  
Marxal nesi - Wyspy Marshalla  
masa - masa  
masa mula - bulwa  
masa mula sol hua - topinambur  
masaje - masaż  
masala - przyprawa  
masala tika - tikka masala  
maska - maska, kamuflaż  
masta - maszt  
maste - być mistrzem (być ekspertem)  
master - mistrz (ekspert)  
mata - umrzeć (umierać; śmierć; martwy, nieżywy, zabity)  
matafa - zabić, zabijać  
mataja - zabójca  
mate - materia, substancja  
mate di - materialny  
matras - materac  
matur - dorosły, dojrzały  
matur fem - kobieta, dorosła samica  
matur jen - osoba dorosła  
matur man - mężczyzna, dorosły samiec  
mau - kot  
max - bardzie  
max darja - zwiększyć o jeden  
max di - dodatkowy  
max di fen - większość  
max fili - preferować (woleć)  
max fili di - ulubiony  
max gun - wsparcie (wzmocnienie, zasilenie)  
max ka bas - zbyt  
maxim - nabardziej, maksymalnie  
maxim di - maksymalny  
maxim xe - maksimum  
maya - Maya  
Mayote - Majotta  
mayur - paw  
maze - skarpeta, skarpetka, pończocha  
mece - mecz, rywalizacja  
medal - medalion, medal  
medan - skwer, plac  
medan di - otwarty (przestrzenny)  
medan fobi - agorafobia  
medan papi - mak polny  
mede - pomoc, wsparcie  
mede ja - przyrostek dla wsperającego ideę  
medi - środek  
medi di - średni  
medi dia - południe  
medi fase - interfejs  
medi noce - północ  
medi xe - media  
medu - miód  
medu fong - pszczoła miodna  
medu fong nide - plaster  
medu fong sanduku - ul  
mega - milion  
mega gram - tona  
mega vate - megawat  
megi - chmura  
Mehiko - Meksyk  
Mehiko siti - Meksyk  
mei - piękny, przystojny  
mei daka - dekoracja (ornament)  
mei suta - sztuka  
mei suta ja - artysta  
meita - piękno  
meitner yum - meitner  
melodi - melodia  
melodi di - melodyczny  
melon - ogórek melon  
membe - należeć (być członkiem)  
membre - członek  
meme - owca  
meme kexa - wełna (runo owcze)  
memo - pamięć  
• anmemo - zapominać (zapomnieć)  
memo bina - pomnik (memoriał)  
memo note - notatka, memo  
mena - makaron  
meninge - opona mózgowa  
meninge tis - zapalenie opon mózgowych  
mentor - doradca (mentor)  
meranti - damarzyk (meranti)  
Merkur - Merkury  
mes - miesiąc  
mes bati - listopad  
mes ceti - październik  
mes des - luty  
mes des du - kwiecień  
mes des un - marzec  
mes du - maj  
mes lima - sierpień  
mes luka - wrzesień  
mes nelu - lipiec  
mes tisa - grudzień  
mes tri - czerwiec  
mes un - styczeń  
mesi - Chrystus, mesjasz  
• anmesi - antychryst  
mesi di - mesjański  
mesi din - chrześcijaństwo  
mesi din ja - chrześcijanin  
mesi gene - Boże Narodzenie  
metal - metal  
metal bede - kowadło  
metal jiang ja - kowal  
metre - zmierzyć (miara)  
metre unta - jednostka miary  
meza - stół  
meza stan - płaskowyż (plateau)  
meza tela - obrus  
mi - ja, mnie  
mimen - my  
mi su - mój  
Mianma - Mjanma, Birma  
migra - migracja  
mikro - mikro-  
mikro bio - mikroorganizm  (mikrob)  
mikro biologi - mikrobiologia  
Mikronesi - Mikronezja  
mikroskope - mikroskop  
mili - mili-  
mili gram - miligram  
mili mitre - milimetr  
milke - mleko  
milke kardon - ostropest plamisty  
min - mniej  
min di fen - mniejszość  
min ka bas - zbyt mało  
minare - wieża  
ming - jasny, czysty  
minim - najmniej, minimalnie  
minim di - minimal  
minim sim - minimalizm  
ministre ja - minister  
ministre ofis - ministry  
minor - mniejszościowy  
minta - mięta  
minute - minuta  
mira - odbić, odbijać  
mira plate - lustro  
mira sonde - echo  
mirde - nikły  
misal - przykład  
mise - wysłać (wyemitować)  
mise ja - nadawca  
mise xe - misja  
miskin - biedny, mizerny  
Misri - Egipt  
misri di - egipski  
mitre - metr  
mixe - miksować, mieszać  
mixe alkol - koktajl  
mixe gi - mikser, blender, robot kuchenny  
mode - sposób (metoda, tryb)  
mode loge - przysłówek  
model - model, wzór, wzorzec, projekt  
moka - drzewo  
moka bano - deska  
moka jiang ja - stolarz  
moka jong parke - arboretum  
moka kane - słup (pal, kołek)  
moka mate - drewno  
moka tana - pień  
mol ja - młynarz  
molkan - mielić  
mol seku - ostrzarka (kamień młyński)  
Moldova - Mołdawia  
mole - mol  
molekul - molekuła (cząsteczka)  
moli - jaśmin  
moliden - molibden  
moluske - mięczak (morski bezkręgowiec)  
Monako - Monako  
Mongol - Mongolia  
mongol di - Mongolski  
moral - moralność, etyka  
moral di - moralny  
morallogi - etyka  
Moris - Mauritius  
mos - mech  
mos di - omszały (mszysty)  
mosim - pora roku  
moskite - komar, moskit  
Moskva - Moskwa  
moskva yum - moskovium  
mostre - potwór, monstrum  
moto - silnik  
moto gar - samochód (automobil)  
moto sikle - motocykl (motor)  
move - ruch  
Mozambike - Mozambik  
mudan - piwonia  
muka - twarz  
muka fun - puder  
mula - korzeń  
multi - wiele  
multita - liczność (mnóstwo)  
mum - wosk  
mum cape - pieczęć woskowa  
mum foto - świeca  
mum jen - mumia  
mum melon - beninkaza szorstka (beninkaza woskodajna, woszcza szorstka)  
Mumbai - Bombaj (Mumbaj)  
mumu - krowa  
mumu nama - wołowina  
mun - drzwi, brama, portal  
mungus - mangusta  
mur - mur, ściana  
mur kaguji - tapeta  
murce - mrówka  
Muritania - Mauretania  
mus - musieć  
musta - przymus  
muskete - muszkiet  
muskete ja - muszkieter  
muskul - muskuł, mięsień  
muskul bina - kulturystyka  
musli - musli  
mute - zmienić, zmieniać  
muxu - mysz  
muzika - muzyka  
muzika ja - muzyk  

## N  

na - dostać, dostawać, otrzymać, otrzymywać, wziąć, brać  
na ja - odbiorca  
nabi - proroctwo  
nabi ja - prorok  
nadir mar - rzadko  
nafas - oddech  
nagar - miasto  
nagar di - miejski  
nahun - paznokieć  
Naijiria - Nigeria  
nam - imię, nazwa  
• annam - antonim  
nam hin - bezimienny  
nam kitabu - podpis (autograf)  
nam loga - rzeczownik  
nama - mięso  
Namibia - Namibia  
nan - męski  
nanas - ananans  
nano - nano-  
nano mitre - nanometr  
naraka - piekło  
narko - narkotyk  
nati - narodziny  
• innati - wewnętrzny  
• posnati - poporodowy  
• prenati - przedporodowy  
natia - naród, narodowość  
natia di - narodowy (ludowy)  
natiajen - ludzie (lud, ludność)  
natia medi - międzynarodowy  
natiasim - nacjonalizm  
natiasimja - nacjonalista  
natiasosiasim - narodowy socjalizm (nazizm)  
natiasosiasimja - nazista  
natibaxa - język ojczysty (język rodzimy)  
natiden - urodziny  
natri - sód  
nau - mózg  
nau di - mózgowy  
nau hin - bezmózgi  
Nauru - Nauru  
nautile - nautilus  
nava - nahuatl  
nave - łódź, statek  
nave ga - żeglować (płynąć)  
nave ga ja - żeglarz (marynarz)  
nave kape ja - kaper (korsarz)  
nave leu - bakburta (lewa burta)  
nave raite - sterburta (prawa burta)  
nave xefe - kapitan  
Nederlande - Holandia (Królestwo Niderlandów)  
Nederlande Antil - Antyle Holenderskie  
nefre - nerka  
nefre tis - zapalenie nerek  
nefte - olej  
nefte guku - złocień indyjski  
nega - odmówić (odrzucić)  
nekro - zwłoki (trup)  
nekrologa - nekrolog  
nekrotomi - sekcja zwłok (obdukcja)  
nelu - cztery (4)  
nelu gona - kwadrat (czworokąt, czworobok, tetragon)  
nen - rok  
nen festa - rocznica  
nen mes den - data  
nenufar - lilia wodna, nenufar  
neodim yum - neodym  
neon - neon  
Nepal - Nepal  
Neputun - Neptun  
neputun yum - neptun  
nerve - nerw  
nerve di - nerwowy (neuronowy)  
nerve pati - neuropatia  
nerve selu - neuron  
nesi - wyspa  
nesia - archipelag  
nete - sieć  
nete da - wysyłać (wysłać, wgrywać, wgrać, wrzucać, wrucić)  
nete gete - ściągać (ściągnąć, pobrać, pobierać)  
nete loka - witryna internetowa (portal internetowy)  
neu - nowość  
neu di - nowy  
neu jen - nowicjusz (nowa osoba)  
neu Kaledonia - Nowa Kaledonia  
neu loga - neologizm  
neu yang di - nowoczesne  
neu Yorke - Nowy Jork  
neu Yorke siti - Stan Nowy Jork  
neu Zelande - Nowa Zelandia  
Nevis - Nevis  
ni - kobieta; kobiecy  
nice - spód  
nice di - poniższy  
nide - gniazdo (ul, nora, jama, barłóg, legowisko)  
Nijer - Niger  
Nikaragua - Nikaragua  
nikel - nikiel  
nil - niebieski  
nilelfe - smerf  
nilsentaure - bławatek  
nilserami sing - houstoia azurowa  
nilon - nylon  
niobi yum - niob  
Nipon - Japonia  
nipon di - japoński  
nipon yum - nihonium  
nitre - azot  
Niue - Niue  
niuton - niuton (N)  
nix - nisza, alkowa  
no - nie  
no a lin - offline (nie na linii, poza siecią)  
nobel yum - nobel  
nobi - genderqueer, niebinarny  
noce - noc  
noce mode - tryb nocny  
node - węzeł, zupeł  
Noe di nave - arka Noego  
nomi - zarządzanie (-nomia)  
norde - północ  
Norde Aire - Irlandia Północna  
Norde Amerika - Ameryka Północna  
Norde cosen - Korea Północna (Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna)  
norde di - północny  
Norde Kipris - Cypr Północny  
Norde Makedonia - Republika Macedonii, Macedonia  
Norfolke nesi - Norfolk  
Norge - Norwegia  
norge baxa - norweski  
norma - norma, standard  
norma di - normalny, standardowy  
nos - nos  
nos di - nosowy  
nostalgia - nostalgia (tęsknota)  
nostalgia di - nostalgiczny  
note - notować, obserwować, zauważyć, zauważać  
note anjil - wiadomość, zawiadomienie, powiadomienie  
note buku - notatnik  
note xe - uwaga, obserwacja  
nude - nagi, goły, obnażony  
nude sim - nudyzm  
nude sim ja - nudysta  
nume - numer  

## O  

o - lub, albo  
Oceania - Oceania  
Odisa - orija  
oganeson - oganesson  
ohtopus - ośmiornica  
oke - zaakceptować, akceptować, powiedzieć okej, mówić okej  
okebil - okej, spoko, akceptowalny  
Olande nesi - Wyspy Alandzkie  
Oman - Oman  
onda - fala  
Onduras - Honduras  
onor - respekt, honor, szacunek, poważanie  
onor di - honorowy  
oranje - pomarańcza  
oranje rang - pomarańczowy  
ore - ucho  
ore tis - zapalenie ucha  
orgazme - orgazm  
orkide - storczyk (orchidea)  
oromo - oromo  
Oromo Dexa - Oromia  
orto - prosty  
orto gona - kąt prosty  
orto gona di - prostopadły  
oselote - ocelot  
osidian - obsydian  
oskur - ciemny, słabo oświetlony  
osman - Turek osmański  
Osman Imperi Dexa - Imperium Osmańskie  
osmi yum - osm  
osmos - osmoza  
oste - kość  
oste jama - szkielet  
oste xalke - łuska (blaszka, tarczka)  
Ostria - Austria  
oxi - tlen  
oxide - tlenek  

## P  

pa - ojciec  
pada - paść, padać, upaść, upadać  
pada di - upadły  
pada mosim - jesień  
pada mun - klapa  
pagri - turban  
pai - placek, ciasto  
pake - paczka, paka  
Pakistan - Pakistan  
paksi - ptak  
paladi yum - pallad  
Palau - Palau  
palma - palma, drzewo palmowe  
pan - wszyscy, wszystkie, wszystko; każdy  
pan afrika di - panafrykański  
pan amerika di - panamerykański  
pan asia di - panazjatycki  
pan demi di - pandemiczny  
pan demi pati - pandemia  
pan demon - pandemonium  
pan deu - panteon  
pan deu sim - panteizm  
pan dunia di - globalny (światowy)  
pan europa di - paneuropejski  
pan jen - każdy człowiek, wszyscy  
pan romanse di - panromantyczny  
pan sata - zawsze  
pan sexe di - panseksualny  
pan un - każdy, wszyscy  
pan xe - wszystko  
Panama - Panama  
panda - panda  
pandunia - Pandunia  
pandunia ja - osoba mówiąca w Panduni  
pang - chleb  
panike - panika  
panir - twaróg  
panjabi - pendżabski  
panka - wiatrak (wentylator)  
pante - spodnie (pantalony, portki)  
papagai - papuga  
papaya - papaja  
papir - dokument  
Papua neu Ginia - Papua Nowa Gwinea  
par - równy  
par jen - równy  
par vezeta - równowaga  
Paraguai - Paragwaj  
param - parametr (argument, wartość wejściowa)  
paraya - wyrzutek  
parce - część (fragment, strzęp, kawałek, okruch)  
parce di - stłuczony (pęknięty)  
parce dipe - zapaść się (zapadać się, runąć)  
parce kai - pękać (rozrywać się)  
parde - zasłona, kurtyna  
pari - wróżka  
pari kata - baśń  
Paris - Paryż  
parke - park (ogród)  
parne - paproć  
parti - partia  
parti - uczestniczyć, wziąć udział, brać udział  
partia - partia  
particeper - uczestnik  
parti ja - uczestnik  
partijen - partner  
pas - minąć, mijać, przeminąć, przemijać  
pas di - przeszły, miniony  
pas tabi - pasywny (nieaktywny)  
pase - pokój  
• anpase - niepokój  
Pase Hai - Ocean Spokojny (Pacyfik)  
pase hai bakalau - dorsz pacyficzny  
pase sim - pacyfizm  
pase sim ja - pacyfista  
pasi - cierpienie, ból  
pasi di - bolesny  
paska - Wielkanoc  
paskal - paskal (Pa)  
pasporte - paszport  
pasta - pasta  
pasta petra - magma  
patate - ziemniak  
pati - choroba  
pati di - chory  
pati gene xe - patogen  
pati jen - pacjent  
patikan - szpital  
patilogi - patologia  
pati mise - infekcja (zakażenie)  
pau - strzelać (strzelić)  
pau gi - pistolet, strzelba, ręczna broń palna  
paunde - funt (£)  
pauza - pauza (przerwa)  
pedal - pedał  
pedal sikle - rower z pedałami  
pede - pierdnięcie  
pei - zapłata, opłata  
pei gong - profesja, zajęcie, zawód  
pelmen - kluska, knedel, pieróg; ravioli, pelmeni  
pelpel - motyl  
pena - pióro  
penakardon - ostrożeń lancetowaty  
pende - powiesić, wieszać  
pende kardon - oset zwisły  
pende sor - kłódka  
penis - penis  
pente - namalować, malować  
pente ja - malarz  
pera - gruszka  
Peru - Peru  
pesa - pieniądze  
pesa diske - moneta  
pesa kasa - pudełko, skrzynia  
pesa kasa ja - kasjer  
pete - brzuch  
petra - skała  
petra nefte - ropa naftowa  
pexe - ryba  
pexe huke - haczyk  
pexe saide ja - rybak  
pexe tanke - akwarium  
piano - pianino  
piaze - cebula  
pigu - pośladki, pupa, tyłek, zadek  
pijin - pidżin, język pomocniczy  
pil - skóra  
pilote - pilot  
pin - igła, szpilka  
pin cope - kilof  
pin kardon - popłoch pospolity  
pinguin - pingwin  
pinse gi - obcęgi, kleszcze, szczypce  
pipe - fajka  
piping - ocena, krytyka  
piping ja - krytyk  
pipre - pieprz  
pipre minta - mięta pieprzowa  
piram - piramida  
pirate - piractwo  
pirate ja - pirat  
pirate parti - Partia Piratów  
pirate sim ja - pirat (osoba naruszająca prawa własności intelektualnej)  
pisea - świerk  
pistol - pistolet  
Pitkerne nesi - Pitcairn  
pixa - siki  
piza - pizza  
pizakan - pizzeria  
plan - plan  
planeta - planeta  
plasti - plastik  
plate - płaszczyzna (płyta)  
plate di - płaski  
plate forma - platforma  
plate geo kaskalogi - tektonika płyt  
plate geo sim ja - płaskoziemca  
plate stan - równina (plaskowyż, plateau)  
plate tasa - talerz  
platin - platyna  
Platon - Platon  
Platon sim - platonizm  
Platon sim di - platoniczne  
Platon sim ja - platończyk  
plazma - plazma (zjonizowany gaz)  
plumbe - ołów  
Pluton - Pluton (planeta karłowata)  
pluton yum - pluton  
poker - poker  
polau - pilaw  
poli - wiele  
poli baxa di - wielojęzyczny  
poli deu sim - politeizm  
poli fase - wielościan  
poli gona - wielokąt (wielościan)  
poli kultur di - wielokulturowy  
poli kultur sim - wielokulturowość  
poli marta - częstotliwość  
poli nasi di - wielonarodowy  
poli semi di - wieloznaczny  
polita - ilość  
polis - policja  
polis ja - oficer policji, policjant  
politi - rząd  
politi di - polityczny  
politi ja - polityk  
politilogi - politologia  
politi lona - polityka  
Polska - Polska  
polska baxa - polski  
polska yum - polon  
pompe - pompować  
pompetapa - tłok  
ponte - wskazać, wskazywać  
ponte flece - wskaźnik  
ponte pin - kompas (namagnesowana igła)  
porei - por  
porno - porno, film erotyczny  
porno grafi - pornografia  
porte - port  
• exporte - eksportować (wyeksportować)  
• reporte - raportować (relacjonować, opowiadać; raport)  
• reporter - reporter  
• traporte - transport  
Portoriko - Portoryko (Puerto Rico)  
Portugal - Portugalia  
pos - konsekwencja, skutek  
pos den - jutro  
pos di - następny (następujący)  
pos fixe - przyrostek (sufiks)  
pos zaman - przyszłość  
pospor - fosfor  
posta - poczta  
posta cape - znaczek pocztowy  
postakan - poczta, budynek poczty  
poto - błoto  
poto defa bano - błotnik  
poto di - błotnisty  
potostan - bagno (moczary)  
poze - poza, pozycja  
prati - praktyka, aktualność  
prati di - practyczny, pragmatyczny  
prazedim yum - prazeodym  
• konprese - ścisnąć (sciskać, wycisnąć)  
prezidente - prezydent  
problem - problem  
problem di - problematyczny  
profesor - profesor  
program - program  
program ja - programista, koder  
promete yum - promet  
protacini yum - protaktyn  
puding - puding  
puja - cześć, szacunek  
pujakan - świątynia  
puja meza - ołtarz  
puja riti - rytuał, ceremonia, ryt  
pul - pełny  
pul bon - perfekcyjny  
pul fito yam sim ja - weganin (weganka)  
pul xipi - namoczyć (marynować)  
pulmon - płuco  
puma - puma (kuguar)  
punte - kropka (znak interpunkcyjny)  
punte bano - tablica wyników  
punte nume - wynik (punktacja)  
pupe - lalka, kukiełka, pacynka, marionetka  
putau - winogrono  
putau bagi - winnica  
putau oranje - grejpfrut  
pute - zgniły  
• konpute - policzyć (przetwarzać dane)  
• konputer - komputer  
putong - powszechny, uniwersalny  
Putong Han - mandaryński chiński, Putonghua  
puxa - pchnąć, pchać  
puxa gi - tłok  
Qatar - Katar  
Qazaqe - Kazachstan  

## R  

radi - promień  
radia - promieniowanie  
radi metre gi - radoiometr  
radi yum - rad  
radio - radio  
radio mise gi - nadajnik radiowy  
radio na gi - radio  
radon - radon  
rai - opinia, pogląd  
raite - prawa strona  
raite di - prawy (prawostronny, z prawej strony)  
raite sim ja - prawicowiec (prawak)  
raja - król lub królowa  
raja dexa - królestwo  
raja di - królewski  
rajanan - król  
rajani - królowa  
rakun - szop pracz  
ramazan - Ramadan  
rampe - rampa  
rande - hebel, strug  
rang - kolor  
rang arka - tęcza  
rang arka salmon - pstrąg tęczowy  
rang kanca - witraż  
rang mate - barwnik  
rapide - szybki, prędki  
rapide metre gi - prędkościomierz  
rapideta - prędkość (szybkość)  
rare - rzadki (nieczęsty)  
rareta - rzadkość  
rasa - rasa  
rasa medi - międzyrasowy  
rasa sim - rasizm  
rasa sim ja - rasista  
raste - wzrost  
ratibu - porządek  
razon - rozum, rozsądek  
razon di - racjonalny, rozsądny  
re - powtarzanie, powtórka  
resikle - przetwarzać  
rebel - rebelia, powstanie  
redi - gotowy  
Ren - Ren  
ren yum - ren  
rentegen yum - roentgen  
reporte - raport  
reseta - recepta, receptura, przepis  
reside - paragon, pokwitowanie  
reste - pozostałość, reszta  
restoran - restauracja  
retro - wstecz  
retro dau - powrót  
retro gula - wymiotować (zwrócić)  
retro gula sense - nudności (choroba lokomocyjna)  
retro tikete - bilet powrotny  
Reunion - Reunion  
rezerve - rezerwacja  
rezin - żywica  
rike - bogaty  
riketa - bogactwo (fortuna, majątek)  
rim - rym (wers)  
ring - pierścień  
risko - ryzyko  
risko di - ryzykowny  
riti - metoda, sposób  
ritim - rytm, bit  
rivo - rzeka  
robote - robot  
rode - róża  
rode rang - różowy, różany  
rode salmon - gorbusza  
rode yum - rod  
roke muzika - rock  
rokete - rakieta  
rokete lanse gi - wyrzutnia rakietowa  
rol - rola  
rol ja - akt, scena  
rolo - rulon (rolka, zwój)  
rom - rum  
Roma - Rzym  
Roma Imperi Dexa - Imperium Rzymskie  
roma kamil - rumian rzymski  
Romania - Rumunia  
romanse - miłość romantyczna  
• anromanse - aromantyczny  
romanse di - romantyczny  
rose - rosa  
roste - piec  
roste pang - tost  
rota leu - przeciwnie do ruchu wskazówek zegara  
rota raite - według ruchu wskazówek zegara  
rota tufan - trąba powietrzna (cyklon, tornado, tajfun)  
rota vanu gi - bąk, bączek  
rota xe - rotor, wirnik  
Ruanda - Rwanda  
rubi - czerwony  
rubi bau seku - rubin  
rubi linse - ryś rudy  
rubi oranje - mandarynka  
rubi salmon - nerka (łosoś czerwony)  
rubi yum - rubid  
ruhu - dusza, duch, umysł  
ruhu di - umysłowy (psychiczny)  
ruhulogi - psychologia  
ruhu mixe - mylić (gmatwać, zmieszać, konsternować)  
ruhu mixe di - smieszany (skonfudowany)  
ruke - placy  
ruke sake - plecak  
Rundi - Burundi  
rupa - wygląd  
rus krepe - rosyjski naleśnik (blin)  
rus yum - rut  
Rusia - Rosja  
rusia baxa - rosyjski  
rute - ścieżka (droga, szlak, kurs)  
rute galte di - zbłąkany (dewiacyjny, wykolejony)  
ruterfor yum - rutherford  
rutin - rutyna, nawyk, zwyczaj  

## S  

sabate - szabat, szabas  
sabe - wiedzieć  
• ansabe di - dziwny (nieznany)  
sabelogi - epistemologia  
sabe vol - zainteresowanie, zaciekawienie; interesujący  
sabe vol di - interesujący  
sabe vol ja - ciekawy  
sabe xe - wiedza  
sable - piasek, piach  
sablepetra - piaskowiec  
sablestan - pustynia  
sabu - powód, przyczyna  
sabun - mydło  
sada - zwykły, zwyczajny, prosty  
safa - czysty  
safa ja - sprzątacz, sprzątacz  
safar - podróż  
safar ja - podróżnik  
safar keka - turystyka  
safar keka ja - turysta  
safran - szafran  
sagu - sago  
Sahara Dexa - Sahara Zachodnia (Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna)  
sahi - właściwy, poprawny  
saide - polowanie (łowienie)  
saide ja - łowca (myśliwy)  
saide yo pexe - łapać rybę  
sake - torba, wór, worek, torba, sakwa  
sal - cześć  
sal cuti - żegnaj, dobre odejście  
sal dia - dzień dobry  
sal lai - witaj, dobre przybycie  
sal suba - dobry ranek  
sal xam - dobry wieczór  
sal yam - smacznego  
sala - sala  
salade - sałatka  
salam - pozdrowienie  
salam cuti - żegnaj, dobre odejście  
salam di - dobry ...  
salam dia - dzień dobry  
salam lai - witaj, dobre przybycie  
salam suba - dobry ranek  
salam xam - dobry wieczór  
salam yam - smacznego  
salmon - łosoś (pstrąg)  
Salon - Sierra Leone  
salu - zdrowy  
salu safa di - czysty (higieniczny, sanitarny)  
salu safata - higiena  
saluta - zdrowie  
Salvador - Salwador  
sam - taki sam  
sam dexa jen - rodak, ziomek, krajan  
sam emos - współczucie  
sam nam - homonim  
sam rai - porozumienie  
sam romanse di - homoromantyczny  
sam sexe di - homoseksualny  
sam sifa di - podobny (analogiczny)  
sam sifa xe - model (podobieństwo, symulować)  
sama - niebo  
sama di - niebieski, niebiański, podniebny  
sama hal - pogoda  
sama kinar - horyzont  
sama nil - jasnoniebieski (lazurowy)  
samari yum - samar  
Samoa - Samoa  
san - góra, wzgórze  
san pike - szczyt (wierzchołek)  
sana - produkcja  
sana baxa - język sztuczny  
sana di - sztuczny  
sana ja - twórca, kreator, czynnik  
sana ja di - produktywny (żyzny)  
sanduice - kanapka  
sanduku - pudło, skrzynia  
sante - święty  
Sante Helena - Święta Helena  
Sante Kitse - Saint Kitts  
Sante Kitse e Nevis - Saint Kitts i Nevis  
Sante Lucia - Saint Lucia  
Sante Marino - San Marino  
Sante Paulo - São Paulo  
Sante Tome e Principe - Wyspy Świętego Tomasza i Książęca  
Sante Vincente - Saint Vincent  
Sante Vincente e Grenadin - Saint Vincent and Grenadines  
sapatu - but  
sapatu ja - szewc  
sapatukan - warsztat szewski  
sar - głowa  
sar hin - bezgłowy  
sar kaska - hełm  
sar kexa - włosy  
sar oste - czaszka  
sata - moment  
sata da - dedykować (poświęcać, poświęcić)  
sata data - dedykacja (poświęcenie)  
sata di - chwilowy  
Saturne - Saturn  
Saudi Arabi - Arabia Saudyjska  
sauna - sauna  
saur - jaszczurka  
saya - cień  
se - sam, siebie  
seku - kamień (kawał skały)  
seku jiang ja - kamieniarz  
sekunde - sekunda  
sekur - bezpieczny  
sekur kode - hasło  
sekur nume - osobisty numer identyfikacyjny (pin)  
sel - rada, porada  
selen yum - selen  
selge - boćwina (botwina)  
selu - komórka (biologia)  
selulogi - cytologia  
seme - ziarno (nasienie)  
seme dana - ziarno, nasienie  
seme di - nasienny  
semente - cement  
semi - znaczyć  
• polisemi di - wieloznaczny  
• unsemi di - jednoznaczny  
semon - się (nawzajem, wzajemnie)  
semon su - wzajemny  
sene - wiek  
Senegal - Senegal  
sense - zmysł  
sense gi - sensor (detektor, czujka)  
sense xaka - macka (czułek)  
sentaure - chaber  
senti - centy-, procent, na sto, setna część  
sentimitre - centymetr  
sento - sto (100)  
sento nen - stulecie  
sera - piła  
serami - ceramika  
serami sing - houstonia  
Serbia - Serbia  
seri - seria, szereg  
seria - seria (szereg)  
seriletre - łańcuszek  
serinete - kolczuga  
seriseri - łańcuch  
serpe - wąż  
serve - służba  
serve ja - sługa  
sesam - sezam  
sexe - seks, stosunek płciowy  
• ansexe di - aseksualny  
sexe di - seksowny, ponętny  
sexelogi - seksuologia  
Sexel nesi - Seszele  
si - być  
sian - niebieskozielony (cyjan)  
Sibiria - Syberia  
siborge yum - seaborg  
side - usiąść  
side loka - siedzenie (siodło)  
sifa - cecha, właściwość, parametr  
sifa di - opisowy  
sifa loga - przymiotnik  
sigar - papieros (cygar)  
siki din - sikhizm  
siki din ja - sikh  
sikle - rower  
sikle ja - rowerzysta  
silis - krzem  
silke - jedwab  
simbol - symbol  
simple - prosty, nieskomplikowany  
sin - znak, sygnał  
sina - wiara, wierzenie, kredo  
sine - pierś  
sine kasa - klatka piersiowa  
sine plate - napierśnik  
sing - gwiazda  
singa - lew  
Singapur - Singapur  
sir - sekret  
sir move - skradać się  
sir plan - spisek (konspiracja)  
sirta - skradanie się  
siro - zero, nic, żaden  
siro jen - nikt, żadna osoba  
siro sata - nigdy  
siro xe - nic, żadna rzecz  
sismo - trzęsienie (machnięcie, wstrząs, szarpnięcie, trzęsienie ziemi)  
sismologi - sejsmologia  
sistem - system  
sistem di - systemowy  
sita - cytować  
sita marke - cudzysłów  
siti - miast, miasteczko  
siu - szyć  
sivil - cywilizowany (ucywilizowany)  
sivilta - cywilizacja  
Slave - słowiański  
Slovakia - Słowacja  
Slovenia - Słowenia  
so - pierwiastek (jednostki podstawowej)  
sofa - sofa (kanapa)  
sofi - mądry  
sofita - mądrość  
soi milke - mleko sojowe  
soi sos - sos sojowy  
soki - szukać  
sol - słońce  
sol cati - parasol  
sol estasi - przesilenie  
sol hua - słonecznik  
sol sentaure - chaber wełnisty  
sol sistem - układ słoneczny  
Solomon nesi - Wyspy Salomona  
Somal - Somalia  
Somal Dexa - Somaliland  
sona - sen  
sona kamar - sypialnia  
sona papi - mak lekarski  
songi - sosna  
soni - dźwięk, brzmienie  
sos - sos  
sosi - społeczeństwo, system społeczny  
sosi di - społeczny  
sosi jinse - płeć społeczna  
sosi medi gi - media społecznościowe  
sosi sim - socjalizm  
sosi sim ja - socjalista  
sosis - kiełbasa  
Soto - Lesotho  
• inspete - sprawdzić (sprawdzać, skontrolować, zbadać)  
su - mieć (partykuła posiadania)  
suahili - suahili  
sual - pytanie  
sual di - pytajny, związany z pytaniem  
sual dokumen - formularz (kwestionariusz)  
sual tema - kwestia, problem  
Sualbarde - Swalbard  
suan - kwaśny  
Suati - Suazi  
suba - ranek, rano, poranek  
suba dia - przedpołudnie  
suba yam - śniadanie  
Sudan - Sudan  
sude - południe  
Sude Afrika - Południowa Afryka  
Sude Amerika - Ameryka Południowa  
Sude cosen - Korea Południowa  
sude di - południowy  
Sude Iria (Alonia) - Osetia Południowa  
Sude Jorjia e Sude Sanduice nesi - Wyspy Georgia Południowa i Sandwich Południowy  
Sude Sudan - Sudan Południowy  
sueda - pot  
sueda di - spocony  
Suen - Szwecja  
sui - woda  
sui di - wodny  
sui gas - para wodna  
sui kaboga - tykwa pospolita (kabalasz)  
sui minta - mięta wodna  
sui rang - akwarela (farba wodna)  
sui sekur di - wodoodporny  
sui yau - pragnienie  
Suise - Szwajcaria  
suje - sugestia, propozycja  
suka - wesoły, ucieszony  
sukar - cukier  
sukar bete - burak cukrowy  
sukar di - słodki  
sukar gana - trzcina cukrowa  
sukar oranje - pomarańcza słodka (pomarańcza chińska)  
sulfu - siarka  
sultan - siła, autorytet, władza  
sultan ja - władca  
sum - suma  
sun - wkrótce  
suna - obyczaj, zwyczaj, tradycja, praktyka, konwencja  
suna di - konwencjonalny, zwyczajowy, tradycyjny  
Suomi - Finlandia  
supa - zupa  
supa camaca - łyżka stołowa  
super - wspaniały, znakomity, cudowny, zdumiewający, zadziwiający, super  
supra - wiadukt, przejście powyżej  
supra di - górny  
supra vakil ja - senator  
supriza - zaskoczenie  
Suria - Syria  
Surinam - Surinam  
surinam baxa - język surinamski  
susan - lilia  
suta - umiejętność (kompetencja)  
sutur - szew  
suxi - sushi  

## T  

tabaku - tytoń  
tabi - natura, środowisko  
table yo data - ułożyć w trabelę  
Tai baxa - tajski  
Tai Dexa - Tajlandia  
Taibei - Tajpej  
taiga - tajga  
tail - płyta  
Taivan - Tajwan, Republika Chińska  
Tajiki - Tadżykistan  
tala - zamek (zapięcie)  
• detala - otworzyć (otwierać, odkluczyć, odkluczać)  
• detala di - zamknięty na klucz (zakluczony)  
tala di - zamknięty (zakluczony, zapięty, bezpieczny)  
tali yum - tal  
tamar - daktyl  
tami - chciwy (żądny)  
Tamil - tamilski  
tana - łodyga (tors, pień, trzon)  
tanah - Tanach, Biblia hebrajska  
tanki - zbiornik (cysterna, pojemnik, rezerwuar)  
tantal yum - tantal  
tanur - piec (piekarnik)  
Tanzania - Tanzania  
tapa - korek, zatyczka, szpunt  
• antapa - odetkać, odtykać  
tarif - opłata, taryfa  
tasa - danie  
tatike - taktyka, strategia  
tatu - tatuaż  
tava - patelnia  
taxi - podatek, opłata  
taxigar - taxi, taksówka  
taxi metre gi - taksometr  
taza - świeży  
tehni - technika, technologia  
tehni krati - technokracja  
tehnilogi - technologia, nauka o technikach  
tehni yum - technet  
tela - tkanina (materiał, sukno)  
tela gi - krosno  
tele - dystans  
tele di - daleki, odległy  
tele fon gi - telefon  
teleta - dystans  
tele vide gi - telewizja  
teleskope - teleskop  
telu yum - tellur  
Telugu - telugu  
tema - temat, motyw  
tema nam - tytuł (nagłówek)  
tenesi yum - tenesyn, tennessine  
tenis - tenis  
tenta - kusić, nakłonić, nakłaniać  
teori - teoria  
tepe - taśma  
tera - tera-  
terbi yum - terb  
terca - skośny (ukośny, pochyły)  
termo - temperatura  
termo metre gi - termometr  
teror - terror  
teror sim - terroryzm  
teror sim ja - terrorysta  
tese - argument, teza  
tesla - tesla (T)  
teste - test, wyzwanie, próba  
teza - intensywny (zależnie od kontekstu: szybki, żywy, ostry, mocny, krótki)  
ticin - chordofon, instrument strunowy  
tika - tikka  
tikete - bilet  
tim - drużyna  
Timor - Timor  
tipe - typ (rodzaj, gatunek)  
tire - ciągnąć  
tire dara - prąd strugowy (prąd rozrywający, prąd porywający, prąd wciągający)  
tire kane - dźwignia  
tire sanduku - szuflada  
tire yo milke - wydoić, doić  
tire yo pil - obrać (obierać)  
tis - zapalenie  
tisa - dziewięć (9)  
titan yum - tytan  
tix - ćsi  
tix - cichy  
to - do, dopóki, dla  
to jin - naprzód  
to misal - na przykład  
tocu - dotyczyć  
tocu sense - czuć  
Togo - Togo  
Tokyo - Tokio  
tolera - tolerować  
tomate - pomidor  
• dutomi - dychotomia  
• jivatomi - wiwisekcja  
• tomigrafia - tomografia  
ton - ton, dźwięk, nuta, tonacja  
tong - beczka  
Tonga - Tonga  
topo - region  
tor yum - tor  
torso - tułów  
tortuga - żółw  
toxi - trucizna (toksyna)  
toxi di - toksyczny (trujący)  
transe - przejazd, przewóz, tranzyt, transport  
transe gon di - przekątny  
Transe Nistre Dexa - Naddniestrze  
trata gi - traktor (ciągnik)  
trati - porozumienie  
tren - pociąg  
tren dau - kolej  
tren kape ja - porywacz pociągu  
tri - trzy (3)  
tri gona - trójkąt  
tri pike - trójząb  
tribu - plemię  
Trinidade e Tobago - Trynidad i Tobago  
truke - sztuczka (podstęp, oszustwo)  
tu - ty, ciebie  
tumen - wy, was  
tu su - twój  
tualete - taleta, WC  
tubo - tuba, rura  
tufan - burza, sztorm, tajfun  
tuh - pluć  
tul - narzędzie  
tule yum - tul  
tulpan - tulipan  
tundra - tundra  
tunel - tunel  
tunel tren - metro  
tunika - tunika, toga  
Tunis - Tunezja  
tupi - kapelusz, czapka  
turbe - problem, kłopot, zakłócenie  
Turki - Turcja  
turki baxa - turecki  
Turkomen - Turkmenistan  
tuta - morwa  
Tuvalu - Tuwalu  
tuzi - królik, zając  

## U  

UDA di - amerkański (dotyczący USA, Stanów Zjednoczonych Ameryki)  
uhu - płakać, łkać  
Ukraina - Ukraina  
ulul - wycie, skowyt  
uma - koń  
umami - mięsny (umami)  
un - jeden (1)  
un deu sim - monoteizm  
un di - tylko (jedyny, wyłączny)  
un mar - raz (jeden raz)  
un me - pierwszy, numer jeden  
un rang di - jednokolorowy (monochromatyczny)  
un semi di - jednoznaczny  
Unta Arabi Amir Dexa (UAA) - Zjednoczone Emiraty Arabskie  
Unta Dex de Amerika (UDA) - Stany Zjednoczone Ameryki  
un ta di - zjednoczony  
un ta liga - unia  
un xe sim - monizm  
ura - wiwatować; hura  
Uran - Uran  
uran yum - uran  
urdu - urdu  
Urdun - Jordan  
Uruguai - Urugwaj  
Uruxalem - Jerozolima  
Uzbeki - Uzbekistan  
uze - użyć, używać, zatrudnić, stosować  
uze ja - użytkownik  
uze ja nam - nazwa użytkownika  

## V  

va - wow!, łoł!, jej!  
vaf - pies  
vagina - wagina  
vagina tis - zapalenie pochwy  
vahi - oaza  
vai - zęwnętrzny  
vai dexa - zagranica  
vai dexa di - zagraniczny  
vai di - zewnętrzny  
vai mise - eksportować (wyeksportować)  
vai nam - egzonim  
vai planete - egzoplaneta  
vai yam - piknik  
vakil - reprezentować  
vakil ja - reprezentant (przedstawiciel)  
vakilkrati - republika  
vali - dolina  
vali susan - konwalia majowa  
Valis e Futuna nesi - Saint Vincent i Grenadyny  
valse - walc  
valu - wartość  
vampir - wampir  
vampir ohtopus - wampirzyca piekielna (wampirnica)  
vanadi yum - wanad  
vanila - wanilia  
vanu - zabawa, rozrywka  
vanu di - zabawny  
Vanuatu - Vanuatu  
vari - różny (różnorodny)  
varis - ryż  
varite - spadek, dziedzictwo, spuścizna, zapis  
vasin - szczepionka  
vate - wat  
Vatikan - Watykan, Państwo Watykańskie  
vaxi - prać, umyć, myć  
Vaxington DC - Waszyngton D.C  
vei darja - południk  
vei gola - południk  
vende - sprzedać (sprzedawać)  
vende xope - handel  
vende xope ja - handlarz (kupiec)  
Venezuela - Wenezuela  
Venjou - Wenzhou  
venjou oranje - mandarynka Satsuma (pomarańcza Satsuma)  
ventur - przygoda  
ventur ja - poszukiwacz przygód (awanturnik)  
Venus - Wenus  
ver - prawdziwy (rzeczywisty, szczery)  
veranda - weranda, balkon, taras, ganek  
verme - robak  
vermute - wermut  
version - wersja (wariacja, edycja, wydanie)  
version - wersja (wariacja, edycja, wydanie)  
veste - zachód  
veste di - zachodni  
veste gorila - goryl zachodni  
veze - waga (ciężkość)  
veze di - ciężki (masywny)  
veze metre gi - waga (urządzenie ważące)  
vide - patrzeć, widzieć  
vide ja - obserwator (widz)  
vide medan - pole widzenia  
vide punte - perspektywa (punkt widzenia)  
vide xe - widok, wzrok  
vidou - wdowa  
Viete - Wietnam  
viete baxa - wietnamski  
vijin - glutaminian sodu  
viki makala - artykuł wiki  
vilde - dziki  
vin - wino  
vinkan - winiarnia  
vin suan - ocet  
ving - skrzydło  
vinil - winyl  
violeta nil - fioletowy  
Virjin nesi - Wyspy Dziewicze USA  
virus - wirus  
viruslogi - wirusologia  
vise - wice- (alternatywa, substytut, zastępstwo)  
vise loga - zaimek  
vise prezidente - wiceprezydent  
vise raja - wicekról  
vita - śruba, wkręt  
vitamin - witamina  
Vixnu - Wisznu  
viza - wiza  
vo - tamten  
vodun - voodoo  
vol - chcieć, pragnąć  
vol xe - wola (chęć, pragnienie)  
volfe - wilk  
volfram - wolfram  
Volof - wolof  
volte - wolt (V)  
vote - głos  
vote haki - prawo wyborcze  
vulva - srom  
vutu - przedmiot (obiekt)  

## X  

xah geme - szachy  
xaka - gałąź, konar  
xakal - szakal  
xal - szal, szalik  
xalke - szala   
xam - wieczór  
xam dia - popołudnie  
xam yam - kolacja  
xaman - szaman  
xampan - Champagne  
xampan vin - samppanja  
xanghai - Szanghaj  
xanti - zostawić (zostawiać)  
xanti di - spokojny  
xarke - rekin  
xarma - wstyd (hańba, kompromitacja)  
xarnir - zawias, oś  
xarti - warunek  
xatan - sprzeciwiać się (opierać się)  
xatan di - diabelski, szatański  
xatan din - satanizm  
xatan din ja - satanista  
xatan ja - diabeł, szatan  
xau - niewiele (mało, nieliczność)  
xava - deszcz  
xava cati - parasol  
xava kote - płaszcz nieprzemakalny  
xaxa - szeleścić  
xe - rzecz  
xe hal - sytuacja (stan)  
xe hal ironi - ironia sytuacyjna  
xefe - szef, kierownik  
xefe di - główny  
xefe ministre ja - premier  
xenon - ksenon  
xia islam din - szyism  
xifu - mistrz (sensei)  
xike - elegancki, szykowny  
xim - serce  
xindau din - shintoizm, sintoizm  
xipi - mokry (wilgotny)  
xir - poemat  
xir ja - poeta  
xirope - syrop  
xite - gówno  
xiti - stracić (utracić, tracić, zgubuć, gubić)  
xiti bai - porażka (niepowodzenie, klapa, przegrana, strata, porażka)  
xiti bai ja - przegrany, pokonany  
xiu - mały  
xiu bol - bańka  
xiu kaboga - cukinia  
xiu seku - kamyk  
xiu yam - przekąska  
xiva - Śiwa  
xix - rożen (szpikulec)  
xix kababu - szisz kebab  
xix nama - szaszłyk  
xofer ja - szofer (kierowca)  
xoke - szokwstrząs; kolizja  
xopi - zakupy (sprawunki, shopping)  
xopi ja - nabywca (kupiec)  
xou - pokaz, ekspozycja, wystawa  
xukur - dzięki, dzięki ci  
xukurta - wdzięczność  
xula guru - nauczyciel  
xula ja - uczeń, student  
xulakan - szkoła (instytucja)  
xula xe - lekcja  
xula xefe - dyrektor szkoły  
xuli - naprawa  
xuli ja - naprawiacz  
xuru - początek  
xuru di - pierwszy, początkowy  
xux - ćsi  
xux di - cichy  

## Y  

ya - on, ona, ono  
yamen - oni  
yake - jak (zwierzę)  
yaki - około; przybliżony  
yaki nesi - półwysep  
yam - skonsumować, konsumować, zjeść, jeść, wypić, pić)  
yam fito - warzywo  
yam kamar - jadalnia  
yam sukar gana - cukrowiec jadalny  
yam xe - jedzenie, posiłek  
yam yau - głód  
yang - rodzaj, typ, styl  
yasen - jesion  
yatim - sierota  
yatim dom - sierociniec, dom dziecka  
• anyau di - niepotrzebny  
yau di - potrzebny  
yauta - potrzeba  
ye - tak  
yehudi - żydowski  
yehudi din - judaizm  
yei - jej  
yem - sól  
yem di - słony  
Yemen - Jemen  
yen - oko  
yen kexa - rzęsa  
yen sui - łza  
yen sui gas - gaz łzawiący  
yepa - kartka (dokument)  
yepa alga - listownicowiec  
yepa late - strona  
Yesa - Jezus  
Yesa Mesi - Jezus Chrystus  
yezi - kokos  
yi - ten  
yo - jakiś  
yo jen - ktoś  
yo sata - sometime  
yo xe - coś  
yoga - joga  
yoga ja - jogin (joginka)  
yogo - jarzmo  
yogur - jogurt  
Yohan festa - dzień świętego Jana  
Yoruba - Joruba  
youmoke - młode drzewo  
younan - chłopak  
youni - dziewczyna  
yumor - humor  
yumor di - humorystyczny, śmieszny, zabawny, komiczny  
yumor ja - komik  
yung - topnieć (upłynniać się)  
yung liga - fuzja (amalgamowanie, łączenie)  
yung petra - lawa  
yung safa - topić (upłynnić, upłynniać)  
yuter yum - itr  
yuterbi yum - iterb  

## Z  

zai - istnieć  
zai den - dziś, dzisiaj  
zai di - obecny, teraźniejszy, aktualny, bieżący, współczesny  
zaita - teraźniejszość, współczesność  
zai zaman - teraźniejszość, współczesność (teraz)  
zai zaman di - bieżący (aktualny, obecny)  
zaitun - oliwka  
zalim - złośliwy, okrutny  
zalim raja - tyran  
zalimta - tyrania  
zaman - czas  
Zambia - Zambia  
zar - niebezpieczeństwo, ryzyko, szansa  
zar di - losowy  
zar kube - kość do gry  
Zardux - Zaratusztra  
zardux din - zaratusztrianizm  
zardux din ja - zaratrustianin  
zebra - zebra  
zeyil - brodawka  
zi sili - alfabet, abecadło  
zigzage - zygzag  
zikura - ziggurat  
Zimbabue - Zimbabwe  
zina - zdrada małżeńska, cudzołóstwo  
zinji - imbir  
zinke - cynk  
zipe - zamknąć zamkiem błyskawicznym  
ziper - zamek błyskawiczny  
zira - kumin, kmin  
zirkon yum - cyrkon  
zizi - skwierczeć  
zoku - wciąż, nadal; kontynuować, wznawiać, ponawiać  
zoku di - ciągły (analogowy)  
zombi - zombie, zombi  
zona - pas, strefa  
zukam - przeziębienie, katar  
zuku - grupa etniczna  
zuku di - etniczny  
zuku medi di - międzyetniczny  
Zulu - zulu  
zumarde - szmaragd  

}}}
/***
|Name|DisableWikiLinksPlugin|
|Source|http://www.TiddlyTools.com/#DisableWikiLinksPlugin|
|Version|1.6.0|
|Author|Eric Shulman|
|License|http://www.TiddlyTools.com/#LegalStatements|
|~CoreVersion|2.1|
|Type|plugin|
|Description|selectively disable TiddlyWiki's automatic ~WikiWord linking behavior|
This plugin allows you to disable TiddlyWiki's automatic ~WikiWord linking behavior, so that WikiWords embedded in tiddler content will be rendered as regular text, instead of being automatically converted to tiddler links.  To create a tiddler link when automatic linking is disabled, you must enclose the link text within {{{[[...]]}}}.
!!!!!Usage
<<<
You can block automatic WikiWord linking behavior for any specific tiddler by ''tagging it with<<tag excludeWikiWords>>'' (see configuration below) or, check a plugin option to disable automatic WikiWord links to non-existing tiddler titles, while still linking WikiWords that correspond to existing tiddlers titles or shadow tiddler titles.  You can also block specific selected WikiWords from being automatically linked by listing them in [[DisableWikiLinksList]] (see configuration below), separated by whitespace.  This tiddler is optional and, when present, causes the listed words to always be excluded, even if automatic linking of other WikiWords is being permitted.  

Note: WikiWords contained in default ''shadow'' tiddlers will be automatically linked unless you select an additional checkbox option lets you disable these automatic links as well, though this is not recommended, since it can make it more difficult to access some TiddlyWiki standard default content (such as AdvancedOptions or SideBarTabs)
<<<
!!!!!Configuration
<<<
<<option chkDisableWikiLinks>> Disable ALL automatic WikiWord tiddler links
<<option chkAllowLinksFromShadowTiddlers>> ... except for WikiWords //contained in// shadow tiddlers
<<option chkDisableNonExistingWikiLinks>> Disable automatic WikiWord links for non-existing tiddlers
Disable automatic WikiWord links for words listed in: <<option txtDisableWikiLinksList>>
Disable automatic WikiWord links for tiddlers tagged with: <<option txtDisableWikiLinksTag>>
<<<
!!!!!Revisions
<<<
2008.07.22 [1.6.0] hijack tiddler changed() method to filter disabled wiki words from internal links[] array (so they won't appear in the missing tiddlers list)
2007.06.09 [1.5.0] added configurable txtDisableWikiLinksTag (default value: "excludeWikiWords") to allows selective disabling of automatic WikiWord links for any tiddler tagged with that value.
2006.12.31 [1.4.0] in formatter, test for chkDisableNonExistingWikiLinks
2006.12.09 [1.3.0] in formatter, test for excluded wiki words specified in DisableWikiLinksList
2006.12.09 [1.2.2] fix logic in autoLinkWikiWords() (was allowing links TO shadow tiddlers, even when chkDisableWikiLinks is TRUE).  
2006.12.09 [1.2.1] revised logic for handling links in shadow content
2006.12.08 [1.2.0] added hijack of Tiddler.prototype.autoLinkWikiWords so regular (non-bracketed) WikiWords won't be added to the missing list
2006.05.24 [1.1.0] added option to NOT bypass automatic wikiword links when displaying default shadow content (default is to auto-link shadow content)
2006.02.05 [1.0.1] wrapped wikifier hijack in init function to eliminate globals and avoid FireFox 1.5.0.1 crash bug when referencing globals
2005.12.09 [1.0.0] initial release
<<<
!!!!!Code
***/
//{{{
version.extensions.DisableWikiLinksPlugin= {major: 1, minor: 6, revision: 0, date: new Date(2008,7,22)};

if (config.options.chkDisableNonExistingWikiLinks==undefined) config.options.chkDisableNonExistingWikiLinks= false;
if (config.options.chkDisableWikiLinks==undefined) config.options.chkDisableWikiLinks=false;
if (config.options.txtDisableWikiLinksList==undefined) config.options.txtDisableWikiLinksList="DisableWikiLinksList";
if (config.options.chkAllowLinksFromShadowTiddlers==undefined) config.options.chkAllowLinksFromShadowTiddlers=true;
if (config.options.txtDisableWikiLinksTag==undefined) config.options.txtDisableWikiLinksTag="excludeWikiWords";

// find the formatter for wikiLink and replace handler with 'pass-thru' rendering
initDisableWikiLinksFormatter();
function initDisableWikiLinksFormatter() {
	for (var i=0; i<config.formatters.length && config.formatters[i].name!="wikiLink"; i++);
	config.formatters[i].coreHandler=config.formatters[i].handler;
	config.formatters[i].handler=function(w) {
		// supress any leading "~" (if present)
		var skip=(w.matchText.substr(0,1)==config.textPrimitives.unWikiLink)?1:0;
		var title=w.matchText.substr(skip);
		var exists=store.tiddlerExists(title);
		var inShadow=w.tiddler && store.isShadowTiddler(w.tiddler.title);
		// check for excluded Tiddler
		if (w.tiddler && w.tiddler.isTagged(config.options.txtDisableWikiLinksTag))
			{ w.outputText(w.output,w.matchStart+skip,w.nextMatch); return; }
		// check for specific excluded wiki words
		var t=store.getTiddlerText(config.options.txtDisableWikiLinksList);
		if (t && t.length && t.indexOf(w.matchText)!=-1)
			{ w.outputText(w.output,w.matchStart+skip,w.nextMatch); return; }
		// if not disabling links from shadows (default setting)
		if (config.options.chkAllowLinksFromShadowTiddlers && inShadow)
			return this.coreHandler(w);
		// check for non-existing non-shadow tiddler
		if (config.options.chkDisableNonExistingWikiLinks && !exists)
			{ w.outputText(w.output,w.matchStart+skip,w.nextMatch); return; }
		// if not enabled, just do standard WikiWord link formatting
		if (!config.options.chkDisableWikiLinks)
			return this.coreHandler(w);
		// just return text without linking
		w.outputText(w.output,w.matchStart+skip,w.nextMatch)
	}
}

Tiddler.prototype.coreAutoLinkWikiWords = Tiddler.prototype.autoLinkWikiWords;
Tiddler.prototype.autoLinkWikiWords = function()
{
	// if all automatic links are not disabled, just return results from core function
	if (!config.options.chkDisableWikiLinks)
		return this.coreAutoLinkWikiWords.apply(this,arguments);
	return false;
}

Tiddler.prototype.disableWikiLinks_changed = Tiddler.prototype.changed;
Tiddler.prototype.changed = function()
{
	this.disableWikiLinks_changed.apply(this,arguments);
	// remove excluded wiki words from links array
	var t=store.getTiddlerText(config.options.txtDisableWikiLinksList,"").readBracketedList();
	if (t.length) for (var i=0; i<t.length; i++)
		if (this.links.contains(t[i]))
			this.links.splice(this.links.indexOf(t[i]),1);
};
//}}}
/***
|''Name:''|LoadRemoteFileThroughProxy (previous LoadRemoteFileHijack)|
|''Description:''|When the TiddlyWiki file is located on the web (view over http) the content of [[SiteProxy]] tiddler is added in front of the file url. If [[SiteProxy]] does not exist "/proxy/" is added. |
|''Version:''|1.1.0|
|''Date:''|mar 17, 2007|
|''Source:''|http://tiddlywiki.bidix.info/#LoadRemoteFileHijack|
|''Author:''|BidiX (BidiX (at) bidix (dot) info)|
|''License:''|[[BSD open source license|http://tiddlywiki.bidix.info/#%5B%5BBSD%20open%20source%20license%5D%5D ]]|
|''~CoreVersion:''|2.2.0|
***/
//{{{
version.extensions.LoadRemoteFileThroughProxy = {
 major: 1, minor: 1, revision: 0, 
 date: new Date("mar 17, 2007"), 
 source: "http://tiddlywiki.bidix.info/#LoadRemoteFileThroughProxy"};

if (!window.bidix) window.bidix = {}; // bidix namespace
if (!bidix.core) bidix.core = {};

bidix.core.loadRemoteFile = loadRemoteFile;
loadRemoteFile = function(url,callback,params)
{
 if ((document.location.toString().substr(0,4) == "http") && (url.substr(0,4) == "http")){ 
 url = store.getTiddlerText("SiteProxy", "/proxy/") + url;
 }
 return bidix.core.loadRemoteFile(url,callback,params);
}
//}}}
<!--{{{-->
<link rel='alternate' type='application/rss+xml' title='RSS' href='index.xml' />
<link rel="shortcut icon" href="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg/240px-The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg" type="image/x-icon">
<!--}}}-->
<!--{{{-->
<div class='header' macro='gradient vert [[ColorPalette::PrimaryLight]] [[ColorPalette::PrimaryMid]]'>
<div class='headerShadow'>
<span class='siteTitle' refresh='content' tiddler='SiteTitle'></span>&nbsp;
<span class='siteSubtitle' refresh='content' tiddler='SiteSubtitle'></span>
</div>
<div class='headerForeground'>
<span class='siteTitle' refresh='content' tiddler='SiteTitle'></span>&nbsp;
<span class='siteSubtitle' refresh='content' tiddler='SiteSubtitle'></span>
</div>
</div>
<div id='sidebar'>
<div id='sidebarOptions' refresh='content' tiddler='SideBarOptions'></div>
<div id='sidebarTabs' refresh='content' force='true' tiddler='SideBarTabs'></div>
</div>
<div id='displayArea'>
<div id='messageArea'></div>
<div id='tiddlerDisplay'></div>
</div>
<!--}}}-->
/***
|''Name:''|PasswordOptionPlugin|
|''Description:''|Extends TiddlyWiki options with non encrypted password option.|
|''Version:''|1.0.2|
|''Date:''|Apr 19, 2007|
|''Source:''|http://tiddlywiki.bidix.info/#PasswordOptionPlugin|
|''Author:''|BidiX (BidiX (at) bidix (dot) info)|
|''License:''|[[BSD open source license|http://tiddlywiki.bidix.info/#%5B%5BBSD%20open%20source%20license%5D%5D ]]|
|''~CoreVersion:''|2.2.0 (Beta 5)|
***/
//{{{
version.extensions.PasswordOptionPlugin = {
	major: 1, minor: 0, revision: 2, 
	date: new Date("Apr 19, 2007"),
	source: 'http://tiddlywiki.bidix.info/#PasswordOptionPlugin',
	author: 'BidiX (BidiX (at) bidix (dot) info',
	license: '[[BSD open source license|http://tiddlywiki.bidix.info/#%5B%5BBSD%20open%20source%20license%5D%5D]]',
	coreVersion: '2.2.0 (Beta 5)'
};

config.macros.option.passwordCheckboxLabel = "Save this password on this computer";
config.macros.option.passwordInputType = "password"; // password | text
setStylesheet(".pasOptionInput {width: 11em;}\n","passwordInputTypeStyle");

merge(config.macros.option.types, {
	'pas': {
		elementType: "input",
		valueField: "value",
		eventName: "onkeyup",
		className: "pasOptionInput",
		typeValue: config.macros.option.passwordInputType,
		create: function(place,type,opt,className,desc) {
			// password field
			config.macros.option.genericCreate(place,'pas',opt,className,desc);
			// checkbox linked with this password "save this password on this computer"
			config.macros.option.genericCreate(place,'chk','chk'+opt,className,desc);			
			// text savePasswordCheckboxLabel
			place.appendChild(document.createTextNode(config.macros.option.passwordCheckboxLabel));
		},
		onChange: config.macros.option.genericOnChange
	}
});

merge(config.optionHandlers['chk'], {
	get: function(name) {
		// is there an option linked with this chk ?
		var opt = name.substr(3);
		if (config.options[opt]) 
			saveOptionCookie(opt);
		return config.options[name] ? "true" : "false";
	}
});

merge(config.optionHandlers, {
	'pas': {
 		get: function(name) {
			if (config.options["chk"+name]) {
				return encodeCookie(config.options[name].toString());
			} else {
				return "";
			}
		},
		set: function(name,value) {config.options[name] = decodeCookie(value);}
	}
});

// need to reload options to load passwordOptions
loadOptionsCookie();

/*
if (!config.options['pasPassword'])
	config.options['pasPassword'] = '';

merge(config.optionsDesc,{
		pasPassword: "Test password"
	});
*/
//}}}
/%
!info
|Name|ReplaceDoubleClick|
|Source|http://www.TiddlyTools.com/#ReplaceDoubleClick|
|Version|2.0.0|
|Author|Eric Shulman|
|License|http://www.TiddlyTools.com/#LegalStatements|
|~CoreVersion|2.1|
|Type|transclusion|
|Description|disable doubleclick-to-edit-tiddler or replace doubleclick with shift/ctrl/alt+singleclick|
Usage:
<<<
{{{
<<tiddler ReplaceDoubleClick>> or
<<tiddler ReplaceDoubleClick with: key trigger>>
}}}
*''key'' (optional)
**''none'' (default=disables double-click)
**''ctrl, shift,'' or ''alt'' invokes the action only when the indicated key is used in combination with the mouse.
*''trigger'' (optional)<br>is either 'click' or 'doubleclick' (default).
<<<
Example:
<<<
{{{<<tiddler ReplaceDoubleClick with: shift click>>}}}
<<tiddler ReplaceDoubleClick with: shift click>>//(use shift+click to edit this tiddler)//
<<<
!end
!show
<<tiddler {{
	var here=story.findContainingTiddler(place);
	if (here && here.ondblclick) {
		here.setAttribute('editKey','none');
		var key='$1'; if (key=='$'+'1') key='none'
		if (['shift','ctrl','alt'].contains(key))
			here.setAttribute('editKey',key+'Key');
		var trigger=('$2'=='click')?'onclick':'ondblclick';
		here.save_dblclick=here.ondblclick;
		here.ondblclick=null;
		if (here.getAttribute('editKey')!='none')
			here[trigger]=function(e) {
				var ev=e?e:window.event;
				if (ev[this.getAttribute('editKey')])
					this.save_dblclick.apply(this,arguments);
			}
	}'';}}>>
!end
%/<<tiddler {{var src='ReplaceDoubleClick';src+(tiddler&&tiddler.title==src?'##info':'##show')}} with: [[$1]] [[$2]]>>
//dictionary//
Pandunia - English
body {font-size:0.9em; font-family:verdana,arial,helvetica; margin:0; padding:0;}
.header {position:relative;}
.header a:hover {background:transparent;}
.headerShadow {position:relative; padding:0em 0 0.1em .5em; left:-1px; top:-1px;}
.headerForeground {position:absolute; padding:0em 0 .1em .5em; left:0px; top:0px;}
#displayArea {margin:-1em 4em 0em 4em; }
.viewer table, table.twtable {margin:0.8em 0;width:100%;}
.viewer a{color: #000;text-decoration:none;background:transparent;}
.viewer a:hover{color:#03f;text-decoration:underline;background:transparent;}
.toolbar {font-size:0em;}
|~ViewToolbar|+editTiddler|
|~EditToolbar|+saveTiddler -cancelTiddler copyTiddler deleteTiddler|
/***
Description: Contains the stuff you need to use Tiddlyspot
Note, you also need UploadPlugin, PasswordOptionPlugin and LoadRemoteFileThroughProxy
from http://tiddlywiki.bidix.info for a complete working Tiddlyspot site.
***/
//{{{

// edit this if you are migrating sites or retrofitting an existing TW
config.tiddlyspotSiteId = 'http://www.pandunia.info/english/tiddly.html';

// make it so you can by default see edit controls via http
config.options.chkHttpReadOnly = false;
window.readOnly = false; // make sure of it (for tw 2.2)
window.showBackstage = true; // show backstage too

// disable autosave in d3
if (window.location.protocol != "file:")
	config.options.chkGTDLazyAutoSave = false;

// tweak shadow tiddlers to add upload button, password entry box etc
with (config.shadowTiddlers) {
	SiteUrl = 'http://'+config.tiddlyspotSiteId+'.tiddlyspot.com';
	SideBarOptions = SideBarOptions.replace(/(<<saveChanges>>)/,"$1<<tiddler TspotSidebar>>");
	OptionsPanel = OptionsPanel.replace(/^/,"<<tiddler TspotOptions>>");
	DefaultTiddlers = DefaultTiddlers.replace(/^/,"[[WelcomeToTiddlyspot]] ");
	MainMenu = MainMenu.replace(/^/,"[[WelcomeToTiddlyspot]] ");
}

// create some shadow tiddler content
merge(config.shadowTiddlers,{

'TspotControls':[
 "| tiddlyspot password:|<<option pasUploadPassword>>|",
 "| site management:|<<upload http://" + config.tiddlyspotSiteId + ".tiddlyspot.com/store.cgi index.html . .  " + config.tiddlyspotSiteId + ">>//(requires tiddlyspot password)//<br>[[control panel|http://" + config.tiddlyspotSiteId + ".tiddlyspot.com/controlpanel]], [[download (go offline)|http://" + config.tiddlyspotSiteId + ".tiddlyspot.com/download]]|",
 "| links:|[[tiddlyspot.com|http://tiddlyspot.com/]], [[FAQs|http://faq.tiddlyspot.com/]], [[blog|http://tiddlyspot.blogspot.com/]], email [[support|mailto:support@tiddlyspot.com]] & [[feedback|mailto:feedback@tiddlyspot.com]], [[givate|http://tiddlyspot.com/?page=givate]]|"
].join("\n"),

'TspotOptions':[
 "tiddlyspot password:",
 "<<option pasUploadPassword>>",
 ""
].join("\n"),

'TspotSidebar':[
 "<<upload http://" + config.tiddlyspotSiteId + ".tiddlyspot.com/store.cgi index.html . .  " + config.tiddlyspotSiteId + ">><html><a href='http://" + config.tiddlyspotSiteId + ".tiddlyspot.com/download' class='button'>download</a></html>"
].join("\n"),

'WelcomeToTiddlyspot':[
 "This document is a ~TiddlyWiki from tiddlyspot.com.  A ~TiddlyWiki is an electronic notebook that is great for managing todo lists, personal information, and all sorts of things.",
 "",
 "@@font-weight:bold;font-size:1.3em;color:#444; //What now?// &nbsp;&nbsp;@@ Before you can save any changes, you need to enter your password in the form below.  Then configure privacy and other site settings at your [[control panel|http://" + config.tiddlyspotSiteId + ".tiddlyspot.com/controlpanel]] (your control panel username is //" + config.tiddlyspotSiteId + "//).",
 "<<tiddler TspotControls>>",
 "See also GettingStarted.",
 "",
 "@@font-weight:bold;font-size:1.3em;color:#444; //Working online// &nbsp;&nbsp;@@ You can edit this ~TiddlyWiki right now, and save your changes using the \"save to web\" button in the column on the right.",
 "",
 "@@font-weight:bold;font-size:1.3em;color:#444; //Working offline// &nbsp;&nbsp;@@ A fully functioning copy of this ~TiddlyWiki can be saved onto your hard drive or USB stick.  You can make changes and save them locally without being connected to the Internet.  When you're ready to sync up again, just click \"upload\" and your ~TiddlyWiki will be saved back to tiddlyspot.com.",
 "",
 "@@font-weight:bold;font-size:1.3em;color:#444; //Help!// &nbsp;&nbsp;@@ Find out more about ~TiddlyWiki at [[TiddlyWiki.com|http://tiddlywiki.com]].  Also visit [[TiddlyWiki.org|http://tiddlywiki.org]] for documentation on learning and using ~TiddlyWiki. New users are especially welcome on the [[TiddlyWiki mailing list|http://groups.google.com/group/TiddlyWiki]], which is an excellent place to ask questions and get help.  If you have a tiddlyspot related problem email [[tiddlyspot support|mailto:support@tiddlyspot.com]].",
 "",
 "@@font-weight:bold;font-size:1.3em;color:#444; //Enjoy :)// &nbsp;&nbsp;@@ We hope you like using your tiddlyspot.com site.  Please email [[feedback@tiddlyspot.com|mailto:feedback@tiddlyspot.com]] with any comments or suggestions."
].join("\n")

});
//}}}
| !date | !user | !location | !storeUrl | !uploadDir | !toFilename | !backupdir | !origin |
| 30/12/2015 16:20:21 | YourName | [[/|http://www.pandunia.info/english/]] | [[store.cgi|http://www.pandunia.info/english/store.cgi]] | . | [[index.html | http://www.pandunia.info/english/tiddly.html]] | . |
| 30/12/2015 16:51:02 | YourName | [[/|http://www.pandunia.info/english/]] | [[store.cgi|http://www.pandunia.info/english/store.cgi]] | . | [[index.html | http://www.pandunia.info/english/tiddly.html]] | . |
| 30/12/2015 16:56:17 | YourName | [[/|http://www.pandunia.info/english/]] | [[store.cgi|http://www.pandunia.info/english/store.cgi]] | . | [[index.html | http://www.pandunia.info/english/tiddly.html]] | . |
| 30/12/2015 16:57:36 | YourName | [[/|http://www.pandunia.info/english/]] | [[store.cgi|http://www.pandunia.info/english/store.cgi]] | . | [[index.html | http://www.pandunia.info/english/tiddly.html]] | . |
/***
|''Name:''|UploadPlugin|
|''Description:''|Save to web a TiddlyWiki|
|''Version:''|4.1.3|
|''Date:''|Feb 24, 2008|
|''Source:''|http://tiddlywiki.bidix.info/#UploadPlugin|
|''Documentation:''|http://tiddlywiki.bidix.info/#UploadPluginDoc|
|''Author:''|BidiX (BidiX (at) bidix (dot) info)|
|''License:''|[[BSD open source license|http://tiddlywiki.bidix.info/#%5B%5BBSD%20open%20source%20license%5D%5D ]]|
|''~CoreVersion:''|2.2.0|
|''Requires:''|PasswordOptionPlugin|
***/
//{{{
version.extensions.UploadPlugin = {
	major: 4, minor: 1, revision: 3,
	date: new Date("Feb 24, 2008"),
	source: 'http://tiddlywiki.bidix.info/#UploadPlugin',
	author: 'BidiX (BidiX (at) bidix (dot) info',
	coreVersion: '2.2.0'
};

//
// Environment
//

if (!window.bidix) window.bidix = {}; // bidix namespace
bidix.debugMode = false;	// true to activate both in Plugin and UploadService
	
//
// Upload Macro
//

config.macros.upload = {
// default values
	defaultBackupDir: '',	//no backup
	defaultStoreScript: "store.php",
	defaultToFilename: "index.html",
	defaultUploadDir: ".",
	authenticateUser: true	// UploadService Authenticate User
};
	
config.macros.upload.label = {
	promptOption: "Save and Upload this TiddlyWiki with UploadOptions",
	promptParamMacro: "Save and Upload this TiddlyWiki in %0",
	saveLabel: "save to web", 
	saveToDisk: "save to disk",
	uploadLabel: "upload"	
};

config.macros.upload.messages = {
	noStoreUrl: "No store URL in parmeters or options",
	usernameOrPasswordMissing: "Username or password missing"
};

config.macros.upload.handler = function(place,macroName,params) {
	if (readOnly)
		return;
	var label;
	if (document.location.toString().substr(0,4) == "http") 
		label = this.label.saveLabel;
	else
		label = this.label.uploadLabel;
	var prompt;
	if (params[0]) {
		prompt = this.label.promptParamMacro.toString().format([this.destFile(params[0], 
			(params[1] ? params[1]:bidix.basename(window.location.toString())), params[3])]);
	} else {
		prompt = this.label.promptOption;
	}
	createTiddlyButton(place, label, prompt, function() {config.macros.upload.action(params);}, null, null, this.accessKey);
};

config.macros.upload.action = function(params)
{
		// for missing macro parameter set value from options
		if (!params) params = {};
		var storeUrl = params[0] ? params[0] : config.options.txtUploadStoreUrl;
		var toFilename = params[1] ? params[1] : config.options.txtUploadFilename;
		var backupDir = params[2] ? params[2] : config.options.txtUploadBackupDir;
		var uploadDir = params[3] ? params[3] : config.options.txtUploadDir;
		var username = params[4] ? params[4] : config.options.txtUploadUserName;
		var password = config.options.pasUploadPassword; // for security reason no password as macro parameter	
		// for still missing parameter set default value
		if ((!storeUrl) && (document.location.toString().substr(0,4) == "http")) 
			storeUrl = bidix.dirname(document.location.toString())+'/'+config.macros.upload.defaultStoreScript;
		if (storeUrl.substr(0,4) != "http")
			storeUrl = bidix.dirname(document.location.toString()) +'/'+ storeUrl;
		if (!toFilename)
			toFilename = bidix.basename(window.location.toString());
		if (!toFilename)
			toFilename = config.macros.upload.defaultToFilename;
		if (!uploadDir)
			uploadDir = config.macros.upload.defaultUploadDir;
		if (!backupDir)
			backupDir = config.macros.upload.defaultBackupDir;
		// report error if still missing
		if (!storeUrl) {
			alert(config.macros.upload.messages.noStoreUrl);
			clearMessage();
			return false;
		}
		if (config.macros.upload.authenticateUser && (!username || !password)) {
			alert(config.macros.upload.messages.usernameOrPasswordMissing);
			clearMessage();
			return false;
		}
		bidix.upload.uploadChanges(false,null,storeUrl, toFilename, uploadDir, backupDir, username, password); 
		return false; 
};

config.macros.upload.destFile = function(storeUrl, toFilename, uploadDir) 
{
	if (!storeUrl)
		return null;
		var dest = bidix.dirname(storeUrl);
		if (uploadDir && uploadDir != '.')
			dest = dest + '/' + uploadDir;
		dest = dest + '/' + toFilename;
	return dest;
};

//
// uploadOptions Macro
//

config.macros.uploadOptions = {
	handler: function(place,macroName,params) {
		var wizard = new Wizard();
		wizard.createWizard(place,this.wizardTitle);
		wizard.addStep(this.step1Title,this.step1Html);
		var markList = wizard.getElement("markList");
		var listWrapper = document.createElement("div");
		markList.parentNode.insertBefore(listWrapper,markList);
		wizard.setValue("listWrapper",listWrapper);
		this.refreshOptions(listWrapper,false);
		var uploadCaption;
		if (document.location.toString().substr(0,4) == "http") 
			uploadCaption = config.macros.upload.label.saveLabel;
		else
			uploadCaption = config.macros.upload.label.uploadLabel;
		
		wizard.setButtons([
				{caption: uploadCaption, tooltip: config.macros.upload.label.promptOption, 
					onClick: config.macros.upload.action},
				{caption: this.cancelButton, tooltip: this.cancelButtonPrompt, onClick: this.onCancel}
				
			]);
	},
	options: [
		"txtUploadUserName",
		"pasUploadPassword",
		"txtUploadStoreUrl",
		"txtUploadDir",
		"txtUploadFilename",
		"txtUploadBackupDir",
		"chkUploadLog",
		"txtUploadLogMaxLine"		
	],
	refreshOptions: function(listWrapper) {
		var opts = [];
		for(i=0; i<this.options.length; i++) {
			var opt = {};
			opts.push();
			opt.option = "";
			n = this.options[i];
			opt.name = n;
			opt.lowlight = !config.optionsDesc[n];
			opt.description = opt.lowlight ? this.unknownDescription : config.optionsDesc[n];
			opts.push(opt);
		}
		var listview = ListView.create(listWrapper,opts,this.listViewTemplate);
		for(n=0; n<opts.length; n++) {
			var type = opts[n].name.substr(0,3);
			var h = config.macros.option.types[type];
			if (h && h.create) {
				h.create(opts[n].colElements['option'],type,opts[n].name,opts[n].name,"no");
			}
		}
		
	},
	onCancel: function(e)
	{
		backstage.switchTab(null);
		return false;
	},
	
	wizardTitle: "Upload with options",
	step1Title: "These options are saved in cookies in your browser",
	step1Html: "<input type='hidden' name='markList'></input><br>",
	cancelButton: "Cancel",
	cancelButtonPrompt: "Cancel prompt",
	listViewTemplate: {
		columns: [
			{name: 'Description', field: 'description', title: "Description", type: 'WikiText'},
			{name: 'Option', field: 'option', title: "Option", type: 'String'},
			{name: 'Name', field: 'name', title: "Name", type: 'String'}
			],
		rowClasses: [
			{className: 'lowlight', field: 'lowlight'} 
			]}
};

//
// upload functions
//

if (!bidix.upload) bidix.upload = {};

if (!bidix.upload.messages) bidix.upload.messages = {
	//from saving
	invalidFileError: "The original file '%0' does not appear to be a valid TiddlyWiki",
	backupSaved: "Backup saved",
	backupFailed: "Failed to upload backup file",
	rssSaved: "RSS feed uploaded",
	rssFailed: "Failed to upload RSS feed file",
	emptySaved: "Empty template uploaded",
	emptyFailed: "Failed to upload empty template file",
	mainSaved: "Main TiddlyWiki file uploaded",
	mainFailed: "Failed to upload main TiddlyWiki file. Your changes have not been saved",
	//specific upload
	loadOriginalHttpPostError: "Can't get original file",
	aboutToSaveOnHttpPost: 'About to upload on %0 ...',
	storePhpNotFound: "The store script '%0' was not found."
};

bidix.upload.uploadChanges = function(onlyIfDirty,tiddlers,storeUrl,toFilename,uploadDir,backupDir,username,password)
{
	var callback = function(status,uploadParams,original,url,xhr) {
		if (!status) {
			displayMessage(bidix.upload.messages.loadOriginalHttpPostError);
			return;
		}
		if (bidix.debugMode) 
			alert(original.substr(0,500)+"\n...");
		// Locate the storeArea div's 
		var posDiv = locateStoreArea(original);
		if((posDiv[0] == -1) || (posDiv[1] == -1)) {
			alert(config.messages.invalidFileError.format([localPath]));
			return;
		}
		bidix.upload.uploadRss(uploadParams,original,posDiv);
	};
	
	if(onlyIfDirty && !store.isDirty())
		return;
	clearMessage();
	// save on localdisk ?
	if (document.location.toString().substr(0,4) == "file") {
		var path = document.location.toString();
		var localPath = getLocalPath(path);
		saveChanges();
	}
	// get original
	var uploadParams = new Array(storeUrl,toFilename,uploadDir,backupDir,username,password);
	var originalPath = document.location.toString();
	// If url is a directory : add index.html
	if (originalPath.charAt(originalPath.length-1) == "/")
		originalPath = originalPath + "index.html";
	var dest = config.macros.upload.destFile(storeUrl,toFilename,uploadDir);
	var log = new bidix.UploadLog();
	log.startUpload(storeUrl, dest, uploadDir,  backupDir);
	displayMessage(bidix.upload.messages.aboutToSaveOnHttpPost.format([dest]));
	if (bidix.debugMode) 
		alert("about to execute Http - GET on "+originalPath);
	var r = doHttp("GET",originalPath,null,null,username,password,callback,uploadParams,null);
	if (typeof r == "string")
		displayMessage(r);
	return r;
};

bidix.upload.uploadRss = function(uploadParams,original,posDiv) 
{
	var callback = function(status,params,responseText,url,xhr) {
		if(status) {
			var destfile = responseText.substring(responseText.indexOf("destfile:")+9,responseText.indexOf("\n", responseText.indexOf("destfile:")));
			displayMessage(bidix.upload.messages.rssSaved,bidix.dirname(url)+'/'+destfile);
			bidix.upload.uploadMain(params[0],params[1],params[2]);
		} else {
			displayMessage(bidix.upload.messages.rssFailed);			
		}
	};
	// do uploadRss
	if(config.options.chkGenerateAnRssFeed) {
		var rssPath = uploadParams[1].substr(0,uploadParams[1].lastIndexOf(".")) + ".xml";
		var rssUploadParams = new Array(uploadParams[0],rssPath,uploadParams[2],'',uploadParams[4],uploadParams[5]);
		var rssString = generateRss();
		// no UnicodeToUTF8 conversion needed when location is "file" !!!
		if (document.location.toString().substr(0,4) != "file")
			rssString = convertUnicodeToUTF8(rssString);	
		bidix.upload.httpUpload(rssUploadParams,rssString,callback,Array(uploadParams,original,posDiv));
	} else {
		bidix.upload.uploadMain(uploadParams,original,posDiv);
	}
};

bidix.upload.uploadMain = function(uploadParams,original,posDiv) 
{
	var callback = function(status,params,responseText,url,xhr) {
		var log = new bidix.UploadLog();
		if(status) {
			// if backupDir specified
			if ((params[3]) && (responseText.indexOf("backupfile:") > -1))  {
				var backupfile = responseText.substring(responseText.indexOf("backupfile:")+11,responseText.indexOf("\n", responseText.indexOf("backupfile:")));
				displayMessage(bidix.upload.messages.backupSaved,bidix.dirname(url)+'/'+backupfile);
			}
			var destfile = responseText.substring(responseText.indexOf("destfile:")+9,responseText.indexOf("\n", responseText.indexOf("destfile:")));
			displayMessage(bidix.upload.messages.mainSaved,bidix.dirname(url)+'/'+destfile);
			store.setDirty(false);
			log.endUpload("ok");
		} else {
			alert(bidix.upload.messages.mainFailed);
			displayMessage(bidix.upload.messages.mainFailed);
			log.endUpload("failed");			
		}
	};
	// do uploadMain
	var revised = bidix.upload.updateOriginal(original,posDiv);
	bidix.upload.httpUpload(uploadParams,revised,callback,uploadParams);
};

bidix.upload.httpUpload = function(uploadParams,data,callback,params)
{
	var localCallback = function(status,params,responseText,url,xhr) {
		url = (url.indexOf("nocache=") < 0 ? url : url.substring(0,url.indexOf("nocache=")-1));
		if (xhr.status == 404)
			alert(bidix.upload.messages.storePhpNotFound.format([url]));
		if ((bidix.debugMode) || (responseText.indexOf("Debug mode") >= 0 )) {
			alert(responseText);
			if (responseText.indexOf("Debug mode") >= 0 )
				responseText = responseText.substring(responseText.indexOf("\n\n")+2);
		} else if (responseText.charAt(0) != '0') 
			alert(responseText);
		if (responseText.charAt(0) != '0')
			status = null;
		callback(status,params,responseText,url,xhr);
	};
	// do httpUpload
	var boundary = "---------------------------"+"AaB03x";	
	var uploadFormName = "UploadPlugin";
	// compose headers data
	var sheader = "";
	sheader += "--" + boundary + "\r\nContent-disposition: form-data; name=\"";
	sheader += uploadFormName +"\"\r\n\r\n";
	sheader += "backupDir="+uploadParams[3] +
				";user=" + uploadParams[4] +
				";password=" + uploadParams[5] +
				";uploaddir=" + uploadParams[2];
	if (bidix.debugMode)
		sheader += ";debug=1";
	sheader += ";;\r\n"; 
	sheader += "\r\n" + "--" + boundary + "\r\n";
	sheader += "Content-disposition: form-data; name=\"userfile\"; filename=\""+uploadParams[1]+"\"\r\n";
	sheader += "Content-Type: text/html;charset=UTF-8" + "\r\n";
	sheader += "Content-Length: " + data.length + "\r\n\r\n";
	// compose trailer data
	var strailer = new String();
	strailer = "\r\n--" + boundary + "--\r\n";
	data = sheader + data + strailer;
	if (bidix.debugMode) alert("about to execute Http - POST on "+uploadParams[0]+"\n with \n"+data.substr(0,500)+ " ... ");
	var r = doHttp("POST",uploadParams[0],data,"multipart/form-data; ;charset=UTF-8; boundary="+boundary,uploadParams[4],uploadParams[5],localCallback,params,null);
	if (typeof r == "string")
		displayMessage(r);
	return r;
};

// same as Saving's updateOriginal but without convertUnicodeToUTF8 calls
bidix.upload.updateOriginal = function(original, posDiv)
{
	if (!posDiv)
		posDiv = locateStoreArea(original);
	if((posDiv[0] == -1) || (posDiv[1] == -1)) {
		alert(config.messages.invalidFileError.format([localPath]));
		return;
	}
	var revised = original.substr(0,posDiv[0] + startSaveArea.length) + "\n" +
				store.allTiddlersAsHtml() + "\n" +
				original.substr(posDiv[1]);
	var newSiteTitle = getPageTitle().htmlEncode();
	revised = revised.replaceChunk("<title"+">","</title"+">"," " + newSiteTitle + " ");
	revised = updateMarkupBlock(revised,"PRE-HEAD","MarkupPreHead");
	revised = updateMarkupBlock(revised,"POST-HEAD","MarkupPostHead");
	revised = updateMarkupBlock(revised,"PRE-BODY","MarkupPreBody");
	revised = updateMarkupBlock(revised,"POST-SCRIPT","MarkupPostBody");
	return revised;
};

//
// UploadLog
// 
// config.options.chkUploadLog :
//		false : no logging
//		true : logging
// config.options.txtUploadLogMaxLine :
//		-1 : no limit
//      0 :  no Log lines but UploadLog is still in place
//		n :  the last n lines are only kept
//		NaN : no limit (-1)

bidix.UploadLog = function() {
	if (!config.options.chkUploadLog) 
		return; // this.tiddler = null
	this.tiddler = store.getTiddler("UploadLog");
	if (!this.tiddler) {
		this.tiddler = new Tiddler();
		this.tiddler.title = "UploadLog";
		this.tiddler.text = "| !date | !user | !location | !storeUrl | !uploadDir | !toFilename | !backupdir | !origin |";
		this.tiddler.created = new Date();
		this.tiddler.modifier = config.options.txtUserName;
		this.tiddler.modified = new Date();
		store.addTiddler(this.tiddler);
	}
	return this;
};

bidix.UploadLog.prototype.addText = function(text) {
	if (!this.tiddler)
		return;
	// retrieve maxLine when we need it
	var maxLine = parseInt(config.options.txtUploadLogMaxLine,10);
	if (isNaN(maxLine))
		maxLine = -1;
	// add text
	if (maxLine != 0) 
		this.tiddler.text = this.tiddler.text + text;
	// Trunck to maxLine
	if (maxLine >= 0) {
		var textArray = this.tiddler.text.split('\n');
		if (textArray.length > maxLine + 1)
			textArray.splice(1,textArray.length-1-maxLine);
			this.tiddler.text = textArray.join('\n');		
	}
	// update tiddler fields
	this.tiddler.modifier = config.options.txtUserName;
	this.tiddler.modified = new Date();
	store.addTiddler(this.tiddler);
	// refresh and notifiy for immediate update
	story.refreshTiddler(this.tiddler.title);
	store.notify(this.tiddler.title, true);
};

bidix.UploadLog.prototype.startUpload = function(storeUrl, toFilename, uploadDir,  backupDir) {
	if (!this.tiddler)
		return;
	var now = new Date();
	var text = "\n| ";
	var filename = bidix.basename(document.location.toString());
	if (!filename) filename = '/';
	text += now.formatString("0DD/0MM/YYYY 0hh:0mm:0ss") +" | ";
	text += config.options.txtUserName + " | ";
	text += "[["+filename+"|"+location + "]] |";
	text += " [[" + bidix.basename(storeUrl) + "|" + storeUrl + "]] | ";
	text += uploadDir + " | ";
	text += "[[" + bidix.basename(toFilename) + " | " +toFilename + "]] | ";
	text += backupDir + " |";
	this.addText(text);
};

bidix.UploadLog.prototype.endUpload = function(status) {
	if (!this.tiddler)
		return;
	this.addText(" "+status+" |");
};

//
// Utilities
// 

bidix.checkPlugin = function(plugin, major, minor, revision) {
	var ext = version.extensions[plugin];
	if (!
		(ext  && 
			((ext.major > major) || 
			((ext.major == major) && (ext.minor > minor))  ||
			((ext.major == major) && (ext.minor == minor) && (ext.revision >= revision))))) {
			// write error in PluginManager
			if (pluginInfo)
				pluginInfo.log.push("Requires " + plugin + " " + major + "." + minor + "." + revision);
			eval(plugin); // generate an error : "Error: ReferenceError: xxxx is not defined"
	}
};

bidix.dirname = function(filePath) {
	if (!filePath) 
		return;
	var lastpos;
	if ((lastpos = filePath.lastIndexOf("/")) != -1) {
		return filePath.substring(0, lastpos);
	} else {
		return filePath.substring(0, filePath.lastIndexOf("\\"));
	}
};

bidix.basename = function(filePath) {
	if (!filePath) 
		return;
	var lastpos;
	if ((lastpos = filePath.lastIndexOf("#")) != -1) 
		filePath = filePath.substring(0, lastpos);
	if ((lastpos = filePath.lastIndexOf("/")) != -1) {
		return filePath.substring(lastpos + 1);
	} else
		return filePath.substring(filePath.lastIndexOf("\\")+1);
};

bidix.initOption = function(name,value) {
	if (!config.options[name])
		config.options[name] = value;
};

//
// Initializations
//

// require PasswordOptionPlugin 1.0.1 or better
bidix.checkPlugin("PasswordOptionPlugin", 1, 0, 1);

// styleSheet
setStylesheet('.txtUploadStoreUrl, .txtUploadBackupDir, .txtUploadDir {width: 22em;}',"uploadPluginStyles");

//optionsDesc
merge(config.optionsDesc,{
	txtUploadStoreUrl: "Url of the UploadService script (default: store.php)",
	txtUploadFilename: "Filename of the uploaded file (default: in index.html)",
	txtUploadDir: "Relative Directory where to store the file (default: . (downloadService directory))",
	txtUploadBackupDir: "Relative Directory where to backup the file. If empty no backup. (default: ''(empty))",
	txtUploadUserName: "Upload Username",
	pasUploadPassword: "Upload Password",
	chkUploadLog: "do Logging in UploadLog (default: true)",
	txtUploadLogMaxLine: "Maximum of lines in UploadLog (default: 10)"
});

// Options Initializations
bidix.initOption('txtUploadStoreUrl','');
bidix.initOption('txtUploadFilename','');
bidix.initOption('txtUploadDir','');
bidix.initOption('txtUploadBackupDir','');
bidix.initOption('txtUploadUserName','');
bidix.initOption('pasUploadPassword','');
bidix.initOption('chkUploadLog',true);
bidix.initOption('txtUploadLogMaxLine','10');


// Backstage
merge(config.tasks,{
	uploadOptions: {text: "upload", tooltip: "Change UploadOptions and Upload", content: '<<uploadOptions>>'}
});
config.backstageTasks.push("uploadOptions");


//}}}

<!--{{{-->
<div class='toolbar' macro='toolbar [[ToolbarCommands::ViewToolbar]]'></div>
<span macro="tiddler ReplaceDoubleClick with: alt click"></span></span>
<div class='title' macro='view title'></div>
<div class='viewer' macro='view text wikified'></div>
<!--}}}-->
<<tiddler HideTiddlerTags>>{{small smallform{
<html><a href='http://www.pandunia.info/engli/tiddly.html' download class='link'><u>Download the dictionary for offline</u></a><form style='display:inline;white-space:nowrap;' onsubmit='this.pavysisku.click();return false;'>
<table><tr><td style='width:33%;font-size:1.4em;'>
Search for <input name=pattern style='width:auto;font-size:1.4em;' value='' title='o lukin' autofocus>
<input type=button style='width:auto;font-size:1.0em;' name=pavysisku value='Go !' onclick="
var f=this.form;
var target=f.nextSibling; removeChildren(target);
var arrRestStr=[];
var outa=[];
var outb=[];
var outc=[];
var outd=[];
var oute=[];
var Couta=[];
var Coutb=[];
var Coutc=[];
var Coutd=[];
var Coute=[];
var zil=[];
var tempa;
var tempb='';
var tempc;
var tempd;
var tempe;
var tb='[^\t]*?\t';
var fpvd;
var zi='@@background-color:#7FFF00;$1@@';
var sle='>|>|@@margin-top:0px;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;font-size:1em;float:right;font-weight:normal;border:1px solid #393939;margin-top:-1px;color:#fff;background:#db4;display:block;//[[';
var slewhite='>|>|@@margin-top:0px;padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;font-size:1em;float:right;font-weight:normal;border:1px solid #222;margin-top:-1px;color:#fff;background:#999;display:block;//[[';
Array.prototype.diff = function(a) {
    return this.filter(function(i) {return !(a.indexOf(i) > -1);});
};

var tids=store.getTaggedTiddlers('dic');
fpv = f.pattern.value.toLowerCase();
fpvd=fpv;
if(fpv.length == 0) return;
for (var t=0; t<tids.length; t++) {

	arrRestStr=store.getTiddlerText(tids[t].title,'').split('\n');
//precise
	tempa=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+fpv+'\t','i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempa);
	//tempb=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+'(|[^\t]*?[;\.\042])'+fpv+'[!;\.\042\t]','i')));
	//arrRestStr = arrRestStr.diff(tempb);
	tempc=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+'(|[^\t]*?[;\.\042, ])'+fpv+'[!;\.\042, \t]','i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempc);
	if (tempa.length+tempb.length+tempc.length>0) outa = outa.concat([sle+tids[t].title+']]//@@']);
	zil = zil.concat(tempa.slice(0,30)).concat(tempc.slice(0,30)).map(function(somet){return somet.replace(new RegExp('('+fpv+')', 'gi'),zi);});
        outa = outa.concat(zil); zil=[];
//now vague
	tempd=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+'(|[^\t]*?[;\.\042, ])'+fpv,'i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempd);
	tempe=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+'(|[^\t]*?)'+fpv,'i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempe);
	if (tempd.length+tempe.length>0) outd = outd.concat([slewhite+tids[t].title+']]//@@']);
	zil = zil.concat(tempd.slice(0,30)).concat(tempe.slice(0,30)).map(function(somet){return somet.replace(new RegExp('('+fpv+')', 'gi'),zi);});
        outd = outd.concat(zil); zil=[];
//Cout precise
	tempa=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+tb+tb+fpv+'([!;\.\042\t,]|$)','i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempa);
	//tempb=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+tb+'(|[^\t]*?[;\.\042])'+fpv+'([!;\.\042\t]|$)','i')));
	//arrRestStr = arrRestStr.diff(tempb);
	tempc=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+tb+'(|[^\t]*?[;\.\042, ])'+fpv+'([!;\.\042, \t]|$)','i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempc);
	if (tempa.length+tempb.length+tempc.length>0) Couta = Couta.concat([sle+tids[t].title+']]//@@']);
	zil = zil.concat(tempa.slice(0,30)).concat(tempc.slice(0,30)).map(function(somet){return somet.replace(new RegExp('('+fpv+')', 'gi'),zi);});
        Couta = Couta.concat(zil); zil=[];
//now vague
	tempd=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+tb+'(|[^\t]*?[;\.\042, ])'+fpv+'([!;\.\042, \t]|$)','i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempd);
	tempe=arrRestStr.filter(/./.test.bind(new RegExp('^'+tb+'(|[^\t]*?)'+fpv,'i')));
	arrRestStr = arrRestStr.diff(tempe);
	if (tempd.length+tempe.length>0) Coutd = Coutd.concat([slewhite+tids[t].title+']]//@@']);
	zil = zil.concat(tempd.slice(0,30)).concat(tempe.slice(0,30)).map(function(somet){return somet.replace(new RegExp('('+fpv+')', 'gi'),zi);});
        Coutd = Coutd.concat(zil); zil=[];
	//Coute = Coute.concat(tempe.slice(0,30));
}
//concat all arrays, reformat to tw-table formatting
if (outa.length>0) outa = ['>\t>\t!in source words:'].concat(outa);
if (Couta.length>0) Couta = ['>\t>\t!in translation:'].concat(Couta);
if (outa.length+Couta.length>0) outa = ['>\t>\t!PRECISE SEARCH'].concat(outa);

//vague search output
if (outd.length>0) outd = ['>\t>\tbackground-color:#999;!in source words:'].concat(outd);
if (Coutd.length>0) Coutd = ['>\t>\tbackground-color:#999;!in translation:'].concat(Coutd);
if (outd.length+Coutd.length>0) outd = ['>\t>\tbackground-color:#999;!SEQUENCE SEARCH'].concat(outd);
tids = outa.concat(Couta).concat(outd).concat(Coutd).join('\n').replace(/(^|\t|$)/img,'|');

//output this fucking string!
if (tids.length>3) wikify(tids,target);
"></td></tr></table></form><div></div></html>
}}}
config.messages.backstage.open.text="";
config.messages.backstage.close.text="";
config.options.chkShowRightSidebar=false;
config.options.txtToggleRightSideBarLabelShow="jbobau";
config.options.txtToggleRightSideBarLabelHide="jbobau";
config.options.chkSinglePageMode=true;
config.options.chkSinglePagePermalink=true;
config.options.chkDisableWikiLinks=true;
//{{{ 
// hacky solution to avoid scrolling header out of view 
window.ensureVisible = function(e) {return false} 

//}}}