Pronomoj

Personaj pronomoj

Pronomoj povas aperi anstataŭ substantivoj.

Ununombra Multenombra
mi mimon
mi ni
tu tumon
vi, ci vi
ye yemon
li, ŝi, ĝi ili
All pronouns can be used for all genders.

La posedaj pronomoj estas formata per aldo de partiklo su.

Ununombra Multenombra
mi su mimon su
mia nia
tu su tumon su
via, cia via
ye su yemon su
lia, ŝia, ĝia ilia
## Refleksiva pronomo

se – si (mem)

Rimarko: La refleksiva pronomo se povas uziĝi por ĉiuj personoj. Do ĝi rilatas al ĉiuj tiaj uzadoj en Esperanto, kiel: mi(n) mem, vi(n) mem, ni(n) mem kaj si(n).

mi vide se – Mi vidas min.
ye vide se – Ŝi vidas sin.
mimon vide se. – Ni vidas nin.

Oni uzas se kon por esprimi reciprokecon.

se kon – unu la alia

mi e tu vide se kon. – Mi kaj vi vidas unu la alian.
mimon vide se kon. – Ni vidas unu la alian.

Montrovortoj

La montrovorto estas:

ni – ĉi tiu
go – tiu
la – la

ni xe si bon. – ĉi tiu (aĵo) estas bone.
go xe si dus. – Tiu (aĵo) estas malbone.
mi vol ni buku, no go. – mi volas ĉi tiun libron, ne tiun.

Demandovortoj

ke estas la ĝenerala demandovorto en pandunio. Ĝi funckias kiel la demanda senco de la vortoj kiu kaj kio.

ke? – Kiu?/Kio?
ke xe? – Kio? (Kiu afero?)
ke jen? – Kiu? (Kiu persono?)
ke zaman? – Kiam? (Kiu tempo?)
ke yang? – Kiel? (Kiu maniero?)
ke sabu? – Kial? (Kiu kaŭzo?)

Ankaŭ adjektivoj estas demandataj per ke.

ke nove? – Kiom nova?
ke koste? – Kiom multekosta?
ke poli? – Kiom multe?
ke dai? – Kiom granda?
ke lili? – Kiom eta?
tu tena ke dai di mau? – Kiom granda kato vi havas?