Saltu al enhavo

Pronomoj

Personaj pronomoj

Pronomoj povas aperi anstataŭ substantivoj.

Ununombra Multenombra
mi vi
mi ni
tu yu
vi, ci vi
da di
li, ŝi, ĝi ili

La posedaj pronomoj estas formata per aldo de partiklo su.

Ununombra Multenombra
mi se vi se
mia nia
tu se yu se
via, cia via
da se di se
lia, ŝia, ĝia ilia

Refleksiva pronomo

sef – si (mem)

Rimarko: La refleksiva pronomo sef povas uziĝi por ĉiuj personoj. Do ĝi rilatas al ĉiuj tiaj uzadoj en Esperanto, kiel: mi(n) mem, vi(n) mem, ni(n) mem kaj si(n).

mi vize sef. – Mi vidas min.
da vize sef. – Ŝi vidas sin.
vi vize sef. – Ni vidas nin.

Oni uzas unotre por esprimi reciprokecon.

unotre – unu la alia

mi e tu vize unotre. – Mi kaj vi vidas unu la alian.
vi vize unotre. – Ni vidas unu la alian.

Montrovortoj

La montrovorto estas:

da – tiu
di – tiuj

Por esprimi proksimecon, aldonu hir (ĉi tie) aŭ der (tie).

da haus – tiu (ĉi) domo
di haus – tiuj (ĉi) domoj
da hir haus – ĉi tiu domo
di hir haus – ĉi tiuj domoj
da der haus – tiu domo
di der haus – tiuj domoj

La montrovortoj povas roli kiel subjekto same kiel substantivoj.

da hir es gud. – ĉi tiu (aĵo) estas bone.
da der es bad. – Tiu (aĵo) estas malbone.
tu van da hir, he? – ĉu vi volas ĉi tiun?
no, mi van da der. – Ne, mi volas tiun tie.

Demandovortoj

kua estas la ĝenerala demandovorto en pandunio. Ĝi funckias kiel la demanda senco de la vortoj kiu kaj kio.

kua? – Kiu?/Kio?

Adjektivoj estas demandataj per kua li.

kua li nove? – Kiom nova?
kua li koste? – Kiom multekosta?
kua li muche? – Kiom multe?
kua li dai? – Kiom granda?
kua li let? – Kiom eta?

tu have kua li dai mau? – Kiom granda kato vi havas?

Tabelvortoj

"Tabelvortoj" estas vortoj, kiuj rolas kiel pronomoj kaj estas konstruitaj laŭ fiksita principo. Oni povas aranĝi tiajn vortojn en tabelo kaj en Esperanto kaj en Pandunia.

Kategorio Demanda Montranta Nedifinita Tutampleksa Nea Diferenca Elektenda
ting kua ting da ting som ting evri ting no ting otre ting eni ting
Aĵo kio tio io ĉio nenio alio io ajn
von kua von da von som von evri von no von otre von eni von
Homo kiu tiu iu ĉiu neniu aliulo iu ajn
have kua von se da von se som von se evri von se no von se otre von se eni von se
Aparteno kies ties ies ĉies nenies de alia ies ajn
loke kua loke da loke som loke evri loke no loke otre loke eni loke
Loko kie tie ie ĉie nenie aliloke ie ajn
tem kua tem da tem som tem evri tem no tem otre tem eni tem
Tempo kiam tiam iam ĉiam neniam alifoje iam ajn
vei kua vei da vei som vei evri vei no vei otre vei eni vei
Maniero kiel tiel iel ĉiel neniel alimaniere iel ajn
tipe kua tipe da tipe som tipe evri tipe no tipe otre tipe eni tipe
Kvalito kia tia ia ĉia nenia alispeca ia ajn
monta kua monta da monta som monta evri monta no monta otre monta eni monta
Kvanto kiom tiom iom ĉiom neniom alikvante iom ajn