Wstęp

Pandunia jest językiem sztucznym zaprojektowanym, by być relatywnie prostym dla każdego. Możesz się jej uczyć szybko tym kursem praktycznym.

Użytkownicy języka polskiego łatwo się nauczą tworzyć podstawowe zdania w Panduni, jako że szyk zdania jest zasadniczo taki sam jak w języku polskim, nie ma przedimków (rodzajników), żadnego "być", ani skomplikowanych zasad odmiany słów, by wyrazić liczby pojedyńczą i mnogą lub czas czasowników.

Kurs składa się z małych lekcji. Każda lekcja wprowadza nowe słowo, które jest używane w kilku różnych zdaniach w lekcji, by is to teach you how the word works as part of sentences. Possibly you will encounter also other new words in the same lesson but don't worry about them! You don't have to learn all of them at once. Just memorize the phrases that are useful for you! Maybe the rest will go to your memory subconciously.

Możesz uczyć się z tego kursu razem z przyjaciółmi. Czytajcie zdania razem i spróbujcie dokonać małych rozmów. Możesz się też uczyć sam. Nawet wtedy jest przydatnym czytać na głos i tworzyć rozmowy. Powtrzaj te came zdania kilka razy dzisiaj, jutro, pojutrze i tak dalej. Jak to się mówi, trening czyni mistrza.

Uwaga! Wiele lekcji zawiera też wskazówki jak ta. Służą wyjaśnieniu detali gramatycznych zainteresowanym. Możesz je pominąć, jeśli nie są pomocne. Nie musisz znać teorii języka. Możesz po prostu mówić w Panduni!

Part 1: Greeting and basics

salam pozdrowienie, powitanie

salam Cześć!

salam suba! Dobrego ranka!

salam den! Dzień dobry!

salam xam! Dobry wieczór!

salam noce! Dobranoc!

salam nyam! Smacznego!

salam laye! Witaj! Zapraszam!

salam cute! Żegnaj!

salam safar! Szczęśliwej podróży!

salam son! Dobrego snu!

Jak pewnie zauważyłeś dzięki tym kilku wyrażeniom, salam jest ogólnym słowem do pozdrowień. Używaj go, kiedy chcesz!

Salam jest popularnym pozdrowieniem używanym przez i religijnych i niereligijnych ludzi w wielu różnych krajach na całym świecie.

Etymologia. salam pochodzi z języków: arabskiego: سَلَام‏ "salām", hebrajskiego: שָׁלוֹם‏ "šalom", tureckiego: selam, hindi: सलाम "salām", suahili: salaam, indonezyjskiego: selamat.

mi ja, mnie

mi sara. Ja jestem Sara.

mi tomas. Ja jestem Tomasza.

Możesz się przedstwiać po prostu mówiąc mi a następnie twoje imię. W Panduni nie potrzebujesz do tego czasownika!

mi salama ma. Ja pozdrawiam matkę.

mi salama pa. Ja pozdrawiam ojca.

Słowo salam jest rzeczownikiem a salama odpowiadającym mu czasownikiem. Podstawowy szyk zdania w Panduni Pandunia to podmiot-orzeczenie-dopełnienie.

sara salama tomas. Sara pozdrawia Tomasza.

salam ma! Cześć, mamo!

salam pa! Cześć, tato!

Etymologia. mi pochodzi z języków: angielkiego: me, włoskiego: mi, suahili: mimi, zuluskiego: -mi-.

tu ty, cię

tu tomas. Ty jesteś Tomasz.

mi salama tu. Ja pozdrawiam cię.

tu salama mi. Ty pozdrawiasz mnie.

Zaimki nigdy nie odmieniają się w Panduni. Dlatego mi jest takie samo jako podmiot i dopełnienie, gdy język polski dwie różne formy, 'ja' i 'mnie'.

mi ama tu. Ja kocham cię.

Etymologia. tu pochodzi z języków: hiszpańskiego: "tú", włoskiego: "tu", francuskiego: "tu", hindi: तू "tū", perskiego: تو‏‎ "to", tadżyckiego: ту "tu".

ye on, ona lub to

ye man. On jest mężczyzną.

ye fem. Ona jest kobietą.

ye pingo. To jest jabłko.

ye jest ogólnym zaimkiem trzecioosobowym. Jest używany wobec ludzi (niezależnie od płci) tak jak i wobec rzeczy.

mi salama ye. Ja pozdrawiam go/ją.

Etymologia. ye pochodzi z języków lingala: yé, suahili: yeye, cziczewa: iye, zuluskiego: -ye-, hindi: यह "ye".

kia to ask a question

kia tu tomas? Czy ty jesteś Tomasz?

kia tu doktar? Czy ty jesteś lekarzem?

Porada: Pytania tak/nie często zaczynają się od kia. Jest to zwykły czasownik, żaden specjaly znacznik pytania. Właściwie, poprzednie zdanie powstało z mi kia tu doktar. (Ja pytam, ty lekarz?) porzez opuszczenie pierwszego słowa.

kia tu bon? Jak się czujesz? (Dosłownie: Czy ty jesteś dobry?) mi bon. Ja czuję się dobrze. kia tu? A ty? mi no bon. Ja nie czuję się dobrze.

Etymologia. kia pochodzi z języków hindi: क्या "kyā", urdu: كيا‏‎ "kyā".

si tak

kia tu tomas? Czy ty jesteś Tomasz?

si, mi tomas. Tak, ja jestem Tomasz.

kia ye doktar? Czy on/ona jest lekarzem?

si, ye doktar. Tak, on/ona jest lekarzem.

Słowo si może być używane też do oświadczania, że coś jest faktem. Wtedy jest używane na miejscu "być".

mi si tomas. Ja jestem Tomasz.

tu si sara. Ty jesteś Sara.

pingo si pal. Jabłko jest owocem.

Uwaga: Należy użyć si w ostatnim zdaniu, bo bez niego wyglądałoby jak wyrażenie rzeczownikowe: pingo pal (jabłkowy owoc).

Etymologia. si pochodzi z języków: hiszpańskiego: si, portugalskiego: sim, mandaryńskiego: 是 "shì", szanghaiskiego: 是 "sí".

no nie

mi no sara. Nie jestem Sara.

mi no doktar. Nie jestem lekarzem.

kia tu bon? Czy czujesz się dobrze? si. mi bon. Tak, czuję się dobrze.

kia tu bon? Czy czujesz się dobrze? no, mi no bon. Nie, nie czuję się dobrze.

Możesz używać no do zaprzeczania czegokolwiek. Jest umieszczane przed słowem zaprzeczanym.

ye no salama mi. Nie pozdrawia mnie.

Etymologi. no pochodzi z języków: angielskiego: no, hiszpańskiego: no, francuskiego: non.

men ludzie

Dodaj men do zaimka w liczbie pojedynczej, by zamienić ją na mnogą.

mimen salama tumen. My pozdrawiamy was.

tumen salama yemen. Wy pozdrawiacie ich.

yemen salama mimen! Oni/One pozdrawiają nas.

mimen fem. Jesteśmy kobietami.

tumen man. Jesteście mężczyznami.

yemen pingo. Są jabłkami.

Etymologia. men pochodzi z języków: mandaryńskiego: 们 "men", angielkiego: men (w znaczeniu: ludzie w ogóle).

ke? co? kto?

ke? Co?

tu ke? Kim jesteś? mi tomas. Jestem Tomasz.

ye ke? Kim ona jest? ye sara. Ona to Sara.

tumen ke? Kim jesteście?

yemen ke? Kim są?

Etymologia. ke pochodzi z języków: hiszpańskiego: qué, portugalskiego: que, włoskiego: che, bengalskiego: কী "ki".

li to, tamto

li si ke? / ke si li? Co to?

li si pingo. To jest jabłko.

li si ros pingo. To jest czerwone jabłko.

li pingo ros. Te jabłko jest czerwone.

Uwaga: Kiedy przymiotnik, jak ros, jest umieszczony przed rzeczownikiem, działa jako przydawka. Kiedy jest po rzeczowniku, działa jako "przymiotnikowy" czasonik.

ye ros. Jest czerwone.

da (partykuła dzierżawcza)

li ke? Co to jest?

li si mi da fon. To mój telefon.

li si ke da? Czyje to?

li si mi da. To jest moje.

Uwaga: Partykuła dzierżawcza da jest umiejscawiana między właściciela i posiadaną rzecz, więc mi da znaczy "mój", tu da znaczy "twój" i tak dalej.

ye ke? Kim on/ona jest?

ye si mi da doste. On/ona jest moim przyjacielem/przyjaciółką.

mi si sara da doste. Jestem przyjacielem Sary.

Etymologia. da pochodzi z języków: pundżabskiego: ਦਾ "dā", mandaryńskiego: 的 "de".

nam name

tu da nam si ke? Jak się nazywasz? (Dosłownie: Czym jest twoje imię?)

mi da nam si tomas. Nazywam się Tomasz.

ye namu ke? Jak ona jest nazywana?

ye namu sara. Ona jest nazywana Sarą.

mi namu tomas. Ja jestem nazywany Tomaszem.

Etymologia. nam pochodzi z języków: hindi: नाम "nām", perskiego: نام‏‎ "nām", tajskiego: นาม "naam", indonezyjskiego: nama, japońskiego: 名前 "namae", niemieskiego: Name, angielskiego: name.

ada mieć

mi ada bon dom. Mam dobry dom.

ye no ada pesa. Nie ma pieniędzy.

mi wol ada nowi fon. Chcę mieć nowy telefon.

kia tu ada bace? Czy masz dzieci? mi ada do bace. Mam dwoje dzieci.

jan wiedzieć, znać

mi jan ye. Znam go/ją.

kia tu jan li ren? Czy znasz tę osobę?

kia tumen jan bici? Czy znacie się?

mimen jan bici ze long. Znamy się od długiego (czasu).

mede pomoc

mi nida mede. Potrzebuję pomocy.

kia tu ken meda mi? Czy możesz pomóc mi?

kia mi ken meda tu? Czy mogę ci pomóc?

Part 2: Jedzenie

nyama konsumować, spożywać, jeść, pić

kia tu wol nyama yo? Czy chcesz zjeść coś?

ye nyama pingo. Je jabłko.

yemen nyama pingo. Jedzą jabłka.

Uwaga: Inaczej niż język polski, Pandunia nie ma osobnych form pojedynczej i mnogiej. Dlatego słowa jak pingo mogą się odnosić do jednego lub większej liczby jabłek.

kia tu nyama kafe? Czy pijesz kawę?

mi nyama kafe. Piję kawę.

Porada: Znaczenie nyama obejmuje i jedzenie i picie. Może się to na początku wydawać dziwne, ale niedługo zauważysz, że jesto dosyć poręczne! Zazwyczaj dopełnienie wyjaśnia, czy chodzi o jedzenie, picie czy oba.

mi nyama kafe i pang. Spożywam kawę i chleb.

wol chcieć

kia tu wol nyama? Czy chcesz jeść?

tu wol nyama ke? Co chcesz zjeść?

Porada: Gdy język polski umieszcza "co" na początku pytania, w Panduni ke nie zmienia szyku zdania.

mi wol nyama kafe. Chcę pić kawę.

kia tu wol nyama ca? Czy chcesz napić się herbaty?

no. mi no wol ca. mi wol kafe. Nie, nie chcę herbaty. Chcę kawę.

tu wol ke pingo? Które jabłko chcesz?

li ros. Te czerwone.

cing prosić

mi cing tu nyama ca. Proszę, żebyś napił się herbaty.

mi cing tu lay dom. Proszę, żebyś przyszedł do domu.

mi cing tu meda mi. Proszę, żebyś mi pomógł.

Porada: By tworzyć bezpośrednie prośby, opuść wszystkie zaimki.

cing nyama ca. Proszę, napij się herbaty!

cing nyama kafe. Proszę, napij się kawy!

cing lay dom. Proszę, przyjdź do domu!

cing meda mi. Proszę, pomóż mi.

danke dzięki

danke! Dzięki!

danka tu. Dzięki ci.

mi danka tu. Dziękuję tobie.

mi danka tu meda mi. Dziękuję tobie, że pomogłeś mi.

danka tu meda mi. Dzięki tobie, że pomogłeś mi.

tu keci. Nie ma za co. (Dosłownie: Jesteś uprzejmy.)

hayda niech my

hayda nyama! Zjedzmy!

hayda enda nyama! Chodźmy jeść!

hayda enda dom. Chodź do domu.

nida potrzebować

mi nida mede. Potrzebuję pomocy.

mi nida nyama. Jestem głodny.

kia tu nida nyama? Czy jesteś głodny?

kia tu nida suy? Czy jesteś spragniony?

Part 3. Komunikacja

sori przepraszam, pardon, sory

sori! mi no aha. Przepraszam, nie rozumiem.

sori! li ke? Przepraszam, co to?

sori. tu namu ke? Przepraszam, jak się nazywasz?

aha rozumieć

kia tu aha mi? Czy rozumiesz mnie?

mi aha. Rozumiem.

sori. mi no aha tu. Przepraszam., nie rozumiem cię.

mi no bas aha tu. Niezbyt zrozumiałem cię.

mi aha nul. Nic nie rozumiem.

ken móc, umieć

mi ken gida gar. Umiem kierować samochodem.

ye no ken gida gar. Nie umie kierować samochodem.

kia tu ken xula ye? Czy umiesz to naprawić?

kia tu ken pandunia? Czy umiesz mówić w Panduni?

mi ken pandunia. Umiem mówić w Panduni.

mi ken lil pandunia. Umiem trochę mówić w Panduni.

mi no ken englix. Nie znam języka angielskiego.

sori. mi no ken tu da baxa. Przepraszam. Nie mówię w twoim języku.

loga mówić

tu loga ke? Co mówisz??

mi loga to tu. Mówię do ciebie.

mimen loga to bici. Mówimy do siebie.

se loga "kot" na ke yang na pandunia? Jak się mówi "kot" w Panduni?

"kot" si ke na pandunia? Czym jest "kot" w Panduni?

maw loga myaw. Kot mówi miau.

auda słuchać, słyszeć

mi no ken auda tu. Nie mogę cię usłyszeć.

cing loga forti. Proszę, mów głośniej.

mi auda musike. Słucham muzyki.

tu auda ke yang da musike? Jakiego rodzaju muzyki słuchasz?

wida widzieć

suku wida tu. Miło cię widzieć!

wida tu re! Do zobaczenia! (Dosłownie: Zobaczyć cię znowu!)

wida tu nale! Do jutra! (Dosłownie: Zobaczyć cię jutro!)

mi wida ye yer. Widziałem go/ją wczoraj.

mana znaczyć

li loge mana ke? Co znaczy to słowo?

"maw" mana ke? Co znaczy "mau"?

ye mana yang du hewan. To oznacza rodzaj zwierzęcia.

mi no aha ye mana ke. Nie rozumiem, co to znaczy.

kitaba pisać

cing kitaba tu da adres. Proszę, napisz swój adres.

cing kitaba ye na li. Proszę, napisz to tutaj!

baxa mówić w języku, komunikować się

kia tumen baxa pandunia. Czy mówicie w Panduni?

mimen baxa pandunia. Mówimy w Panduni.

kia tu ken baxa engli? Czy umiesz mówić w języku angielskim?

frans, espanya, portugal, ruski francuski, hiszpański, portugalski, rosyjski

putong han, nipon, indonesia chiński, japoński, indonezyjski

arabi, turki, farsi, urdu, hindi arabski, turecki, perski, urdu, hindi

swahili, hausa, yoruba, amara suahili, hausa, joruba, amharski

Part 4. Chodzenie

enda iść

tu enda ke? Dokąd idziesz?

mi enda dom. Idę do domu.

mi mus enda ke? Gdzie powinienem pójść?

mi mus enda to ke ren? Do kogo powinienem pójść?

hayda enda! Pójdźmy!

hayda enda na pede Pójdźmy pieszo!

lay przybywać, przychodzić

cing lay! Przyjdź tu!

tu lay ze ke? Skąd pochodzisz?

mi lay ze dubai. Pochodzę z Dubaju.

mi lay dom nale. Przyjdę do domu jutro.

safara podróżować

kia tu safara na tren? Czy podróżujesz pociągiem?

mimen safara ze london ko paris. Podróżujemy z Londynu do Paryża.

safar day long. Podróż jest bardzo długa.

na w, na, przy

hotel na ke? Gdzie jest hotel?

hotel na li daw. Hotel jest przy tej drodze.

tu na ke? Gdzie jesteś?

mi na dom. Jestem w domu.

ye na ke? Gdzie jest?

ye sidu na kamar. Siedzi w pokoju.

Porada! Możesz używać na jako przyimka lub samodzielnie jako czasownika.

mi gong na... Pracuję w ...

doma mieszkać

tu doma ke? Gdzie mieszkasz?

mi doma singapur. Mieszkam w Singapurze.

kia tu doma li hotel? Czy miszkasz w tym hotelu?

Porada: Poprawnie jest też powiedzieć "tu doma na ke?" zamiast "tu doma ke". Jakkolwiek doma już obejmuje znaczenie bycia w czymś, więc na nie jest potrzebne.

denga czekać

cing denga! Proszę, czekaj!

yemen denga mimen. Czekają na nas.

mi denga tu na hotel. Czekam na ciebie w hotelu.

Part 5. Załatwianie interesów

dona dać

cing dona pesa. Proszę, daj trochę pieniędzy.

cing dona ye ko mi. Proszę, daj mi to.

mi dona li ko tu. Daję ci to.

mi dona buke ko yemen. Daję im książkę.

ye no wol dona ye ko mi. Nie chce dać mi tego.

toma brać, dostawać

mi toma un kafe. Wezmę kawę.

cing toma un kafe ko mi. Proszę, weź kawę dla mnie.

tu pas toma pesa ze mi. Już dostałeś ode mnie pieniądze.

Lista słów

Wszystkie słowa Panduni są zaporzyczone z innych języków mówionych na całym świecie. Prawdopodobnie możesz rozpoznać wiele słów Pandunia z języka polskiego i innych znanych ci języków. Zazwyczaj jedno słowo Panduni jest dzielone przez wiele języków. Na przykład, ma i pa są znane w setkach języków. Jakkolwiek, tylko jedno słowo źródłowe jest umieszczone w tej liście słów jako przykład.

a ale (rosyjskie а)
ada mieć; istnieje (indonezyskie ada)
bay biały (mandaryńskie bái 白)
batu kamień (indonezyskie batu)
bazar rynek, bazar (perskie bāzār بازار)
bax język; komunikacja (hindi bhāśā भाषा)
baxa mówić, komunikować
blu niebieski (angielskie blue)
bon dobry (francuskie bon)
ca herbato (mandaryńskie chá 茶)
cing prosić (mandaryńskie qǐng 请)
den dzień (rosyjskie den' день)
dom dom, rezydencja (rosyjskie dom дом)
doma mieszkać, rezydować
enda iść (suahili kuenda)
englix angielski
fem kobieta (francuskie femme)
gata mówić (japońskie kataru 語る)
gon przedtem, wcześniej (tajskie gɔ̀ɔn ก่อน)
haber wieści (malajskie khabar)
i i (polskie i)
jan wiedzieć, znać (Hindi jānnā जानना)
kafe kawa (niemieckie Kaffee)
kal czarny (hindi काला kāla)
kata ciąć (hindi ‎kāṭnā काटना)
ke co? kto? (hiszpańskie qué)
ken móc, umieć (angielskie can)
keci uprzejmy, miły (mandaryńskie kèqi 客气)
kia pytać (hindi kyā क्या)
ko do (hindi -को ko)
lay przybywać, przychodzić (wietnamskie lai)
ma matka (mandaryńskie māma 妈妈)
man mężczyzna (angielskie man)
mana znaczyć (suahili maana)
meda pomóc (francuskie aider)
mede pomoc
mi ja, mnie (suahili mimi)
mimen my
na przy, w, na, razem z (lingalskie na)
nida potrzebować (angielkie need)
no nie (hiszpańskie no)
noce noc (hiszpańskie noche)
pa ojciec (rosyjskie papa папа)
pingo jabłko (mandaryńskie píngguǒ 苹果)
ren osoba (mandaryńskien rén 人)
ros czerwony (włoskie rosso)
si to; tamto
safar podróż, wyprawa (arabskie safar سفر)
salam pozdrowienie; cześć (arabskie salām سلام)
si tak (hiszpańskie )
suba ranek (wolofskie subba)
tu ty (hiszpańskie tu)
tumen wy
u lub (francuskie ou)
wang żółty (kantońskie wong)
wida widzieć, patrzyć (rosyjskie videt' видеть)
wol chcieć (włoskie volere)
xam wieczór (hindi śām शाम )
ye on, ona, ono (lingalskie )
yemen oni, one
zay teraz (mandaryńskie zài 在)
ze od, z (czeskie z, ze)