Wstęp

Pandunia jest językiem sztucznym zaprojektowanym, by być relatywnie prostym dla każdego. Możesz się jej uczyć szybko tym kursem praktycznym.

Użytkownicy języka polskiego łatwo się nauczą tworzyć podstawowe zdania w Panduni, jako że szyk zdania jest zasadniczo taki sam jak w języku polskim, nie ma przedimków (rodzajników), żadnego "być", ani skomplikowanych zasad odmiany słów, by wyrazić liczby pojedyńczą i mnogą lub czas czasowników.

Kurs składa się z małych lekcji. Każda lekcja wprowadza nowe słowo, które jest używane w kilku różnych zdaniach w lekcji, by is to teach you how the word works as part of sentences. Possibly you will encounter also other new words in the same lesson but don't worry about them! You don't have to learn all of them at once. Just memorize the phrases that are useful for you! Maybe the rest will go to your memory subconciously.

Możesz uczyć się z tego kursu razem z przyjaciółmi. Czytajcie zdania razem i spróbujcie dokonać małych rozmów. Możesz się też uczyć sam. Nawet wtedy jest przydatnym czytać na głos i tworzyć rozmowy. Powtrzaj te came zdania kilka razy dzisiaj, jutro, pojutrze i tak dalej. Jak to się mówi, trening czyni mistrza.

Uwaga! Wiele lekcji zawiera też wskazówki jak ta. Służą wyjaśnieniu detali gramatycznych zainteresowanym. Możesz je pominąć, jeśli nie są pomocne. Nie musisz znać teorii języka. Możesz po prostu mówić w Panduni!

Part 1: Greeting and basics

salam pozdrowienie, powitanie

salam Cześć!

salam subá! Dobrego ranka!

salam den! Dzień dobry!

salam xam! Dobry wieczór!

salam noce! Dobranoc!

salam nyam! Smacznego!

salam lay! Witaj! Zapraszam!

salam cute! Żegnaj!

salam safar! Szczęśliwej podróży!

salam son! Dobrego snu!

Jak pewnie zauważyłeś dzięki tym kilku wyrażeniom, salam jest ogólnym słowem do pozdrowień. Używaj go, kiedy chcesz!

Salam jest popularnym pozdrowieniem używanym przez i religijnych i niereligijnych ludzi w wielu różnych krajach na całym świecie.

Etymologia. salam pochodzi z języków: arabskiego: سَلَام‏ "salām", hebrajskiego: שָׁלוֹם‏ "šalom", tureckiego: selam, hindi: सलाम "salām", suahili: salaam, indonezyjskiego: selamat.

mi ja, mnie

mi sara. Ja jestem Sara.

mi tomas. Ja jestem Tomasza.

Możesz się przedstwiać po prostu mówiąc mi a następnie twoje imię. W Panduni nie potrzebujesz do tego czasownika!

mi salama mamá. Ja pozdrawiam matkę.

mi salama papá. Ja pozdrawiam ojca.

Słowo salam jest rzeczownikiem a salama odpowiadającym mu czasownikiem. Podstawowy szyk zdania w Panduni Pandunia to podmiot-orzeczenie-dopełnienie.

sara salama tomas. Sara pozdrawia Tomasza.

salam mamá! Cześć, mamo!

salam papá! Cześć, tato!

Etymologia. mi pochodzi z języków: angielkiego: me, włoskiego: mi, suahili: mimi, zuluskiego: -mi-.

tu ty, cię

tu tomas. Ty jesteś Tomasz.

mi salama tu. Ja pozdrawiam cię.

tu salama mi. Ty pozdrawiasz mnie.

Zaimki nigdy nie odmieniają się w Panduni. Dlatego mi jest takie samo jako podmiot i dopełnienie, gdy język polski dwie różne formy, 'ja' i 'mnie'.

mi ama tu. Ja kocham cię.

Etymologia. tu pochodzi z języków: hiszpańskiego: "tú", włoskiego: "tu", francuskiego: "tu", hindi: तू "tū", perskiego: تو‏‎ "to", tadżyckiego: ту "tu".

ye on, ona lub to

ye man. On jest mężczyzną.

ye fem. Ona jest kobietą.

ye aple. To jest jabłko.

ye jest ogólnym zaimkiem trzecioosobowym. Jest używany wobec ludzi (niezależnie od płci) tak jak i wobec rzeczy.

mi salama ye. Ja pozdrawiam go/ją.

Etymologia. ye pochodzi z języków lingala: yé, suahili: yeye, cziczewa: iye, zuluskiego: -ye-, hindi: यह "ye".

kia to ask a question

kia tu tomas? Czy ty jesteś Tomasz?

kia tu dotor? Czy ty jesteś lekarzem?

Porada: Pytania tak/nie często zaczynają się od kia. Jest to zwykły czasownik, żaden specjaly znacznik pytania. Właściwie, poprzednie zdanie powstało z mi kia tu doktar. (Ja pytam, ty lekarz?) porzez opuszczenie pierwszego słowa.

kia tu bon? Jak się czujesz? (Dosłownie: Czy ty jesteś dobry?) mi bon. Ja czuję się dobrze. kia tu? A ty? mi no bon. Ja nie czuję się dobrze.

Etymologia. kia pochodzi z języków hindi: क्या "kyā", urdu: كيا‏‎ "kyā".

si tak

kia tu tomas? Czy ty jesteś Tomasz?

si, mi tomas. Tak, ja jestem Tomasz.

kia ye dotor? Czy on/ona jest lekarzem?

si, ye dotor. Tak, on/ona jest lekarzem.

Słowo si może być używane też do oświadczania, że coś jest faktem. Wtedy jest używane na miejscu "być".

mi si tomas. Ja jestem Tomasz.

tu si sara. Ty jesteś Sara.

aple si pal. Jabłko jest owocem.

Uwaga: Należy użyć si w ostatnim zdaniu, bo bez niego wyglądałoby jak wyrażenie rzeczownikowe: aple pal (jabłkowy owoc).

Etymologia. si pochodzi z języków: hiszpańskiego: si, portugalskiego: sim, mandaryńskiego: 是 "shì", szanghaiskiego: 是 "sí".

no nie

mi no sara. Nie jestem Sara.

mi no dotor. Nie jestem lekarzem.

kia tu bon? Czy czujesz się dobrze? si. mi bon. Tak, czuję się dobrze.

kia tu bon? Czy czujesz się dobrze? no, mi no bon. Nie, nie czuję się dobrze.

Możesz używać no do zaprzeczania czegokolwiek. Jest umieszczane przed słowem zaprzeczanym.

ye no salama mi. Nie pozdrawia mnie.

Etymologi. no pochodzi z języków: angielskiego: no, hiszpańskiego: no, francuskiego: non.

men ludzie

Dodaj men do zaimka w liczbie pojedynczej, by zamienić ją na mnogą.

mimen salama tumen. My pozdrawiamy was.

tumen salama yemen. Wy pozdrawiacie ich.

yemen salama mimen! Oni/One pozdrawiają nas.

mimen fem. Jesteśmy kobietami.

tumen man. Jesteście mężczyznami.

yemen aple. Są jabłkami.

Etymologia. men pochodzi z języków: mandaryńskiego: 们 "men", angielkiego: men (w znaczeniu: ludzie w ogóle).

ke? co? kto?

ke? Co?

tu ke? Kim jesteś? mi tomas. Jestem Tomasz.

ye ke? Kim ona jest? ye sara. Ona to Sara.

tumen ke? Kim jesteście?

yemen ke? Kim są?

Etymologia. ke pochodzi z języków: hiszpańskiego: qué, portugalskiego: que, włoskiego: che, bengalskiego: কী "ki".

ce to, tamto

ce ke? / ke ce? Co to?

ce aple. To jest jabłko.

ce ros aple. To jest czerwone jabłko.

ci aple ros. Te jabłko jest czerwone.

Uwaga: Kiedy przymiotnik, jak ros, jest umieszczony przed rzeczownikiem, działa jako przydawka. Kiedy jest po rzeczowniku, działa jako "przymiotnikowy" czasonik.

ye ros. Jest czerwone.

da (partykuła dzierżawcza)

ce ke? Co to jest?

ce mi da fon. To mój telefon.

ce ke da? Czyje to?

ce mi da. To jest moje.

Uwaga: Partykuła dzierżawcza da jest umiejscawiana między właściciela i posiadaną rzecz, więc mi da znaczy "mój", tu da znaczy "twój" i tak dalej.

ye ke? Kim on/ona jest?

ye si mi da doste. On/ona jest moim przyjacielem/przyjaciółką.

mi si sara da doste. Jestem przyjacielem Sary.

Etymologia. da pochodzi z języków: pundżabskiego: ਦਾ "dā", mandaryńskiego: 的 "de".

nam name

tu da nam si ke? Jak się nazywasz? (Dosłownie: Czym jest twoje imię?)

mi da nam si tomas. Nazywam się Tomasz.

ye namu ke? Jak ona jest nazywana?

ye namu sara. Ona jest nazywana Sarą.

mi namu tomas. Ja jestem nazywany Tomaszem.

Etymologia. nam pochodzi z języków: hindi: नाम "nām", perskiego: نام‏‎ "nām", tajskiego: นาม "naam", indonezyjskiego: nama, japońskiego: 名前 "namae", niemieskiego: Name, angielskiego: name.

ada mieć

mi ada bon dom. Mam dobry dom.

ye no ada pesa. Nie ma pieniędzy.

mi wol ada nowi fon. Chcę mieć nowy telefon.

kia tu ada bace? Czy masz dzieci? mi ada do bace. Mam dwoje dzieci.

jan wiedzieć, znać

mi jan ye. Znam go/ją.

kia tu jan li ren? Czy znasz tę osobę?

kia tumen jan bici? Czy znacie się?

mimen jan bici ze long. Znamy się od długiego (czasu).

helpe pomoc

mi nida helpe. Potrzebuję pomocy.

kia tu ken helpa mi? Czy możesz pomóc mi?

kia mi ken helpa tu? Czy mogę ci pomóc?

Part 2: Jedzenie

nyama konsumować, spożywać, jeść, pić

kia tu wol nyama koy? Czy chcesz zjeść coś?

ye nyama aple. Je jabłko.

yemen nyama aple. Jedzą jabłka.

Uwaga: Inaczej niż język polski, Pandunia nie ma osobnych form pojedynczej i mnogiej. Dlatego słowa jak aple mogą się odnosić do jednego lub większej liczby jabłek.

kia tu nyama kafé? Czy pijesz kawę?

mi nyama kafé. Piję kawę.

Porada: Znaczenie nyama obejmuje i jedzenie i picie. Może się to na początku wydawać dziwne, ale niedługo zauważysz, że jesto dosyć poręczne! Zazwyczaj dopełnienie wyjaśnia, czy chodzi o jedzenie, picie czy oba.

mi nyama kafé i nan. Spożywam kawę i chleb.

wol chcieć

kia tu wol nyama? Czy chcesz jeść?

tu wol nyama ke? Co chcesz zjeść?

Porada: Gdy język polski umieszcza "co" na początku pytania, w Panduni ke nie zmienia szyku zdania.

mi wol nyama kafé. Chcę pić kawę.

kia tu wol nyama ca? Czy chcesz napić się herbaty?

no. mi no wol ca. mi wol kafé. Nie, nie chcę herbaty. Chcę kawę.

tu wol ki aple? Które jabłko chcesz?

li ros. Te czerwone.

cing prosić

mi cing tu nyama ca. Proszę, żebyś napił się herbaty.

mi cing tu laya dom. Proszę, żebyś przyszedł do domu.

mi cing tu helpa mi. Proszę, żebyś mi pomógł.

Porada: By tworzyć bezpośrednie prośby, opuść wszystkie zaimki.

cing nyama ca. Proszę, napij się herbaty!

cing nyama kafé. Proszę, napij się kawy!

cing laya dom. Proszę, przyjdź do domu!

cing helpa mi. Proszę, pomóż mi.

danke dzięki

danke! Dzięki!

danka tu. Dzięki ci.

mi danka tu. Dziękuję tobie.

mi danka tu helpa mi. Dziękuję tobie, że pomogłeś mi.

danka tu helpa mi. Dzięki tobie, że pomogłeś mi.

tu keci. Nie ma za co. (Dosłownie: Jesteś uprzejmy.)

haida niech my

haida nyama! Zjedzmy!

haida enda nyama! Chodźmy jeść!

haida enda dom. Chodź do domu.

nida potrzebować

mi nida helpe. Potrzebuję pomocy.

mi nida nyama. Jestem głodny.

kia tu nida nyama? Czy jesteś głodny?

kia tu nida suy? Czy jesteś spragniony?

Part 3. Komunikacja

pardon przepraszam, pardon, sory

pardon! mi no aha. Przepraszam, nie rozumiem.

pardon! ce ke? Przepraszam, co to?

pardon. tu namu ke? Przepraszam, jak się nazywasz?

aha rozumieć

kia tu aha mi? Czy rozumiesz mnie?

mi aha. Rozumiem.

pardon. mi no aha tu. Przepraszam., nie rozumiem cię.

mi no bas aha tu. Niezbyt zrozumiałem cię.

mi aha nul. Nic nie rozumiem.

ken móc, umieć

mi ken gida kar. Umiem kierować samochodem.

ye no ken gida kar. Nie umie kierować samochodem.

kia tu ken xula ye? Czy umiesz to naprawić?

kia tu ken pandunia? Czy umiesz mówić w Panduni?

mi ken pandunia. Umiem mówić w Panduni.

mi ken lil pandunia. Umiem trochę mówić w Panduni.

mi no ken engli. Nie znam języka angielskiego.

pardon. mi no ken tu da baxa. Przepraszam. Nie mówię w twoim języku.

loga mówić

tu loga ke? Co mówisz??

mi loga to tu. Mówię do ciebie.

mimen loga to bici. Mówimy do siebie.

se loga "kot" na ke yang na pandunia? Jak się mówi "kot" w Panduni?

"kot" si ke na pandunia? Czym jest "kot" w Panduni?

maw loga miaw. Kot mówi miau.

auda słuchać, słyszeć

mi no ken auda tu. Nie mogę cię usłyszeć.

cing loga forti. Proszę, mów głośniej.

mi auda musike. Słucham muzyki.

tu auda ke yang da musike? Jakiego rodzaju muzyki słuchasz?

wida widzieć

suku wida tu. Miło cię widzieć!

wida tu re! Do zobaczenia! (Dosłownie: Zobaczyć cię znowu!)

wida tu ming den! Do jutra! (Dosłownie: Zobaczyć cię jutro!)

mi wida ye yer den. Widziałem go/ją wczoraj.

mana znaczyć

ci loge mena ke? Co znaczy to słowo?

"maw" mena ke? Co znaczy "mau"?

ye mena yang du hewan. To oznacza rodzaj zwierzęcia.

mi no aha ye mena ke. Nie rozumiem, co to znaczy.

kitaba pisać

cing kitaba tu da adres. Proszę, napisz swój adres.

cing kitaba ye na li. Proszę, napisz to tutaj!

baxa mówić w języku, komunikować się

kia tumen baxa pandunia. Czy mówicie w Panduni?

mimen baxa pandunia. Mówimy w Panduni.

kia tu ken baxa engli? Czy umiesz mówić w języku angielskim?

fransi, espani, portugal, rusi francuski, hiszpański, portugalski, rosyjski

putong han, nipon, indonesi chiński, japoński, indonezyjski

arabi, turki, farsi, urdi, hindi arabski, turecki, perski, urdu, hindi

swahili, hausi, yorubi, amari suahili, hausa, joruba, amharski

Part 4. Chodzenie

enda iść

tu enda ke? Dokąd idziesz?

mi enda dom. Idę do domu.

mi bixu enda ke? Gdzie powinienem pójść?

mi bixu enda to ki ren? Do kogo powinienem pójść?

haida enda! Pójdźmy!

haida enda na pede Pójdźmy pieszo!

laya przybywać, przychodzić

cing laya! Przyjdź tu!

tu laya ze ke? Skąd pochodzisz?

mi laya ze dubai. Pochodzę z Dubaju.

mi laya dom ming den. Przyjdę do domu jutro.

safara podróżować

kia tu safara na tren? Czy podróżujesz pociągiem?

mimen safara ze london to paris. Podróżujemy z Londynu do Paryża.

safar day long. Podróż jest bardzo długa.

na w, na, przy

hotel na ke? Gdzie jest hotel?

hotel na li daw. Hotel jest przy tej drodze.

tu na ke? Gdzie jesteś?

mi na dom. Jestem w domu.

ye na ke? Gdzie jest?

ye sida na kamar. Siedzi w pokoju.

Porada! Możesz używać na jako przyimka lub samodzielnie jako czasownika.

mi werka na... Pracuję w ...

doma mieszkać

tu doma ke? Gdzie mieszkasz?

mi doma singapur. Mieszkam w Singapurze.

kia tu doma ci hotel? Czy miszkasz w tym hotelu?

Porada: Poprawnie jest też powiedzieć "tu doma na ke?" zamiast "tu doma ke". Jakkolwiek doma już obejmuje znaczenie bycia w czymś, więc na nie jest potrzebne.

denga czekać

cing denga! Proszę, czekaj!

yemen denga mimen. Czekają na nas.

mi denga tu na hotel. Czekam na ciebie w hotelu.

Part 5. Załatwianie interesów

dona dać

cing dona pese. Proszę, daj trochę pieniędzy.

cing dona ye to mi. Proszę, daj mi to.

mi dona ce to tu. Daję ci to.

mi dona buke to yemen. Daję im książkę.

ye no wol dona ye to mi. Nie chce dać mi tego.

toma brać, dostawać

mi toma un kafé. Wezmę kawę.

cing toma un kafé to mi. Proszę, weź kawę dla mnie.

tu pas toma pese ze mi. Już dostałeś ode mnie pieniądze.

Lista słów

Wszystkie słowa Panduni są zaporzyczone z innych języków mówionych na całym świecie. Prawdopodobnie możesz rozpoznać wiele słów Pandunia z języka polskiego i innych znanych ci języków. Zazwyczaj jedno słowo Panduni jest dzielone przez wiele języków. Na przykład, ma i pa są znane w setkach języków. Jakkolwiek, tylko jedno słowo źródłowe jest umieszczone w tej liście słów jako przykład.

a ale (rosyjskie а)
ada mieć; istnieje (indonezyskie ada)
aple jabłko (angielskie apple)
bay biały (mandaryńskie bái 白)
batú kamień (indonezyskie batu)
bazar rynek, bazar (perskie bāzār بازار)
bax język; komunikacja (hindi bhāśā भाषा)
baxa mówić, komunikować
blu niebieski (angielskie blue)
bon dobry (francuskie bon)
ca herbata (mandaryńskie chá 茶)
ci to; tamto
cing prosić (mandaryńskie qǐng 请)
den dzień (rosyjskie den' день)
dom dom, rezydencja (rosyjskie dom дом)
doma mieszkać, rezydować
enda iść (suahili kuenda)
engli angielski
fem kobieta (francuskie femme)
gata mówić (japońskie kataru 語る)
gon przedtem, wcześniej (tajskie gɔ̀ɔn ก่อน)
habar wieści (malajskie khabar)
helpa pomóc (francuskie aider)
helpe pomoc
i i (polskie i)
jan wiedzieć, znać (Hindi jānnā जानना)
kafé kawa (niemieckie Kaffee)
kal czarny (hindi काला kāla)
kata ciąć (hindi ‎kāṭnā काटना)
ke co? kto? (hiszpańskie qué)
ken móc, umieć (angielskie can)
keci uprzejmy, miły (mandaryńskie kèqi 客气)
kia pytać (hindi kyā क्या)
lay przybywać, przychodzić (wietnamskie lai)
mamá matka (mandaryńskie māma 妈妈)
man mężczyzna (angielskie man)
mena znaczyć (suahili maana)
mi ja, mnie (suahili mimi)
mimen my
na przy, w, na, razem z (lingalskie na)
nida potrzebować (angielkie need)
no nie (hiszpańskie no)
noce noc (hiszpańskie noche)
papá ojciec (rosyjskie papa папа)
ren osoba (mandaryńskien rén 人)
ros czerwony (włoskie rosso)
safar podróż, wyprawa (arabskie safar سفر)
salam pozdrowienie; cześć (arabskie salām سلام)
si tak (hiszpańskie )
subá ranek (wolofskie subba)
to do (angielskie to)
tu ty (hiszpańskie tu)
tumen wy
u lub (francuskie ou)
wang żółty (kantońskie wong)
wida widzieć, patrzyć (rosyjskie videt' видеть)
wol chcieć (włoskie volere)
xam wieczór (hindi śām शाम )
ye on, ona, ono (lingalskie )
yemen oni, one
zay teraz (mandaryńskie zài 在)
ze od, z (czeskie z, ze)