1a parto: Salutado

salam saluti

salam Saluton!

suba salam! Bonan matenon!

den salam! Bonan tagon!

xam salam! Bonan vesperon!

noce salam! Bonan nokton!

yem salam! Bonan apetiton!

lay salam! Bonvenon!

ende salam! Ĝis!

safar salam! Bonan vojaĝon!

son salam! Bonan nokton!

Notu! Salam estas ĝenerala vorto por salutado en ĉiuj situacioj.

mi mi

mi salama mama. Mi salutas patrinon.

mi salama papa. Mi salutas patron.

salam mama! Saluton, partino!

salam papa! Saluton, patro!

mimen salama mama. Ni salutas patrinon.

tu vi (singulare)

mi salama tu. Mi salutas vin.

tu salama mi. Vi salutas min.

Notu! La baza vortordo estas subjekto-verbo-objekto. Vortoj neniam ŝanĝiĝas en pandunio. Do mi havas la saman formon kiel subjekto kaj kiel objekto.

salam tu! Saluton al vi!

Notu! tu signifas nur unu personon. La plurala formo estas tumen.

mi salama tumen. Mi salutas vin ĉiujn.

salam tumen! Saluton al vi ĉiuj!

si esti

mi si tomas. Mi estas Tomas.

tu si sara. Vi estas Sara.

mau si hewan. Kato estas besto.

Notu! Ankaŭ si ŝanĝiĝas neniam. Do si kovras ĉiuj formoj de esti: estas, estos, estis, estus! Adicie oni povas forlasi ĝin en simplaj, mallongaj frazoj post pronomoj kiel mi kaj tu.

mi sara. Mi (estas) Sara.

tu tomas. Vi (estas) Tomas.

ye li, ŝi, ĝi

ye si fem. Ŝi estas virino.

ye si man. Li estas viro.

ye si pingo. Ĝi estas pomo.

Notu! ye estas ĝenerala pronomo de tria persono. La plurala vorto estas yemen.

yemen si pingo. Ili estas pomoj.

mimen salam yemen. Ni salutas ilin.

mimen salam tumen. Ni salutas vin ĉiujn.

ke? kio? kiu?

ke? Kion?

tu si ke? Kiu vi estas? mi si tomas. Mi estas Tomaso.

ye si ke? Kiu ŝi estas? ye si sara. Ŝi estas Sara.

tumen si ke? Kiuj vi estas?

yemen si ke? Kiuj ili estas?

sa tiu, tio

sa si ke? / ke si sa? Kio estas tio?

sa si pingo. Tio estas pomo.

sa si ros pingo. Tio estas ruĝa pomo.

sa pingo ros. Tiu pomo ruĝas.

nam nomo

tu nam si ke? Kio estas via nomo?

mi nam si tomas. Mia nomo estas Tomaso.

ye nam si ke? Kio estas ŝia nomo?

ye nam si sara. Ŝia nomo estas Sara.

kia demandi, ĉu

kia tu si tomas? Ĉu vi estas Tomaso?

kia tu si doktor? Ĉu vi estas doktoro?

Notu! Demandoj ofte komencas per kia. Sed ĝi estas tute normala verbo, ne demandvorteto kiel esperanta ĉu. Fakte, la lasta demando estas simple mallonga manero por diri mi kia tu si doktor. (Mi demandas: Vi estas doktoro?). Oni nur forlasis la unuan pronomon.

kia tu bon? Kiel vi fartas? (Laŭvorte: Ĉu vi bonas?)
mi bon. Mi fartas bone.
kia tu? Kaj vi?
mi no bon. Mi ne fartas bone.

haba havi

mi haba bon dom. Mi havas bonan domon.

ye no haba pesa. Li/ŝi ne havas mono.

mi wol haba nowi fon. Mi volas havi novan telefonon.

kia tu haba ban? Ĉu vi havas infanojn?
mi haba dua ban. Mi havas du infanojn.

si jes

kia tu bon? Ĉu vi fartas bone? si. mi bon. Jes, mi fartas bone.

kia haba doktor? Ĉu estas doktoro? si. ye si doktor. Jes. Ŝi/li estas doktoro.

kia haba win? Ĉu vi havas vinon? si. bai i ros. Jes, blankan kaj ruĝan.

no ne

mi no doktor. Mi no estas doktoro.

sa man no doktor. Tiu viro ne estas doktoro.

sa pingo no ros. Tiu pomo ne estas ruĝa.

saba scii, koni

mi saba ye. Mi konas lin/ŝin.

kia tu saba sa jen? Ĉu vi konas tiun personon?

kia tumen saba alise? Ĉu vi konas unu la alian?

mimen saba alise ze long. Ni konas unu la alian longe.

da (poseda partikulo)

ye si mi da mama. Ŝi estas mia patrino.

ye si mi da man. Li estas mia spozo.

ye si mi da fem. Ŝi estas mia spozino.

tomas si sara da panyo. Tomaso estas amiko de Sara.

mede helpo

mi nida mede. Mi bezonas helpon.

kia tu ken meda mi? Ĉu vi povas helpi min?

kia mi ken meda tu? Ĉu mi povas helpi vin?

2a parto: Manĝado

yem manĝi, trinki

kia tu wol yem koi? Ĉu vi volas manĝi ion?

ye yem pingo. Li/ŝi manĝas pomon.

yemen yem pingo. Ili manĝas pomojn.

Notu! Pandunio ne havas apartajn formojn por singularo kaj pluralo. Do vorto kiel pingo indikas unu aŭ multajn pomojn.

kia tu yem kafe? Ĉu vi trinkas kafon?

mi yem kafe. Mi trinkas kafon.

Notu! Signifo de yem kovras manĝadon kaj trinkadon.

mi yem kafe i pan. Mi manĝas kafon kaj panon.

wol voli

kia tu wol yem? Ĉu vi volas manĝi?

tu wol yem ke? Kion vi volas manĝi?

Notu! En pandunio la demandvorto estas en la normala loko ankaŭ en demandaj frazoj. Ke ne ŝanĝas la vortordon.

mi wol yem kafe. Mi volas trinki kafon.

kia tu wol yem ca? Ĉu vi volas trinki teon?
no. mi no wol ca. mi vol kafe. Ne. Mi ne volas teon. Mi volas kafon.

tu wol ke pingo? Kiun pomon vi volas manĝi?
sa ros. Tiun ruĝan.

cing peti

mi cing tu yem ca. Mi petas ke vi trinku teon.

mi cing tu lay dom. Mi petas ke vi venu hejmen.

mi cing tu meda mi. Mi petas ke vi helpu min.

Notu! Faru mallongajn petojn forlasante la pronomojn.

cing yem ca. Bonvolu trinki teon!

cing yem kafe. Bonvolu trinki kafon!

cing lay dom. Bonvolu veni hejmen!

cing meda mi. Bonvolu helpi min.

danka danki

danke! Dankon!

danka tu. Dankon al vi.

mi danka tu. Mi dankas vin.

mi danka tu meda mi. Mi dankan vin pro helpi min.

danka tu meda mi. Dankon pro helpi min.

tu keci. Nedankinde. (Laŭvorte: Vi ĝentila._)

haida ni faru

haida yem! Ni manĝu!

haida enda yem! Ni iru manĝi!

haida enda dom. Ni iru hejmen.

nida bezoni

mi nida mede. Mi bezonas helpon.

mi nida yem. Mi bezonas manĝi.

kia tu nida yem? Ĉu vi bezonas manĝi?

kia tu nida su? Ĉu vi bezonas trinki (akvon)?

3a parto: Komunikado

maf pardono

maf! mi no aha. Pardonon, mi no komprenas.

maf! sa ke? Pardonon, kio estas tio?

maf. tu nam ke? Pardonon, kio estas via nomo?

aha kompreni

kia tu aha mi? Ĉu vi komprenas min?

mi aha. Mi komprenas.

maf. mi no aha tu. Pardonon, mi ne komprenas vin.

mi no bas aha tu. Mi ne sufiĉe komprenis vin.

mi aha nul. Mi komprenas nenion.

ken povi

mi ken gida gar. Mi povas konduki aŭton.

ye no ken gida gar. Ŝi/li ne povas konduki aŭton.

kia tu ken xula ye? Ĉu vi povas ripari ĝin?

kia tu ken pandunia? Ĉu vi povas paroli pandunion?

mi ken pandunia. Mi povas pandunion.

mi ken xau pandunia. Mi povas ete pandunion.

mi no ken englix. Mi ne povas paroli la anglan.

maf. mi no ken tu da baxa. Pardonon, mi ne povas paroli vian lingvon.

loga diri, paroli

tu loga ke? Kion vi diris?

mi loga ko tu. Mi parolas al vi.

mimen loga ko alise. Ni parolas unu al alia.

se loga ke yang bi pandunia ki "kato"? Kiel oni diras "kato" pandunie?

"kato" si ke bi pandunia? Kio estas "kato" pandunie?

mau loga miau. Kato diras miaŭ.

auda aŭdi, aŭskulti

mi no ken auda tu. Mi ne povas aŭdi vin.

cing loga kuat. Bonvolu paroli pli forte.

mi auda musik. Mi aŭskultas muzikon.

tu auda ke yang da musik? Kian muzikon vi aŭskultas?

wida vidi, rigardi

suku wida tu. Mi ĝojas vidi vin!

wida tu re! Ĝis la revido!

wida tu nale! Ĝis la revido morgaŭ!

mi wida ye yer. Mi vidin lin/ŝin hieraŭ.

mana signifi

sa loge mana ke? Kion tiu vorto signifas?

"mau" mana ke? Kion "mau" signifas?

ye mana yang du hewan. Ĝi signifas tipon de besto.

mi no aha ye mana ke. Mi ne komprenas kion ĝi signifas.

kitaba skribi

cing kitaba tu da adres. Bonvolu skribi vian adreson.

cing kitaba ye na sa. Bonvolu skribi ĝin tie!

baxa paroli, lingvumi

kia tumen baxa pandunia. Ĉu vi parolas pandunion?

mimen baxa pandunia. Ni parolas pandunion.

kia tu ken baxa englix? Ĉu vi povas paroli la anglan?

frans, espanya, portugal, ruski la franca, la hispana, la portugala, la rusa

putong han, nipon, indonesia la ĉina, la japana, la indonezia

arabi, turki, farsi, urdu, hindi la araba, la turka, la persa, la urdua, la hindia

swahili, hausa, yoruba, amara la sŭahilia, la haŭsa, la joruba, la amhara

4a parto: Iro

enda iri

tu enda ke? Kien vi iras?

mi enda dom. Mi iras hejmen.

mi mus enda ke? Kien mi devas iri?

mi mus enda ke jen? Al kiu mi devas iri?

haida enda! Ni iru!

haida enda bi ped Ni iru piede!

lay veni

cing lay! Bonvolu veni!

tu lay ze ke? Vi venas el kie?

mi lay ze dubai. Mi venas el Dubai.

mi lay dom nale. Mi venos hejmen morgaŭ.

safara vojaĝi

kia tu safara bi tren? Ĉu vi vojaĝas per vagonaro?

mimen safara ze london ko paris. Ni vojaĝas el Londono al Parizo.

safar cok long. La vojaĝo estas tre longa.

doma loĝi

tu doma ke? Kie vi loĝas?

mi doma singapur. Mi loĝas en Singapuro.

kia tu doma sa hotel? Ĉu vi loĝas en tiu hotelo?

Vortaro

ama sed (turka ama)
bai blanka (mandarenĉina bái 白)
batu ŝtono (indonezia batu)
bazar bazaro, vendoplaco (persa bāzār بازار)
bax lingvo (hindia bhāśā भाषा)
baxa paroli, komuniki
blu blua (angla blue)
bon bona (franca bon)
ca teo (mandarenĉina chá 茶)
cing peti (mandarenĉina qǐng 请)
den tago (rusa den' день)
dom hejmo, loĝejo (rusa dom дом)
doma loĝi
enda iri (swahila kuenda)
englix angla (angla English)
fem virino (franca femme)
gon antaŭ (Thai gɔ̀ɔn ก่อน)
haba havi (portugala )
haber novaĵoj (malaja khabar)
i kaj (pola i)
jen persono (mandarencxina rén 人)
kafe kafo (germana Kaffee)
kal nigra (Hindi काला kāla)
kata tranĉi (hindia ‎kāṭnā काटना)
ke kio? kiu? (hispana qué)
ken scipovi (angla can)
keci ĝentila (mandarenĉina kèqi 客气)
kia demandi; ĉu (hindia kyā क्या)
lay veni (vjetnama lai)
mama patrino (mandarenĉina māma 妈妈)
man viro (angla man)
mana signifi (sŭahila maana)
meda helpi (franca aider)
mi mi (kartvela mi მე)
mimen ni
nida bezoni (angla need)
no ne (hispana no)
noce nokto (hispana noche)
nun nun (angla now)
papa patro (rusa papa папа)
pingo pomo (mandarenĉina píngguǒ 苹果)
ros ruĝa (bangla ros)
sa tiu (haitia sa)
saba scii (konga zaba)
safar vojaĝi (araba safar سفر)
salam saluti (araba salām سلام)
si jes; esti (hispana )
suba mateno (ŭolofa subba)
tu vi (singulare) (tamila நீ)
tumen vi (plurale)
u(franca ou)
wida vidi, rigardi (rusa videt' видеть)
wol voli (itala volere)
wang flava (kantonĉina wong)
xam vespero (hindia śām शाम )
ye li, ŝi, ĝi (mandarenĉina 他/她/它)
yem manĝi, trinki (turka yemek)
yemen ili