1a parto: Salutado

salam saluti

salam Saluton!

suba salam! Bonan matenon!

den salam! Bonan tagon!

xam salam! Bonan vesperon!

noce salam! Bonan nokton!

yem salam! Bonan apetiton!

lai salam! Bonvenon!

go salam! Ĝis!

safar salam! Bonan vojaĝon!

son salam! Bonan nokton!

Notu! Salam estas ĝenerala vorto por salutado en ĉiuj situacioj.

mi mi

mi salam mama. Mi salutas patrinon.

mi salam papa. Mi salutas patron.

salam mama! Saluton, partino!

salam papa! Saluton, patro!

mimen salam mama. Ni salutas patrinon.

tu ni (singulare)

mi salam tu. Mi salutas vin.

tu salam mi. Vi salutas min.

Notu! La baza vortordo estas subjekto-verbo-objekto. Vortoj neniam ŝanĝiĝas en pandunio. Do mi havas la saman formon kiel subjekto kaj kiel objekto.

salam tu! Saluton al vi!

Notu! tu signifas nur unu personon. La plurala formo estas tumen.

mi salam tumen. Mi salutas vin ĉiujn.

salam tumen! Saluton al vi ĉiuj!

e esti

mi e tomas. Mi estas Tomas.

tu e sara. Vi estas Sara.

mau e hewan. Kato estas besto.

Notu! Ankaŭ e ŝanĝiĝas neniam. Do e kovras ĉiuj formoj de esti: estas, estos, estis, estus! Adicie oni povas forlasi ĝin en simplaj, mallongaj frazoj post pronomoj kiel mi kaj tu.

mi sara. Mi (estas) Sara.

tu tomas. Vi (estas) Tomas.

ye li, ŝi, ĝi

ye e fem. Ŝi estas virino.

ye e man. Li estas viro.

ye e pingo. Ĝi estas pomo.

Notu! ye estas ĝenerala pronomo de tria persono. La plurala vorto estas yemen.

yemen e pingo. Ili estas pomoj.

mimen salam yemen. Ni salutas ilin.

mimen salam tumen. Ni salutas vin ĉiujn.

ke? kio? kiu?

ke? Kion?

tu e ke? Kiu vi estas? mi e tomas. Mi estas Tomaso.

ye e ke? Kiu ŝi estas? ye e sara. Ŝi estas Sara.

tumen e ke? Kiuj vi estas?

yemen e ke? Kiuj ili estas?

sa tiu, tio

sa e ke? / ke e sa? Kio estas tio?

sa e pingo. Tio estas pomo.

sa e ros pingo. Tio estas ruĝa pomo.

sa pingo ros. Tiu pomo ruĝas.

nam nomo

tu nam ke? Kio estas via nomo?

mi nam tomas. Mia nomo estas Tomaso.

ye nam ke? Kio estas ŝia nomo?

ye nam sara. Ŝia nomo estas Sara.

kia demandi, ĉu

kia tu e tomas? Ĉu vi estas Tomaso?

kia tu e doktor? Ĉu vi estas doktoro?

Notu! Demandoj ofte komencas per kia. Sed ĝi estas tute normala verbo, ne demandvorteto kiel esperanta ĉu. Fakte, la lasta demando estas simple mallonga manero por diri mi kia tu doktor. (Mi demandas: Vi estas doktoro?). Oni nur forlasis la unuan pronomon.

kia tu bon? Kiel vi fartas? (Laŭvorte: Ĉu vi bonas?)
mi bon. Mi fartas bone.
kia tu? Kaj vi?
mi no bon. Mi ne fartas bone.

ha havi

mi ha bon dom. Mi havas bonan domon.

ye no ha pesa. Li/ŝi ne havas mono.

mi vol ha nova fon. Mi volas havi novan telefonon.

kia tu ha ban? Ĉu vi havas infanojn?
mi ha du ban. Mi havas du infanojn.

ya jes

kia tu bon? Ĉu vi fartas bone? ya. mi bon. Jes, mi fartas bone.

kia ha doktor? Ĉu estas doktoro? ya. ye e doktor. Jes. Ŝi/li estas doktoro.

kia ha vin? Ĉu vi havas vinon? ya. bai i ros. Jes, blankan kaj ruĝan.

no ne

mi no doktor. Mi no estas doktoro.

sa man no e doktor. Tiu viro ne estas doktoro.

sa pingo no ros. Tiu pomo ne estas ruĝa.

sabi scii, koni

mi sabi ye. Mi konas lin/ŝin.

kia tu sabi sa ren? Ĉu vi konas tiun personon?

kia tumen sabi alise? Ĉu vi konas unu la alian?

mimen sabi alise ze long. Ni konas unu la alian longe.

ge (poseda partikulo)

ye e mi ge mama. Ŝi estas mia patrino.

ye e mi ge man. Li estas mia spozo.

ye e mi ge fem. Ŝi estas mia spozino.

tomas e sara ge panyo. Tomaso estas amiko de Sara.

mede helpi

mi neses mede. Mi bezonas helpon.

kia tu ken mede mi? Ĉu vi povas helpi min?

kia mi ken mede tu? Ĉu mi povas helpi vin?

2a parto: Manĝado

yem manĝi, trinki

kia tu vol yem koi? Ĉu vi volas manĝi ion?

ye yem pingo. Li/ŝi manĝas pomon.

yemen yem pingo. Ili manĝas pomojn.

Notu! Pandunio ne havas apartajn formojn por singularo kaj pluralo. Do vorto kiel pingo indikas unu aŭ multajn pomojn.

kia tu yem kafe? Ĉu vi trinkas kafon?

mi yem kafe. Mi trinkas kafon.

Notu! Signifo de yem kovras manĝadon kaj trinkadon.

mi yem kafe i pan. Mi manĝas kafon kaj panon.

vol voli

kia tu vol yem? Ĉu vi volas manĝi?

tu vol yem ke? Kion vi volas manĝi?

Notu! En pandunio la demandvorto estas en la normala loko ankaŭ en demandaj frazoj. Ke ne ŝanĝas la vortordon.

mi vol yem kafe. Mi volas trinki kafon.

kia tu vol yem ca? Ĉu vi volas trinki teon?
no. mi no vol ca. mi vol kafe. Ne. Mi ne volas teon. Mi volas kafon.

tu vol ke pingo? Kiun pomon vi volas manĝi?
sa ros. Tiun ruĝan.

cing peti

mi cing tu yem ca. Mi petas ke vi trinku teon.

mi cing tu lai dom. Mi petas ke vi venu hejmen.

mi cing tu mede mi. Mi petas ke vi helpu min.

Notu! Faru mallongajn petojn forlasante la pronomojn.

cing yem ca. Bonvolu trinki teon!

cing yem kafe. Bonvolu trinki kafon!

cing lai dom. Bonvolu veni hejmen!

cing mede mi. Bonvolu helpi min.

danke danki

danke! Dankon!

danke tu. Dankon al vi.

mi danke tu. Mi dankas vin.

mi danke tu mede mi. Mi dankan vin pro helpi min.

danke tu mede mi. Dankon pro helpi min.

tu keci. Nedankinde. (Laŭvorte: Vi ĝentila._)

haide ni faru

haide yem! Ni manĝu!

haide go yem! Ni iru manĝi!

haide go dom. Ni iru hejmen.

neses bezoni

mi neses mede. Mi bezonas helpon.

mi neses yem. Mi bezonas manĝi.

kia tu neses yem? Ĉu vi bezonas manĝi?

kia tu neses sui? Ĉu vi bezonas trinki (akvon)?

3a parto: Komunikado

maf pardono

maf! mi no aha. Pardonon, mi no komprenas.

maf! sa ke? Pardonon, kio estas tio?

maf. tu nam ke? Pardonon, kio estas via nomo?

aha kompreni

kia tu aha mi? Ĉu vi komprenas min?

mi aha. Mi komprenas.

maf. mi no aha tu. Pardonon, mi ne komprenas vin.

mi no bas aha tu. Mi ne sufiĉe komprenis vin.

mi aha nul. Mi komprenas nenion.

ken povi

mi ken gida gar. Mi povas konduki aŭton.

ye no ken cala gar. Ŝi/li ne povas konduki aŭton.

kia tu ken culi ye? Ĉu vi povas ripari ĝin?

kia tu ken pandunia? Ĉu vi povas paroli pandunion?

mi ken pandunia. Mi povas pandunion.

mi ken xau pandunia. Mi povas ete pandunion.

mi no ken englix. Mi ne povas paroli la anglan.

maf. mi no ken tu ge baxa. Pardonon, mi ne povas paroli vian lingvon.

loga diri, paroli

tu loga ke? Kion vi diris?

mi loga do tu. Mi parolas al vi.

mimen loga do alise. Ni parolas unu al alia.

se loga ke yang bi pandunia ki "kato"? Kiel oni diras "kato" pandunie?

"kato" e ke bi pandunia? Kio estas "kato" pandunie?

mau loga miau. Kato diras miaŭ.

audi aŭdi, aŭskulti

mi no ken audi tu. Mi ne povas aŭdi vin.

cing loga kuat. Bonvolu paroli pli forte.

mi audi musik. Mi aŭskultas muzikon.

tu audi ke yang ge musik? Kian muzikon vi aŭskultas?

vide vidi, rigardi

suka vide tu. Mi ĝojas vidi vin!

vide tu re! Ĝis la revido!

vide tu nale! Ĝis la revido morgaŭ!

mi vide ye yer. Mi vidin lin/ŝin hieraŭ.

mana signifi

sa loga ya mana ke? Kion tiu vorto signifas?

"mau" ya mana ke? Kion "mau" signifas?

ye mana yang de hewan. Ĝi signifas tipon de besto.

mi no aha ye mana ke. Mi ne komprenas kion ĝi signifas.

kitab skribi

cing kitab tu ge adres. Bonvolu skribi vian adreson.

cing kitab ye na sa. Bonvolu skribi ĝin tie!

baxa lingvo, lingvumi

kia tumen baxa pandunia. Ĉu vi parolas pandunion?

mimen baxa pandunia. Ni parolas pandunion.

kia tu ken baxa englix? Ĉu vi povas paroli la anglan?

frans, espanya, portugal, ruski la franca, la hispana, la portugala, la rusa

putong han, nipon, indonesia la ĉina, la japana, la indonezia

arabi, turki, farsi, urdu, hindi la araba, la turka, la persa, la urdua, la hindia

swahili, hausa, yoruba, amara la sŭahilia, la haŭsa, la joruba, la amhara

4a parto: Iro

go iri

tu go ke? Kien vi iras?

mi go dom. Mi iras hejmen.

mi mus go ke? Kien mi devas iri?

mi mus go ke jen? Al kiu mi devas iri?

haide go! Ni iru!

haide go bi ped Ni iru piede!

lai veni

cing lai! Bonvolu veni!

tu lai ze ke? Vi venas el kie?

mi lai ze dubai. Mi venas el Dubai.

mi lai dom nale. Mi venos hejmen morgaŭ.

safar vojaĝi

kia tu safar bi tren? Ĉu vi vojaĝas per vagonaro?

mimen safar ze london do paris. Ni vojaĝas el Londono al Parizo.

safar hen long. La vojaĝo estas tre longa.

abit loĝi

tu abit ke? Kie vi loĝas?

mi abit singapur. Mi loĝas en Singapuro.

kia tu abit sa hotel? Ĉu vi loĝas en tiu hotelo?

Vortaro

abit loĝi itala abitare
ama sed (turka ama)
bai blanka (mandarenĉina bái 白)
batu ŝtono (indonezia batu)
bazar bazaro, vendoplaco (persa bāzār بازار)
baxa lingvo (hindia bhāśā भाषा)
blu blua (angla blue)
bon bona (franca bon)
ca teo (mandarenĉina chá 茶)
cing peti (mandarenĉina qǐng 请)
den tago (rusa den' день)
dom hejmo (rusa dom дом)
e esti (portugala é)
englix angla (angla English)
fem virino (franca femme)
gon antaŭ (Thai gɔ̀ɔn ก่อน)
ha havi (portugala )
habar novaĵoj (malaja khabar)
i kaj (pola i)
jen persono (mandarencxina rén 人)
kafe kafo (germana Kaffee)
kal nigra (Hindi काला kāla)
kat tranĉi (hindia ‎kāṭnā काटना)
kata rakonti (japana kataru 語る)
ke kio? kiu? (hispana qué)
ken scipovi (angla can)
keci ĝentila (mandarenĉina kèqi 客气)
kia demandi; ĉu (hindia kyā क्या)
lai veni (vjetnama lai)
mama patrino (mandarenĉina māma 妈妈)
man viro (angla man)
mana signifi (sŭahila maana)
mede helpi (franca aider)
mi mi (sŭahila mimi)
mimen ni
neses bezoni (haitia nesesè)
no ne (hispana no)
noce nokto (hispana noche)
nun nun (angla now)
papa patro (rusa papa папа)
pingo pomo (mandarenĉina píngguǒ 苹果)
ros ruĝa (bangla ros)
sa tiu (haitia sa)
safar vojaĝi (araba safar سفر)
salam saluti (araba salām سلام)
sabi scii (tajlanda saap ทราบ)
suba mateno (ŭolofa subba)
tu vi (singulare) (rusa ty ты)
tumen vi (plurale)
vide vidi, rigardi (rusa videt' видеть)
u(franca ou)
vol voli (itala volere)
wang flava (kantonĉina wong)
xam vespero (hindia śām शाम )
ya jes (korea 예 ya)
ye li, ŝi, ĝi (lingala )
yemen ili
yem manĝi, trinki (turka yemek)