1a parto: Salutado

salam saluti

salam Saluton!

salam suba! Bonan matenon!

salam den! Bonan tagon!

salam xam! Bonan vesperon!

salam noce! Bonan nokton!

salam nyam! Bonan apetiton!

salam lay! Bonvenon!

salam cute! Ĝis!

salam safar! Bonan vojaĝon!

salam son! Bonan nokton!

Notu! Salam estas ĝenerala vorto por salutado en ĉiuj situacioj.

Etimologio. salam venas el araba: سَلَام‏ "salām", hebrea: שָׁלוֹם‏ "šalom", turka: selam, hindia: सलाम "salām", sŭahila: salaam, indonezia: selamat.

mi mi

mi sara. Mi estas Sara.

mi tomas. Mi estas Tomaso.

Vi povas konigi vin dirante mi kaj vian nomon. Oni ne bezonas verbon por diri tion pandunie!

mi salama mamá. Mi salutas patrinon.

mi salama papá. Mi salutas patron.

La vorto salam estas la substantivo kaj salama estas la verbo. La normala vortordo en pandunia estas subjekto-verbo-objekto.

sara salama tomas. Sara salutas Tomason.

salam mamá! Saluton, patrino!

salam papá! Saluton, patro!

Etimologio. mi venas el angla: me, itala: mi, sŭahila: mimi, zulua: -mi-.

tu vi (singulare)

tu tomas. Vi estas Tomaso.

mi salama tu. Mi salutas vin.

tu salama mi. Vi salutas min.

Notu! Vortoj neniam ŝanĝiĝas en pandunio. Do mi havas la saman formon kaj kiel subjekto kaj kiel objekto.

salam tu! Saluton al vi!

mi ama tu. Mi amas vin.

Etimologio. tu venas el hispana: "tú", itala: "tu", franca: "tu", hindia: तू "tū", persa: تو‏‎ "to", taĝika: ту "tu".

ye li, ŝi, ĝi

ye man. Ŝi estas viro.

ye fem. Li estas virino.

ye aple. Ĝi estas pomo.

Notu! ye estas ĝenerala pronomo de tria persono.

mi salama ye. Mi salutas lin/vin.

Etimologio. ye venas el lingala: yé, sŭahila: yeye, zulua: -ye-, hindia: यह "ye", urdua: "ye".

kela demandi, ĉu

kela tu tomas? Ĉu vi estas Tomaso?

kela tu dotor? Ĉu vi estas doktoro?

Notu! Demandoj ofte komencas per kela. Sed ĝi estas tute normala verbo, ne demandvorteto kiel esperanta ĉu. Fakte, la lasta demando estas simple mallonga manero por diri mi kela: tu doktor. (Mi demandas: Vi estas doktoro?). Oni nur forlasis la unuan pronomon.

kela tu bon? Kiel vi fartas? (Laŭvorte: Ĉu vi bonas?)
mi bon. Mi fartas bone.
kela tu? Kaj vi?
mi no bon. Mi ne fartas bone.

Etimologio. kela venas el tamila: கேள் "kēlu", kannada: "kēlu".

si jes

kela tu tomas? Ĉu vi estas Tomaso.

si, mi tomas. Jes, mi estas Tomaso.

kela ye dotor? Ĉu li/ŝi estas doktoro?

si, ye dotor. Jes, li estas doktoro.

Notu! Ankaŭ si ŝanĝiĝas neniam. Do si kovras ĉiuj formoj de esti: estas, estos, estis, estus! Adicie oni povas forlasi ĝin en simplaj, mallongaj frazoj post pronomoj kiel mi kaj tu.

mi si tomas. Mi estas Tomaso.

tu si sara. Vi estas Sara.

aple si pal. Pomo estas frukto.

Notu: Estas speciale utila uzi *si en la lasta frazo, ĉar sen ĝi la frazo povus aspekti kiel kunmetita vorto: aple-pala** (pomfrukto).

Etimologio. si venas el hispana: sí, itala: sì, portugala: sim, mandarenĉina: 是 "shì", ŝanghajĉina: 是 "sí".

no ne

mi no sara. Mi ne estas Sara.

mi no doktar. Mi ne estas doktoro.

kela tu bon? Ĉu vi fartas bone?
si. mi bon. Jes, mi estas bone.

kela tu bon? Ĉu vi fartas bone?
no, mi no bon. Ne, mi ne estas bone.

Vi povas uzi no por nei ĉion. Metu ĝin antaŭ la neitan vorton.

ye no salama mi. Li/ŝi no salutas min.

Etimologio. no venas el angla: no, hispana: no, franca: non.

men homoj

Aldoni men al singulara pronomo por krei pluralan pronomon.

mimen salama tumen. Ni salutas vin ĉiujn.

tumen salama yemen. Vi ĉiuj salutas ilin.

yemen salama mimen! Ili salutas nin.

mimen fem. Ni estas virinoj.

tumen man. Vi estas viroj.

yemen aple. Ili estas pomoj.

Etimologio. men venas el mandarenĉina: 们 "men", angla: men (homoj ĝenerale).

ke? kio? kiu?

ke? Kion?

tu ke? Kiu vi estas? mi tomas. Mi estas Tomaso.

ye ke? Kiu ŝi estas? ye sara. Ŝi estas Sara.

tumen ke? Kiuj vi estas?

yemen ke? Kiuj ili estas?

ce cxi tiu

li si ke? / ke si sa? Kio estas tio?

ce aple. Tio estas pomo.

ce ros aple. Tio estas ruĝa pomo.

ci aple ros. Tiu pomo ruĝas.

da (poseda vorteto)

ce ke? Kio estas tio?

ce mi da fon. Tio estas mia telefono.

ce ke da? Tio estas kies?

ce mi da. Tio estas mia.

Note: Possessive particle da is put between the owner and the owned thing. So mi da means "my", tu da means "your" and so on.

ye ke? Who's he/she?

ye si mi da doste. Li/ŝi estas mia amiko.

mi si sara da doste. Mi estas amiko de Sara.

Etimologio. da venas el pungxaba: ਦਾ "dā", mandarenĉina: 的 "de".

nam nomo

tu da nam si ke? Kio estas via nomo?

mi da nam si tomas. Mia nomo estas Tomaso.

ye namu ke? Kio estas ŝia nomo?

ye namu sara. Ŝia nomo estas Sara.

mi namu tomas. Mia nomo estas Tomaso.

Etimologio. nam venas el hindia: नाम "nām", persa: نام‏‎ "nām", thaja: นาม "naam", indonezia: nama, japana: 名前 "namae", ĝermana: Name, angla: name.

ada havi

mi ada bon dom. Mi havas bonan domon.

ye no ada pesa. Li/ŝi ne havas mono.

mi wol ada nowi fon. Mi volas havi novan telefonon.

kela tu ada bace? Ĉu vi havas infanojn?
mi ada do bace. Mi havas du infanojn.

jan scii, koni

mi jan ye. Mi konas lin/ŝin.

kela tu jan li ren? Ĉu vi konas tiun personon?

kela tumen jan bici? Ĉu vi konas unu la alian?

mimen jan bici ze long. Ni konas unu la alian longe.

helpe helpo

mi nida helpe. Mi bezonas helpon.

kela tu ken helpa mi? Ĉu vi povas helpi min?

kela mi ken helpa tu? Ĉu mi povas helpi vin?

2a parto: Manĝado

nyama manĝi, trinki

kela tu wol nyama koy? Ĉu vi volas manĝi ion?

ye nyama aple. Li/ŝi manĝas pomon.

yemen nyama aple. Ili manĝas pomojn.

Notu! Pandunio ne havas apartajn formojn por singularo kaj pluralo. Do vorto kiel aple indikas unu aŭ multajn pomojn.

kela tu nyama kafé? Ĉu vi trinkas kafon?

mi nyama kafé. Mi trinkas kafon.

Notu! Signifo de nyam kovras manĝadon kaj trinkadon.

mi nyama kafé i nan. Mi manĝas kafon kaj panon.

wol voli

kela tu wol nyama? Ĉu vi volas manĝi?

tu wol nyama ke? Kion vi volas manĝi?

Notu! En pandunio la demandvorto estas en la normala loko ankaŭ en demandaj frazoj. Ke ne ŝanĝas la vortordon.

mi wol nyama kafé. Mi volas trinki kafon.

kela tu wol nyama ca? Ĉu vi volas trinki teon?
no. mi no wol ca. mi wol kafé. Ne. Mi ne volas teon. Mi volas kafon.

tu wol ki aple? Kiun pomon vi volas manĝi?
li ros. Tiun ruĝan.

cing peti

mi cing tu nyama ca. Mi petas ke vi trinku teon.

mi cing tu laya dom. Mi petas ke vi venu hejmen.

mi cing tu helpa mi. Mi petas ke vi helpu min.

Notu! Faru mallongajn petojn forlasante la pronomojn.

cing nyama ca. Bonvolu trinki teon!

cing nyama kafé. Bonvolu trinki kafon!

cing laya dom. Bonvolu veni hejmen!

cing helpa mi. Bonvolu helpi min.

danke danko

danke! Dankon!

danka tu. Dankon al vi.

mi danka tu. Mi dankas vin.

mi danka tu helpa mi. Mi dankan vin pro helpi min.

danka tu helpa mi. Dankon pro helpi min.

tu keci. Nedankinde. (Laŭvorte: Vi ĝentila._)

haida ni faru

haida nyama! Ni manĝu!

haida enda nyama! Ni iru manĝi!

haida enda dom. Ni iru hejmen.

nida bezoni

mi nida helpe. Mi bezonas helpon.

mi nida nyama. Mi bezonas manĝi.

kela tu nida nyama? Ĉu vi bezonas manĝi?

kela tu nida suy? Ĉu vi bezonas trinki (akvon)?

3a parto: Komunikado

pardon pardono

pardon! mi no aha. Pardonon, mi no komprenas.

pardon! ce ke? Pardonon, kio estas tio?

pardon. tu namu ke? Pardonon, kio estas via nomo?

aha kompreni

kela tu aha mi? Ĉu vi komprenas min?

mi aha. Mi komprenas.

pardon. mi no aha tu. Pardonon, mi ne komprenas vin.

mi no bas aha tu. Mi ne sufiĉe komprenis vin.

mi aha nul. Mi komprenas nenion.

ken povi

mi ken gida kar. Mi povas konduki aŭton.

ye no ken gida kar. Ŝi/li ne povas konduki aŭton.

kela tu ken xula ye? Ĉu vi povas ripari ĝin?

kela tu ken pandunia? Ĉu vi povas paroli pandunion?

mi ken pandunia. Mi povas pandunion.

mi ken lil pandunia. Mi povas ete pandunion.

mi no ken engli. Mi ne povas paroli la anglan.

pardon. mi no ken tu da baxa. Pardonon, mi ne povas paroli vian lingvon.

loga diri, paroli

tu loga ke? Kion vi diris?

mi loga to tu. Mi parolas al vi.

mimen loga to bici. Ni parolas unu al alia.

se loga "kato" na ke yang na pandunia? Kiel oni diras "kato" pandunie?

"kato" si ke na pandunia? Kio estas "kato" pandunie?

maw loga miaw. Kato diras mjaŭ.

auda aŭdi, aŭskulti

mi no ken auda tu. Mi ne povas aŭdi vin.

cing loga forti. Bonvolu paroli pli forte.

mi auda musike. Mi aŭskultas muzikon.

tu auda ke yang da musike? Kian muzikon vi aŭskultas?

wida vidi, rigardi

suku wida tu. Mi ĝojas vidi vin!

wida tu re! Ĝis la revido!

wida tu ming den! Ĝis la revido morgaŭ!

mi wida ye yer den. Mi vidin lin/ŝin hieraŭ.

mana signifi

ci loge mana ke? Kion tiu vorto signifas?

"maw" mana ke? Kion "mau" signifas?

ye mana yang du hewan. Ĝi signifas tipon de besto.

mi no aha ye mana ke. Mi ne komprenas kion ĝi signifas.

kitaba skribi

cing kitaba tu da adres. Bonvolu skribi vian adreson.

cing kitaba ye na ce. Bonvolu skribi ĝin tie!

baxa paroli, lingvumi

kela tumen baxa pandunia. Ĉu vi parolas pandunion?

mimen baxa pandunia. Ni parolas pandunion.

kela tu ken baxa engli? Ĉu vi povas paroli la anglan?

frans, espanya, portugal, ruski la franca, la hispana, la portugala, la rusa

putong han, nipon, indonesia la ĉina, la japana, la indonezia

arabi, turki, farsi, urdi, hindi la araba, la turka, la persa, la urdua, la hindia

swahili, hausi, yorubi, amari la sŭahilia, la haŭsa, la joruba, la amhara

4a parto: Iro

enda iri

tu enda ke? Kien vi iras?

mi enda dom. Mi iras hejmen.

mi bixu enda ke? Kien mi devas iri?

mi bixu enda to ki ren? Al kiu mi devas iri?

haida enda! Ni iru!

hayda enda na pede Ni iru piede!

laya veni

cing laya! Bonvolu veni!

tu laya ze ke? Vi venas el kie?

mi laya ze dubai. Mi venas el Dubai.

mi laya dom ming den. Mi venos hejmen morgaŭ.

safara vojaĝi

kela tu safara na tren? Ĉu vi vojaĝas per vagonaro?

mimen safara ze london to paris. Ni vojaĝas el Londono al Parizo.

safar day long. La vojaĝo estas tre longa.

doma loĝi

tu doma ke? Kie vi loĝas?

mi doma singapur. Mi loĝas en Singapuro.

kela tu doma ci hotel? Ĉu vi loĝas en cxi tiu hotelo?

Vortaro

a sed (turka a)
ada havi (portugala )
aple pomo (angla apple)
bay blanka (mandarenĉina bái 白)
batú ŝtono (indonezia batu)
bazar bazaro, vendoplaco (persa bāzār بازار)
bax lingvo (hindia bhāśā भाषा)
baxa paroli, komuniki
blu blua (angla blue)
bon bona (franca bon)
ca teo (mandarenĉina chá 茶)
cing peti (mandarenĉina qǐng 请)
den tago (rusa den' день)
dom hejmo, loĝejo (rusa dom дом)
doma loĝi
dotor doktoro (portugala doutor)
enda iri (swahila kuenda)
englix angla (angla English)
fem virino (franca femme)
gon antaŭ (Thai gɔ̀ɔn ก่อน)
habar novaĵoj (malaja khabar)
helpe helpo (angla help)
i kaj (pola i)
jan scii (konga zaba)
kafe kafo (germana Kaffee)
kal nigra (Hindi काला kāla)
kata tranĉi (hindia ‎kāṭnā काटना)
ke kio? kiu? (hispana qué)
ken scipovi (angla can)
keci ĝentila (mandarenĉina kèqi 客气)
kela demandi; ĉu (tamila kēlu கேள்)
laya veni (vjetnama lai)
mamá patrino (mandarenĉina māma 妈妈)
man viro (angla man)
mana signifi (sŭahila maana)
mi mi (kartvela mi მე)
mimen ni
nida bezoni (angla need)
no ne (hispana no)
noce nokto (hispana noche)
nyama manĝi, trinki (hispana ñam)
papá patro (rusa papa папа)
ren persono (mandarenĉina rén 人)
ros ruĝa (bangla ros)
safara vojaĝi (araba safar سفر)
salama saluti (araba salām سلام)
si jes; esti (hispana )
suba mateno (ŭolofa subba)
tu vi (singulare) (tamila நீ)
tumen vi (plurale)
u(franca ou)
wida vidi, rigardi (rusa videt' видеть)
wol voli (itala volere)
wang flava (kantonĉina wong)
xam vespero (hindia śām शाम )
ye li, ŝi, ĝi (mandarenĉina 他/她/它)
yemen ili
zay nune (Mandarin zài 在)
ze el, de (Czech z, ze)