Pandunio uzas la bazan latinan alfabeton. Jen la pandunia alfabeto, sekvata per la Esperanta prononco kaj la ekvivalenta simbolo de Internacia Fonetika Alfabeto (IFA):

Pandunia: a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w x y z
Esperanto: a b ĉ d e f g h i ĝ k l m n o p r s t u ŭ ŝ j z
IFA: a b d e f g h~x i l m n o r~ɹ s u w~ʋ ʃ j z

En pandunio ĉiu litero reprezentas ĉiam unu saman sonon. Ne estas sensonaj literoj.

Vokaloj

Pandunio havas kvin vokalojn. Ili estas prononcitaj kiel en Esperanto.

i   u
e   o
  a

La sono de la panduniaj duonvokaloj y and w estas respektive kiel la Esperantaj "j" kaj "ŭ".

Konsonantoj

p  b  f     m  w
t  d  s  z  n  l  r
c  j  x        y
k  g  h

Nur jenaj konsonantoj ne ekzistas en Esperanto aŭ estas prononcataj alimaniere:

  • c estas prononcata kiel Esperanta "ĉ".
  • j estas prononcata kiel Esperanta "ĝ".
  • x estas prononcata kiel Esperanta "ŝ".
  • w estas prononcata kiel Esperanta "ŭ".
  • y estas prononcata kiel Esperanta "j".

Akcento

La akcento estas je la vokalo antaŭ la lasta konsonanto.

  1. Unusilabaj vortoj portas akcenton normale. Ekz. máw, cíng.
  2. En konsonantfinaj vortoj la lasta silabo portas akcenton. Ekz. komún, bazár, kamís, barú.
  3. En vokalfinaj vortoj la antaŭlasta silabo portas akcenton. Ex. nówi, dúnia, musíke.

    dunia si mimen da sundar planete. /dúnia sí mimén da sundár planéte./

    mi wol loga komun baxa, ye si pandunia. /mí wól lóga komún báxa, yé sí pandúnia./

Se la akcentata silabo estas alia ol laŭ supraj reguloj, ĝi estas markita per dekstra korno (´).

 darse gurú suku kafé.
/dárse gurú súku kafé./

Uskleco

Pandunion oni normale skribas per minusklaj literoj. Majusklajn literojn eblas uzi komence de frazoj kaj nomoj, ekzemlpe de personoj aŭ lokoj, sed tio ne esta deviga.

Minuskloj ne estas necesaj, pro tri kialoj:

  1. La skribo reprezentas la parolsonojn, kaj ne estas "majusklaj sonoj" en parolado, ekzemple komence de personaj nomoj kaj ceteraj kazoj.
  2. La plej multaj skrib-sistemoj kaj alfabetoj el la mondo ne havas kaj minusklojn kaj majusklojn, sed ĉiu signo havas unu solan formon.
  3. Estas pli simple, uzi nur minusklojn.

Noto: Ne estas erare, uzi majusklojn. Foje oni faras tion por kutimo en aliaj lingvoj. Sed majuskloj estas ne-necesaj kaj ne-rekomendataj.

En pandunio majusklojn oni uzas en la internaciaj normaj akronimoj kaj simboloj, ekzemple: 10 Mb (des mega bit), 100 Gb (hon giga bit), 2 mm (du mili metre), 1 kJ (un kilo jul).

Silaboj

[-] Eblas dividi vortoj per streketo inter la elparolataj silaboj. Ekzemple: bin, ka-fé, yu-mor, pos-ta.

Interpunkcio

[.] Ĉiaj frazoj povas finiĝi per punkto.

[?] Demandoj povas finiĝi per demando-signo anstataŭ punkto.

[!] Kri-signo montras laŭton aŭ emfazon.

[...] Tripunkto montras nefinitan frazon aŭ necertecon.

[:] Dupunkto montras komencon de klarigo aŭ listo.

[,] Komo indikas etan paŭzon aŭ apartigo inter listeroj.

En neformalaj tekstoj, miensimboloj kaj emoĝioj povas uziĝi por montri humoron. Ekzemple :) montras feliĉon kaj :( montras malfeliĉon.

mi wida tu :) = Mi vidas vin.
mi no wida tu :( = Mi ne vidas vin.

Vorto-strukturo

La plej ofta vorto-strukturo estas KVKV, kie K estas konsonanto kaj V estas vokalo.

La plej malfacila vorto estas KLVKKVK, kie L estas likva konsonanto (l aŭ r). Ekzemple kristal estas tia vorto.

Komencaj konsonantoj povas esti nur jenaj:

  1. Iu ajn sola konsonanto, escepte de /ŋ/
  2. Oklusiva konsonanto kaj likva konsonanto
    • pl, bl, kl, gl
    • pr, br, tr, dr, kr, gr
  3. ny

La permesitaj vorto-finaj konsonantoj estas: m, n, ng, l, r, s, x